Przepisy dotyczące toreb foliowych w UE, Wielkiej Brytanii i USA

Które przepisy dotyczą toreb foliowych z nadrukiem?

Obowiązują cztery rodzaje reguł: ograniczenia dla cienkich toreb (opłaty lub zakazy zdefiniowane w mikronach lub milach), wymogi dotyczące udziału recyklatu i podatki, opłaty w ramach rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) naliczane według masy oraz ograniczenia dotyczące oświadczeń środowiskowych. To, które z nich Państwa dotyczą, zależy od kraju, rodzaju sklepu i grubości torby.

Jakie wymagania stawia UE wobec toreb foliowych?

Zgodnie z dyrektywą (UE) 2015/720, która zmieniła dyrektywę 94/62/WE w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, państwa członkowskie muszą ograniczyć zużycie lekkich toreb foliowych (poniżej 50 µm) za pomocą opłat, zakazów lub celów redukcyjnych. Bardzo lekkie torby (poniżej 15 µm) mogą zostać wyłączone z tych środków. Od 1 stycznia 2030 r. PPWR wprowadza ogólnounijne ograniczenie dotyczące bardzo lekkich toreb foliowych, z wyjątkami.

Dyrektywa (UE) 2015/720: progi 15 i 50 mikronów

Dyrektywa wprowadziła trzy kategorie, z których nadal korzystają przepisy krajowe:

Ponieważ każde państwo członkowskie wybrało własne środki, ta sama torba może być w jednym kraju legalna i bezpłatna, w innym objęta opłatą, a w trzecim zakazana.

PPWR, rozporządzenie (UE) 2025/40

Rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych weszło w życie 11 lutego 2025 r., a co do zasady stosuje się je od 12 sierpnia 2026 r. W odniesieniu do toreb foliowych ma znaczenie w czterech obszarach:

• Ograniczenia z załącznika V obowiązujące od 1 stycznia 2030 r. obejmują bardzo lekkie torby foliowe, z wyjątkami (na przykład gdy są potrzebne ze względów higienicznych lub służą jako opakowanie podstawowe żywności luzem, aby zapobiegać marnowaniu żywności). Dokładny zakres należy sprawdzić w ostatecznym tekście i w wytycznych.
• PPWR utrzymuje obowiązek państw członkowskich, aby trwale ograniczać zużycie lekkich toreb foliowych.
• Udział recyklatu: najwcześniej od 1 stycznia 2030 r. opakowania z tworzyw sztucznych muszą zawierać minimalny udział recyklatu. Dla opakowań z tworzyw sztucznych spoza kategorii opakowań wrażliwych na kontakt oraz jednorazowych butelek na napoje wskaźnik wynosi 35%, a w 2040 r. wzrośnie do 65%. Sposób obliczania i zakres zwolnień określą akty wykonawcze.
• Przydatność do recyklingu: od 1 stycznia 2030 r. opakowania muszą osiągać klasę przydatności do recyklingu A, B lub C, przy czym kryteria projektowania z myślą o recyklingu mają zostać określone do 2028 r.; opłaty ROP będą zróżnicowane według klasy.

Artykuł 9 PPWR pozwala też państwom członkowskim wymagać, aby bardzo lekkie i lekkie torby foliowe były kompostowalne. Oznakowanie na podstawie art. 12 (ujednolicona etykieta do segregacji) ma pojawić się od sierpnia 2028 r. lub później, zależnie od aktu wykonawczego. Całość rozporządzenia omawia poradnik o PPWR.

Dyrektywa SUP (UE) 2019/904

Lekkie torby foliowe są wymienione w zakresie rozszerzonej odpowiedzialności producenta, w tym kosztów sprzątania zaśmieconych miejsc i działań uświadamiających. Dyrektywa zakazuje też tworzyw oksydegradowalnych, dlatego toreb „oksybiodegradowalnych” nie można wprowadzać do obrotu w UE.

Jak przepisy stosują Niemcy, Austria i Holandia?

Wszystkie trzy kraje poszły dalej niż minimum wynikające z dyrektywy z 2015 r. Niemcy zakazują lekkich toreb foliowych w handlu detalicznym, Austria zakazuje toreb foliowych co do zasady, z wąskimi wyjątkami, a Holandia nie pozwala rozdawać toreb foliowych bezpłatnie. Poniższe informacje mają charakter uzupełniający; przed zamówieniem należy sprawdzić aktualny tekst przepisów krajowych.

• Niemcy: lekkie torby foliowe (od 15 µm do poniżej 50 µm) są zakazane w handlu detalicznym od 1 stycznia 2022 r. na mocy prawa opakowaniowego. Zakazem nie są objęte bardzo lekkie torby (poniżej 15 µm), potrzebne ze względów higienicznych lub używane do żywności luzem, ani grubsze torby. Od 12 sierpnia 2026 r. zakaz znajduje się w § 12 ust. 1 VerpackDG (wcześniej § 5 ust. 2 VerpackG), który zwalnia bardzo lekkie torby wyłącznie wtedy, gdy są potrzebne ze względów higienicznych lub stanowią opakowanie sprzedażowe żywności luzem. Odrębnie fundusz na rzecz tworzyw jednorazowych (Einwegkunststofffondsgesetz) nalicza opłatę za kilogram lekkich toreb foliowych wprowadzonych do obrotu w Niemczech, według obecnego rozporządzenia o stawkach w wysokości 3,801 EUR/kg. Płaci ją pierwszy podmiot wprowadzający do obrotu (zwykle importer) po rejestracji w DIVID. Rejestracja LUCID w ZSVR oraz uczestnictwo w systemie dotyczą również opakowań wprowadzanych do obrotu; więcej w poradniku zgodność opakowań w Niemczech i Austrii.
• Austria: wprowadzanie toreb foliowych do obrotu jest zakazane od 1 stycznia 2020 r. (§ 13j AWG 2002; do 31 grudnia 2020 r. handlowcy mogli wydawać pozostałe zapasy). Wyjątki z § 13k obejmują bardzo lekkie torby wykonane głównie z surowców odnawialnych i nadające się do kompostowania w warunkach domowych oraz torby wielokrotnego użytku z tkaniny z tworzywa, ze szytymi szwami i uchwytami. Austriacki system ROP przez system zbiórki dotyczy opakowań wprowadzanych do obrotu, a zagraniczni sprzedawcy wysyłkowi dostarczający towar konsumentom prywatnym od 1 stycznia 2023 r. muszą mieć austriackiego upoważnionego przedstawiciela.
• Holandia: torby foliowe o dowolnej grubości nie mogą być wydawane bezpłatnie, co obowiązuje od 1 stycznia 2016 r. Wyjątkiem są bardzo cienkie torby (poniżej 15 µm) stosowane jako jedyne opakowanie żywności luzem ze względów higienicznych lub aby zapobiegać marnowaniu żywności. ROP realizuje Verpact (dawniej Afvalfonds Verpakkingen), ze sprawozdawczością powyżej 50 000 kg rocznie dla większości opakowań i bez progu dla jednorazowych wyrobów z tworzyw sztucznych.

Jakie przepisy dotyczące toreb foliowych obowiązują w Wielkiej Brytanii?

W Anglii detaliści muszą pobierać co najmniej 10 pensów za jednorazowe torby foliowe o grubości 70 µm lub mniejszej; za torby papierowe w Anglii opłaty się nie pobiera. Odrębnie brytyjski podatek od opakowań z tworzyw sztucznych (Plastic Packaging Tax) obejmuje opakowania zawierające mniej niż 30% tworzywa z recyklingu i od 1 kwietnia 2026 r. wynosi 228,82 GBP za tonę. Szkocja, Walia i Irlandia Północna mają własne zasady dotyczące opłat.

Opłata za torby na zakupy w Anglii

• Dotyczy jednorazowych toreb foliowych o grubości 70 µm lub mniejszej, wydawanych jako nowe do wynoszenia towarów ze sklepu lub do dostawy.
• Minimalna opłata wynosi 10 pensów od 21 maja 2021 r., kiedy podniesiono ją z 5 pensów i rozszerzono na wszystkich detalistów niezależnie od wielkości.
• Opłata nie obejmuje toreb papierowych w Anglii.
• Istnieją wyłączenia dla niektórych produktów, takich jak część niepakowanej żywności i leki; pełną listę zawierają wytyczne rządowe.

Torba określona w specyfikacji powyżej 70 µm nie podlega opłacie, ale aby miała sens handlowy i środowiskowy, musi rzeczywiście nadawać się do wielokrotnego użytku. Nie powinna też mieć grubości tuż przy progu, ze względu na tolerancje folii (więcej w poradniku grubość toreb foliowych).

Szkocja, Walia i Irlandia Północna

Szkocja pobiera minimum 10 pensów (od 1 kwietnia 2021 r.), a Walia minimum 5 pensów (od 1 października 2011 r.) za jednorazowe torby na zakupy, w tym papierowe. W Irlandii Północnej opłata wynosi 25 pensów (od 1 kwietnia 2022 r.) i dotyczy nowych toreb na zakupy z dowolnego materiału, jednorazowych lub wielokrotnego użytku, sprzedawanych za 5 GBP lub mniej. Wyłączenia różnią się w poszczególnych krajach, dlatego przed umieszczeniem na torbach ceny lub tekstu prawnego należy sprawdzić aktualne wytyczne każdego rządu. Etap zakazu jednorazowych produktów z tworzyw sztucznych w Walii, który miał obejmować torby na zakupy, został przesunięty w lutym 2026 r.

Podatek od opakowań z tworzyw sztucznych (Plastic Packaging Tax)

• Stawka: 228,82 GBP za tonę od 1 kwietnia 2026 r.
• Zakres: elementy opakowań z tworzyw sztucznych zawierające mniej niż 30% tworzywa z recyklingu wagowo, napełnione lub puste. Torby na zakupy i torby wysyłkowe są opakowaniami z tworzyw sztucznych.
• Kto: brytyjscy producenci i importerzy co najmniej 10 ton opakowań z tworzyw sztucznych w ciągu 12 miesięcy muszą zarejestrować się w HMRC, nawet jeśli udział recyklatu w ich opakowaniach wynosi 30% lub więcej.
• Dokumentacja: udział recyklatu musi być poparty zapisami; warto poprosić dostawcę o dokumenty potwierdzające udział tworzywa z recyklingu i jego pochodzenie.

Producent spoza Wielkiej Brytanii nie jest brytyjskim podatnikiem; jest nim brytyjski importer. Przy masie około 15–20 g na torbę detaliczną 10 ton to około 500 000–670 000 toreb, więc wielu detalistów osiąga ten próg po doliczeniu innych opakowań z tworzyw sztucznych.

pEPR i recykling

Brytyjski system ROP dla opakowań obejmuje producentów powyżej progów obrotu i tonażu, a podmiotem zobowiązanym jest brytyjski importer lub właściciel marki, nie zagraniczny producent. W ramach reform Simpler Recycling w Anglii zbiórka folii z gospodarstw domowych i firm miała ruszyć do 31 marca 2027 r., ale w lipcu 2026 r. Defra ogłosiła przesunięcie terminu na 2030 r. (według doniesień na 1 kwietnia 2030 r.) i zmianę przepisów; harmonogram należy sprawdzić w aktualnych wytycznych rządowych. Szersze przepisy brytyjskie omawiamy w poradniku przepisy dotyczące opakowań w Wielkiej Brytanii.

Jakie przepisy dotyczące toreb foliowych obowiązują w USA?

W USA nie ma federalnej ustawy o torbach foliowych. Zakazy i opłaty ustalają stany, hrabstwa i miasta, a różnią się one tym, jakie sklepy obejmują i czy dopuszczają grubsze plastikowe torby „wielokrotnego użytku”. Kalifornia i Nowy Jork mają dwa z najbardziej znanych zakazów obowiązujących w skali stanu.

• Kalifornia, SB 1053: ustawa SB 270 (2014) zakazała jednorazowych plastikowych toreb na zakupy (carryout bags) w sklepach objętych przepisami. Od 1 stycznia 2026 r. plastikowe torby na zakupy są zakazane w sklepach objętych przepisami (co do zasady sklepy spożywcze, większe sieci z aptekami, sklepy convenience i monopolowe, zgodnie z definicją w ustawie), w tym grubsze plastikowe torby „wielokrotnego użytku”, które dopuszczał wcześniejszy reżim SB 270. Papierowe torby na zakupy muszą spełniać wymogi dotyczące udziału recyklatu i oznakowania oraz podlegają minimalnej opłacie. Restauracje i inne podmioty spoza definicji sklepu objętego przepisami mogą podlegać lokalnym uchwałom.
• Nowy Jork: od 1 marca 2020 r. stanowa ustawa Bag Waste Reduction Act zakazuje większości plastikowych toreb na zakupy w firmach pobierających podatek obrotowy. Wyłączenia obejmują m.in. torby używane przez restauracje i podobne placówki gastronomiczne do wydawania lub dostawy żywności oraz torby na żywność krojoną lub przygotowywaną na zamówienie. Prawo stanowe nie ustala minimalnego udziału recyklatu dla toreb papierowych, a niektóre miasta i hrabstwa dodają opłatę 5 centów za torbę papierową.
• New Jersey: od 4 maja 2022 r. jednorazowe plastikowe torby na zakupy są zakazane, a papierowe torby na zakupy są zakazane w dużych sklepach spożywczych (2 500 stóp kwadratowych, czyli sq ft, lub więcej).
• Kilka innych stanów i wiele miast ma własne ograniczenia, a niektóre definiują plastikowe torby wielokrotnego użytku przez minimalną grubość w milach i inne kryteria trwałości, które z czasem zaostrzono.

W przypadku toreb z nadrukiem przeznaczonych na rynek amerykański należy potwierdzić przepisy w każdym stanie i mieście, w którym będą używane, oraz przechowywać dokumentację dotyczącą grubości i udziału recyklatu. Szerszy kontekst dla USA, w tym stanowe przepisy o ROP, przedstawiamy w poradniku przepisy dotyczące opakowań gastronomicznych w USA. Stawki cła na towary z Turcji zmieniały się często i trzeba je sprawdzić w momencie zamówienia.

Co można umieścić w nadruku na torbie?

Teksty na torbie muszą być prawdziwe i poparte dowodami. W UE dyrektywa (UE) 2024/825 obowiązuje od 27 września 2026 r. i zakazuje ogólnych oświadczeń środowiskowych, takich jak „przyjazny dla środowiska” czy „zielony”, bez uznanej doskonałej charakterystyki środowiskowej. W Wielkiej Brytanii obowiązują CMA Green Claims Code oraz DMCC Act 2024, który przewiduje bezpośrednie kary za naruszenia prawa konsumenckiego.

• Oświadczenie „wyprodukowano z 30% tworzywa z recyklingu” jest dopuszczalne wyłącznie wtedy, gdy posiadają Państwo dowody na ten udział.
• Określenie „nadaje się do recyklingu” powinno odzwierciedlać rzeczywisty dostęp użytkowników do zbiórki. W przypadku folii często oznacza to zwrot w sklepie, a w USA wytyczne FTC Green Guides stosują test „zdecydowanej większości” (substantial majority).
• Należy unikać określenia „biodegradowalna” na zwykłych torbach z PE; tworzywa oksydegradowalne są w UE zakazane.
• Niektóre jurysdykcje wymagają określonych oznaczeń na torbach wielokrotnego użytku lub zawierających recyklat; Kalifornia ma przepisy dotyczące oznakowania toreb na zakupy.

Różnicę między oświadczeniami „nadaje się do recyklingu”, „kompostowalny” i „biodegradowalny” wyjaśniamy w poradniku opakowania nadające się do recyklingu a kompostowalne. Jeśli rozważają Państwo przejście na papier z powodu tych przepisów, zob. poradnik torby papierowe a foliowe na wynos, a w kwestii przepisów dla toreb papierowych poradnik przepisy dotyczące toreb papierowych na poszczególnych rynkach.

Lista kontrolna przed zamówieniem toreb foliowych z nadrukiem

• Sporządzić listę wszystkich krajów, regionów i rodzajów sklepów, w których torby będą używane.
• Porównać grubość z lokalnymi progami i utrzymać wartość nominalną z zapasem względem każdego limitu.
• Ustalić udział recyklatu i uzyskać od dostawcy dokumenty potwierdzające (udział PCR lub PIR, pochodzenie).
• Potwierdzić, kto jest importerem, producentem lub pierwszym podmiotem wprowadzającym do obrotu na każdym rynku i kto zgłasza się do ROP, PPT lub opłat.
• Obliczyć masę jednej torby i roczny tonaż na potrzeby sprawozdawczości ROP, PPT i opłat.
• Sprawdzić wszystkie oświadczenia środowiskowe i wymagane oznaczenia w projekcie graficznym.
• W przypadku kontaktu z żywnością poprosić o deklarację zgodności i potwierdzić przydatność recyklatu.
• Odnotować datę sprawdzenia, ponieważ przepisy te często się zmieniają.

Po sprawdzeniu rynków prosimy o przesłanie specyfikacji i projektu graficznego przez sekcję torby foliowe z nadrukiem lub przez stronę kontaktową, z podaniem rynku przeznaczenia, aby można było uwzględnić go podczas przeglądu technicznego.