Produkcja toreb foliowych: od wytłaczania folii z rozdmuchem do gotowej torby

Jak w skrócie produkuje się torby foliowe?

Większość toreb foliowych z nadrukiem powstaje w pięciu do siedmiu etapach: granulat polietylenowy i masterbatch są topione i rozdmuchiwane w cienki rękaw folii, folia jest poddawana obróbce koronowej, żeby farba przylegała, następnie drukowana fleksograficznie, a potem zgrzewana, cięta i dziurkowana na maszynie do konfekcjonowania toreb, badana i pakowana. Torby wysyłkowe (foliopaki) mają dodatkowo samoprzylepny pasek zamykający; torby z uchwytem z łatką lub z uchwytem pętelkowym wymagają osobnego etapu zgrzewania uchwytu.

Linia procesowa typowej torby handlowej z nadrukiem:

Wielu przetwórców prowadzi wytłaczanie i druk w oddzielnych halach, a część kupuje folię u wyspecjalizowanego wytłaczarza. Przy prostych pracach jedno- lub dwukolorowych druk może odbywać się także w linii z wytłaczarką. Kolejność etapów pozostaje taka sama.

Surowce: granulat, recyklat i masterbatch

Torba foliowa to zwykle mieszanka, a nie jeden polimer. Przetwórca łączy jeden lub kilka gatunków polietylenu, często z udziałem recyklatu PE, oraz niewielkie ilości masterbatchu (granulatu skoncentrowanego barwnika lub dodatku), aby uzyskać wymaganą wytrzymałość, chwyt i wygląd przy możliwie najmniejszej grubości.

Gatunki polietylenu

Prawie wszystkie torby na zakupy i torby wysyłkowe powstają z trzech rodzin polietylenu. Różnice w chwycie, przejrzystości i wytrzymałości omawiamy dla kupujących w poradniku LDPE, HDPE i recyklat PE w torbach na zakupy; tutaj opisujemy to, co ma znaczenie na wytłaczarce.

Tworzywa foliowe dobiera się według wskaźnika szybkości płynięcia (MFI, badanego według ISO 1133 lub ASTM D1238) i gęstości. Gatunki do wytłaczania folii z rozdmuchem mają zwykle niski, często ułamkowy wskaźnik płynięcia, ponieważ sztywniejszy stop utrzymuje stabilną bańkę. Dostawcy surowca przekazują świadectwo analizy dla każdej partii oraz, w przypadku kontaktu z żywnością, informacje potrzebne przetwórcy do sporządzenia własnej deklaracji zgodności.

Recyklat polietylenowy (PIR i PCR)

Recyklat trafia do zakładu w postaci granulatu wytworzonego przez recyklera, który myje, topi, filtruje i ponownie granuluje zebraną folię. Recyklat poprodukcyjny (PIR) pochodzi z odpadów produkcyjnych i jest zwykle czysty oraz jednorodny. Recyklat pokonsumencki (PCR) pochodzi ze zużytej folii zebranej po użyciu i bardziej różni się kolorem, zapachem, zawartością żeli oraz płynięciem. Przetwórcy zwykle mieszają recyklat z surowcem pierwotnym albo umieszczają go w warstwie środkowej folii współwytłaczanej i dostosowują recepturę do każdej partii recyklatu. Problemy, jakie PCR stwarza w produkcji, opisujemy w osobnej sekcji poniżej.

Na niektórych rynkach do folii na torby stosuje się też masterbatch z napełniaczem mineralnym (zwykle węglanem wapnia), aby zmniejszyć zużycie tworzywa lub zmienić chwyt. Napełniacz zwiększa gęstość folii, więc torba z napełniaczem waży więcej na mikron niż torba bez niego. Warto zapytać, czy napełniacz jest stosowany, ponieważ wpływa on na masę torby, zachowanie w recyklingu i sposób liczenia torby w raportowaniu opartym na masie.

Masterbatch i dodatki

Masterbatche dodaje się w określonym stopniu zadozowania (let-down), zwykle kilku procent mieszanki, za pomocą dozownika grawimetrycznego.

Jednej kategorii dodatków świadomie nie ma na tej liście: dodatków oksydegradowalnych, które powodują rozpad folii na fragmenty pod wpływem ciepła lub UV. Tworzywa oksydegradowalne są w UE zakazane od 3 lipca 2021 r. na mocy dyrektywy SUP (UE) 2019/904 w sprawie ograniczenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko, a deklaracje „degradowalności” na torbach niosą ryzyko prawne także w Wielkiej Brytanii i w USA. Kwestię PFAS w środkach pomocniczych omawiamy w poradniku opakowania do żywności bez PFAS.

Kontrola dostaw

Typowa kontrola przyjęcia obejmuje: porównanie gatunku i numeru partii surowca ze świadectwem analizy, wyrywkowe badania wskaźnika płynięcia i gęstości, pomiar wilgotności recyklatu, porównanie koloru masterbatchu ze wzorcem oraz kontrolę wzrokową pod kątem zanieczyszczeń i jednorodności granulek. W przypadku toreb przeznaczonych do kontaktu z żywnością przetwórcy zbierają też dokumenty zgodności od dostawców każdego surowca i dodatku. Terminy dotyczące materiałów są zdefiniowane w naszym słowniku materiałów opakowaniowych.

Jak działa wytłaczanie folii z rozdmuchem?

W wytłaczaniu folii z rozdmuchem (ang. blown film extrusion, niem. Blasfolienextrusion) stopiony polietylen jest przetłaczany przez pierścieniową głowicę, rozdmuchiwany powietrzem w wysoką bańkę, chłodzony, a następnie spłaszczany przez walce ściągające w dwuwarstwowy rękaw, zwany folią w rękawie. Stosunek średnicy bańki do średnicy głowicy, prędkość odciągu i szczelina głowicy łącznie wyznaczają szerokość i grubość folii.

Linia, stanowisko po stanowisku

Wytłaczarka i temperatura stopu

Ślimak wytłaczarki przesuwa granulat do przodu, topi go dzięki tarciu i ciepłu cylindra oraz ujednorodnia stop. Temperatura stopu dla folii polietylenowej mieści się zwykle w przedziale około 180–240 °C, zależnie od tworzywa, linii i wydajności: LDPE pracuje zwykle bliżej dolnej granicy, mieszanki z LLDPE wyżej, a linie HDPE typu high-stalk mają własne ustawienia. Zbyt zimny stop powoduje słabe mieszanie, nieroztopione żele i wysokie ciśnienie; zbyt gorący osłabia bańkę, może degradować polimer, a w przypadku recyklatu nasila zapach. Wydajność linii jest bardzo zróżnicowana: od poniżej 100 kg/h na małych liniach jednowarstwowych do kilkuset kg/h lub więcej na dużych liniach do współwytłaczania, zależnie od maszyny, formatu i materiału.

Głowica, pierścień chłodzący i linia krzepnięcia

Stop opuszcza głowicę przez wąską, okrągłą szczelinę, zwykle około 1 mm lub szerszą przy mieszankach bogatych w LLDPE, i jest natychmiast chłodzony przez pierścień chłodzący. W miarę stygnięcia polietylen krystalizuje, a folia z przejrzystego stopu zmienia się w lekko zmętniałe ciało stałe w widocznym pasie zwanym linią krzepnięcia (frost line). Wysokość linii krzepnięcia wpływa na przejrzystość, równowagę wytrzymałości i wydajność.

Mieszanki LDPE i LLDPE przetwarza się zwykle z bańką typu „pocket”, która rozszerza się tuż nad głowicą, przy niskiej lub umiarkowanej linii krzepnięcia. Folię HDPE wytłacza się z bańką typu high-stalk: stop unosi się wąską szyjką o wysokości kilku średnic głowicy, zanim zacznie się rozszerzać, co orientuje cząsteczki i nadaje torbom typu koszulka z HDPE dużą wytrzymałość na rozdarcie w poprzek kierunku maszyny.

Stopień rozdmuchu, wyciąg i szerokość rękawa

Stopień rozdmuchu (BUR) to końcowa średnica bańki podzielona przez średnicę głowicy. Określa on rozciągnięcie w kierunku poprzecznym (TD). Prędkość odciągu względem prędkości stopu ustala rozciągnięcie w kierunku wzdłużnym (MD), a stopień wyciągu (DDR) wiąże szczelinę głowicy z końcową grubością.

Przykład obliczeniowy: głowica 200 mm przy BUR 2,5 daje bańkę o średnicy około 500 mm i rękaw po spłaszczeniu o szerokości około 785 mm. Taki rękaw można przerobić na torbę o szerokości około 750–780 mm na maszynie ze zgrzewem dennym albo rozciąć, złożyć lub uformować z fałdami pod inne formaty (na maszynie ze zgrzewem bocznym szerokość rękawa wyznacza wysokość torby, a nie jej szerokość).

Znaczenie dla kupującego: folia wytłoczona ze źle zrównoważoną orientacją łatwo rozdziera się w jednym kierunku. Torba, która w próbie obciążeniowej pęka od uchwytu w dół, może mieć właściwą grubość w mikronach, ale błędne ustawienia bańki. Zrównoważony BUR i wyciąg to jeden z powodów, dla których dobrze wykonana torba 50 µm może przewyższać wytrzymałością źle wykonaną torbę 60 µm, o czym piszemy w poradniku grubość toreb foliowych.

Walce ściągające, deski do formowania fałd i rękaw

Na szczycie wieży układ składający spłaszcza bańkę, a walce ściągające ją zamykają. Jeśli torba ma mieć boczne fałdy (torby typu koszulka, niektóre torby handlowe i odzieżowe), deski do formowania fałd składają brzegi do środka przed walcami. Fałdy denne tworzy się zwykle później, na maszynie do konfekcjonowania. Folia opuszcza linię jako rękaw, który można nawinąć jako taki, rozciąć na jednym brzegu, uzyskując folię składaną typu J lub C, albo rozciąć na pojedyncze arkusze do innych konstrukcji toreb.

Kontrola grubości i profil grubości

Żadna folia wytłaczana z rozdmuchem nie jest idealnie równa. Grubość zmienia się na obwodzie bańki z powodu niewielkich różnic szczeliny głowicy, temperatury stopu i powietrza chłodzącego. Nowoczesne linie mierzą profil grubości w sposób ciągły za pomocą czujników pojemnościowych, podczerwonych lub innych bezkontaktowych i korygują go automatycznie, najczęściej przez segmentowe pierścienie chłodzące, które mocniej chłodzą grubsze strefy, lub przez segmenty głowicy regulowane termicznie.

Nawet skorygowany profil ma strefy grubsze i cieńsze. Jeśli zawsze trafiają w to samo miejsce na rolce, kumulują się w postaci grzbietów zwanych pasmami grubości (gauge bands), które powodują zmarszczki, słaby druk i nierówne zgrzewy. Dlatego linie obracają lub oscylują głowicę albo, co dziś częstsze, oscylują odciąg, aby odchyłki grubości rozłożyły się na całej szerokości rolki.

Tolerancja grubości (często rzędu ±10% wartości nominalnej, uzgadniana między kupującym a dostawcą) powinna znaleźć się w specyfikacji razem z metodą pomiaru, ponieważ pojedyncze odczyty będą się różnić, nawet gdy średnia jest prawidłowa.

Współwytłaczanie

Linie do współwytłaczania mają dwie lub więcej wytłaczarek zasilających jedną wielowarstwową głowicę, dzięki czemu każda warstwa może mieć własną recepturę. Folia trójwarstwowa (często oznaczana A/B/A lub A/B/C) jest powszechna w wysokiej jakości foliach na torby; folie pięciowarstwowe i wielowarstwowe stosuje się do folii specjalnych i są one typowe raczej dla folii barierowych opisanych w poradniku jak powstają torebki z folii wielowarstwowej.

Dlaczego przed drukiem potrzebna jest obróbka koronowa?

Polietylen ma niską energię powierzchniową, zwykle około 30–31 dyn/cm (mN/m), więc ciekła farba go nie zwilża i nie wiąże się z nim. Obróbka koronowa polega na przepuszczeniu folii pod wysokonapięciowym wyładowaniem, które utlenia powierzchnię i podnosi jej energię powierzchniową. Drukarnie zwykle dążą do około 38–42 dyn/cm po stronie drukowanej, przy czym farby wodne wymagają zazwyczaj górnej granicy lub więcej.

Obróbkę wykonuje się zwykle w linii przy wytłaczarce, a następnie „doładowuje” na maszynie drukującej, ponieważ jej efekt z czasem zanika. Środki poślizgowe migrujące na powierzchnię obniżają poziom dyn, dlatego folia magazynowana tygodniami przed drukiem może wymagać ponownej obróbki.

Energię powierzchniową sprawdza się za pomocą tuszy testowych lub pisaków dynowych (ISO 8296, ASTM D2578). Nadmierna obróbka może powodować blokowanie i osłabiać zgrzewy, więc więcej nie znaczy automatycznie lepiej. Elektrody obróbki koronowej wymagają też konserwacji: zużyta lub zabrudzona stacja może dawać pas obrobiony z nieobrobionymi smugami, co później objawia się odspajaniem farby wzdłuż rolki.

Jak drukuje się torby foliowe?

Torby foliowe z nadrukiem powstają głównie metodą fleksograficzną, na maszynie z centralnym bębnem dociskowym (CI), gdzie wszystkie zespoły drukują wokół jednego dużego bębna z kontrolowaną temperaturą, albo na maszynie piętrowej, gdzie zespoły są ustawione jeden nad drugim i można zadrukować obie strony wstęgi w jednym przejściu. Druk wykonuje się na rolce folii przed konfekcjonowaniem, więc rapport druku musi odpowiadać skokowi torby.

Tabela pokazuje typowe ustawienia maszynowe dla folii na torby. Kolory, projekt graficzny i przyczepność z perspektywy kupującego opisujemy w poradniku druk na torbach foliowych, a flexo na tle innych technik porównujemy w artykule flexo, offset, rotograwiura i druk cyfrowy.

Farby rozpuszczalnikowe i wodne

Farby fleksograficzne rozpuszczalnikowe szybko schną i łatwo zwilżają folię o niskiej energii powierzchniowej, dlatego tolerują nieco niższy poziom dyn i duże prędkości. Emitują lotne związki organiczne (LZO), które zakłady kontrolują za pomocą wyciągów i, zazwyczaj, utleniania termicznego lub odzysku rozpuszczalnika, zgodnie z lokalnymi pozwoleniami emisyjnymi. Farby wodne ograniczają emisję LZO i zapach, ale schną wolniej, wymagają wyższej energii powierzchniowej i większej wydajności suszenia, a na cienkiej folii trudniej prowadzić je z dużą prędkością. Wielu producentów toreb stosuje do folii farby rozpuszczalnikowe; systemy wodne zyskują na znaczeniu tam, gdzie problemem są emisje lub zapach resztkowego rozpuszczalnika.

Suszenie i rozpuszczalnik resztkowy

Niedosuszona farba powoduje blokowanie w rolce, przenoszenie farby (set-off) na odwrotną stronę folii i zapach gotowej torby. Przetwórcy kontrolują suszenie temperaturą i ilością powietrza w każdym zespole, prędkością wstęgi i długością tunelu. W przypadku toreb mogących mieć kontakt z żywnością istotne są zarówno rozpuszczalnik resztkowy, jak i set-off: rozporządzenie (WE) nr 2023/2006 w sprawie dobrej praktyki produkcyjnej wymaga, aby farby drukarskie po stronie niemającej kontaktu z żywnością nie przenikały na stronę mającą kontakt przez stos lub rolkę w ilościach naruszających wymagania bezpieczeństwa rozporządzenia (WE) nr 1935/2004. Niemieckie rozporządzenie w sprawie farb drukarskich (Druckfarbenverordnung) obowiązuje od 1 stycznia 2027 r. w odniesieniu do farb na materiałach przeznaczonych do kontaktu z żywnością, a wytyczne EuPIA i szwajcarskie rozporządzenie o farbach są częstymi punktami odniesienia przy doborze farb o niskiej migracji. Dokumenty z tym związane omawiamy w poradniku zgodność opakowań do kontaktu z żywnością.

Pasowanie na rozciągliwej folii

Cienki polietylen rozciąga się pod naciągiem wstęgi i mięknie od ciepła suszarek, więc położenie każdego koloru może się przesuwać. Maszyny przeciwdziałają temu przez zamkniętą pętlę regulacji naciągu w oddzielnych strefach (rozwijanie, druk, nawijanie), bęben dociskowy z kontrolowaną temperaturą w maszynach CI, krótkie drogi wstęgi między zespołami oraz automatyczną kontrolę pasowania za pomocą kamer lub czujników. Maszyna do konfekcjonowania także musi odnaleźć nadruk: drukowany znacznik (eye mark) wskazuje maszynie, gdzie zgrzewać i ciąć, więc skok torby podąża za nadrukiem, a nie za stałą długością.

Praktyczne konsekwencje: cienka folia pasuje mniej dokładnie niż papier, dokładność pasowania lica do odwrocia przy druku dwustronnym jest mniejsza niż dokładność kolor do koloru po jednej stronie, a cienkie linie konturowe jako pierwsze ujawniają błędy pasowania. Wynikające z tego zasady projektowania opisujemy w przewodniku po plikach graficznych do druku opakowań.

Przygotowanie do druku i oprzyrządowanie

Przygotowanie do druku folii na torby obejmuje kompensację zniekształceń formy (forma rozciąga się na tulei), trapping między sąsiednimi kolorami, minimalne grubości linii i wielkości punktów rastrowych dla folii oraz powielanie użytków na szerokości wstęgi. Rapport druku musi być równy skokowi torby (lub jego wielokrotności), więc jest powiązany z obwodem cylindra lub tulei formowej. Jeśli nowy rozmiar torby wymaga rapportu, którego nie spełnia żadna dostępna tuleja ani cylinder, potrzebne jest nowe oprzyrządowanie. Pojęcia takie jak anilox, trapping i zniekształcenie są zdefiniowane w słowniku druku i prepressu; akceptację kolorów i proofy omawiamy w artykułach Pantone a CMYK oraz przewodnik po plikach graficznych.

Jak maszyna do konfekcjonowania zamienia folię w torby?

Maszyna do konfekcjonowania toreb rozwija zadrukowaną folię, pozycjonuje ją względem nadruku, formuje ewentualną fałdę denną lub złożenie, zgrzewa ją ogrzewanymi szczękami lub nożem termicznym, tnie każdą torbę, dziurkuje lub mocuje uchwyt i układa policzone torby w stosy. Dwie podstawowe geometrie zgrzewu to zgrzew boczny i zgrzew denny, a wybór między nimi decyduje o rozmieszczeniu torby na folii.

Zgrzew boczny a zgrzew denny

Nóż termiczny w maszynie ze zgrzewem bocznym pracuje w znacznie wyższej temperaturze niż szczęka zgrzewająca, ponieważ musi przeciąć folię i uformować wałeczek w bardzo krótkim czasie kontaktu. Zgrzewarki denne pracują w niższych temperaturach szczęk, przy dłuższym czasie docisku i kontrolowanym nacisku. W obu przypadkach trzy zmienne zgrzewu to temperatura, czas docisku i nacisk, a do tego dochodzi czas chłodzenia, zanim zgrzew zostanie obciążony. Prędkości maszyn wynoszą od kilkudziesięciu do kilkuset toreb na minutę na jedną linię, zależnie od rozmiaru torby, folii, formatu i liczby dodatkowych operacji.

Uchwyty wycinane (dziurkowane)

W torbach z uchwytem wycinanym zespół dziurkujący na maszynie wycina uchwyt w kształcie nerki lub owalu przez obie ścianki podczas formowania każdej torby albo uchwyt jest dziurkowany w stosach już po wykonaniu toreb. Złożenie góry do wewnątrz, wykonane przed dziurkowaniem, podwaja folię wokół otworu. Pozycjonowanie dziurkowania względem nadruku należy do systemu pasowania, a wycięte krążki są zbierane do przemiału.

Zgrzewanie uchwytu z łatką

W torbach z uchwytem z łatką wąski pasek folii wzmacniającej jest podawany z osobnej rolki, umieszczany wewnątrz otworu torby na obu ściankach i zgrzewany z korpusem torby, po czym uchwyt jest wycinany przez wszystkie warstwy. Łatka jest zwykle z tej samej rodziny PE co torba, dzięki czemu torba pozostaje monomateriałowa. Zgrzew łatki wymaga takiej samej kontroli temperatury, czasu i nacisku jak zgrzewy główne; łatka odrywająca się pod obciążeniem to częsta wada.

Zgrzewanie uchwytu pętelkowego miękkiego

Uchwyty pętelkowe miękkie wykonuje się z osobnego paska folii, często współwytłaczanego lub podwojonego dla wytrzymałości, który jest formowany w pętlę i zgrzewany od wewnątrz do każdej ścianki torby przy otworze. Odbywa się to w linii na maszynie do toreb z uchwytem pętelkowym albo na osobnym urządzeniu do uchwytów. Zwiększa to liczbę stanowisk, spowalnia produkcję i zwiększa zużycie folii, dlatego torby z pętelkami są droższe w przeliczeniu na sztukę. Kompromisy w zakresie właściwości poszczególnych typów uchwytów opisujemy w poradniku rodzaje uchwytów w torbach foliowych.

Cięcie toreb typu koszulka

Torby typu koszulka powstają z rękawa z HDPE z bocznymi fałdami. Maszyna ze zgrzewem dennym zgrzewa i tnie każdą torbę, układa policzony blok, a prasa dziurkująca wycina kształt uchwytu (często także środkowy zawieszkowy języczek do dozowników) przez cały stos jednym ruchem. Niektóre bloki są lekko zgrzane u góry, dzięki czemu torby odrywa się pojedynczo ze stojaka.

Perforacja i torby na rolce

Noże perforujące wycinają linię oderwania między torbami, dzięki czemu torby można dostarczać na rolkach (torby na produkty świeże, worki na śmieci) lub w blokach do odrywania. Głębokość i wzór perforacji dobiera się tak, aby torby oddzielały się czysto, nie rozrywając się na rolce.

Torby wysyłkowe z paskiem samoprzylepnym

Torby wysyłkowe wykonuje się zwykle z folii współwytłaczanej na maszynie ze zgrzewem bocznym, z klapą lub wywiniętym brzegiem. Pasek kleju samoprzylepnego (zwykle typu hot-melt) nanosi się na klapę i zakrywa silikonowaną folią zabezpieczającą. Dla zwrotów można dodać drugi pasek kleju i linię rozdarcia. Pasek samoprzylepny ma ograniczony termin przydatności i jest wrażliwy na ciepło w magazynie, dlatego warto zapytać o typ kleju i zalecane warunki przechowywania. Terminy dotyczące konfekcjonowania i uchwytów wyjaśniamy w słowniku przetwórstwa i produkcji.

Co zmienia się, gdy torba zawiera recyklat PE?

Recyklat polietylenowy pracuje na tych samych liniach co surowiec pierwotny, ale wnosi więcej żeli, szary lub złamanobiały odcień, możliwy zapach, wilgoć i zmienność płynięcia między partiami. Przetwórcy radzą sobie z tym przez dokładniejszą filtrację stopu, mieszanie partii, współwytłaczanie z zewnętrznymi warstwami z surowca pierwotnego, masterbatch pochłaniający wilgoć oraz częstsze badania.

Skutki dla wyglądu i wytrzymałości widoczne dla kupującego, wraz z orientacyjnymi udziałami recyklatu, opisujemy w poradniku LDPE, HDPE i recyklat PE w torbach na zakupy. Udział recyklatu ma dziś wymiar finansowy i prawny: brytyjski podatek od opakowań z tworzyw sztucznych (Plastic Packaging Tax) obejmuje opakowania zawierające mniej niż 30% recyklatu, a rozporządzenie PPWR ustanawia minimalne udziały recyklatu najwcześniej od 2030 r. Przepisy te podsumowujemy w poradniku przepisy dotyczące toreb foliowych, a dla Wielkiej Brytanii w artykule przepisy dotyczące opakowań w Wielkiej Brytanii. Rola produkcji sprowadza się do identyfikowalności: deklaracje udziału recyklatu wymagają dokumentacji od dostawcy recyklatu, zapisów partii łączących partie recyklatu z partiami toreb oraz metody obliczeń zgodnej z systemem lub przepisem, wobec którego prowadzone jest raportowanie.

Jak kontroluje się jakość toreb foliowych w produkcji?

Jakość toreb foliowych kontroluje się w trzech punktach: na linii wytłaczania (profil grubości, szerokość, poziom dyn, widoczne żele), na maszynie drukującej (kolor, pasowanie, przyczepność) i na maszynie do konfekcjonowania (wymiary, wytrzymałość zgrzewu, położenie uchwytu, liczba sztuk). Badania mechaniczne folii i próby obciążeniowe gotowych toreb wykonuje się w uzgodnionych odstępach i rejestruje dla każdej partii.

Kontrole w trakcie procesu i metody badań

Ogólne plany pobierania próbek (AQL), wzory wzorcowe i akceptację przedprodukcyjną omawiamy w poradniku próbki i kontrola jakości opakowań; nazwy badań i terminy dotyczące wad znajdą Państwo w słowniku badań i jakości opakowań.

Typowe wady w produkcji toreb foliowych

Jak pakuje się i wysyła torby foliowe?

Gotowe torby są liczone w stosy lub paczki (liczeniem maszynowym i ważeniem kontrolnym), pakowane do kartonów z tektury falistej lub wiązane w folię i układane na paletach owijanych folią stretch. Liczba sztuk w paczce, oznaczenie kartonów i schemat układania palety są częścią specyfikacji i powinny odpowiadać sposobowi użycia toreb w sklepie lub centrum realizacji zamówień.

• Paczki i kartony: torby handlowe pakuje się zwykle w policzone stosy (na przykład po 50 lub 100 sztuk w paczce) w kartonach; torby typu koszulka w bloki lub paczki z nagłówkiem do dozowników na haku; torby wysyłkowe w policzone paczki lub pudełka; torby na rolce na tuleje.
• Oznakowanie: etykiety kartonów zawierają zwykle kod produktu, rozmiar, grubość, ilość, numer partii lub datę produkcji oraz oznaczenia kupującego. Identyfikowalność partii na kartonach pozwala powiązać każdą reklamację z seriami wytłaczania i druku.
• Palety: stabilne układanie kolumnowe lub krzyżowe, zabezpieczenie narożników przy ciężkich kartonach, folia stretch i osłona górna przed kurzem. Wymiary palet różnią się w zależności od rynku (europaleta w UE, standardowa paleta brytyjska, 48 × 40 cali w USA), co omawiamy w poradniku zakup opakowań z Turcji.
• Magazynowanie: w chłodnym, suchym miejscu, bez bezpośredniego światła słonecznego. Ciepło w kontenerach lub magazynach może powodować blokowanie, osłabiać paski samoprzylepne i zmieniać COF, ponieważ środek poślizgowy dalej migruje. Torby foliowe są lekkie i pakują się płasko, więc koszt transportu na tysiąc toreb jest zwykle niski w porównaniu z alternatywami papierowymi.

Jak ścieżka produkcji wpływa na MOQ, koszt i czas realizacji?

Minimalna ilość zamówienia (MOQ) dla toreb foliowych z nadrukiem wynika głównie z serii wytłaczania: rozruch linii, osiągnięcie stabilnej grubości i koloru oraz późniejsze przepłukanie generują odpady, które opłaca się ponosić dopiero przy minimalnej masie folii. Reszta wynika ze zmian koloru, oprzyrządowania (formy i tuleje) oraz liczby operacji konfekcjonowania.

• Minimalna seria wytłaczania: każdy rozruch oraz zmiana receptury lub koloru generuje odpad folii. Niestandardowe kolory folii, specjalne mieszanki i duże udziały recyklatu są zwykle realizowane jako osobne partie, co podnosi minimum.
• Zmiany kolorów: zmiana koloru folii lub masterbatchu oznacza przepłukanie wytłaczarki; zmiana kolorów farb oznacza mycie zespołów drukujących. Mniej kolorów i standardowe kolory folii obniżają zarówno koszt, jak i minimum.
• Formy i tuleje: dla każdego koloru i projektu potrzebny jest nowy komplet form fotopolimerowych; nietypowy rapport druku może wymagać nowych tulei lub cylindrów.
• Ścieżka konfekcjonowania: torby z uchwytem wycinanym konfekcjonuje się najszybciej; torby z łatką, a zwłaszcza z uchwytem pętelkowym, wymagają więcej stanowisk i więcej czasu na sztukę.
• Masa folii: surowiec jest największą pozycją kosztów, więc rozmiar torby, grubość i cena recyklatu decydują o koszcie jednostkowym. Wzór na masę podajemy w poradniku grubość toreb foliowych.
• Czas realizacji: zależy od akceptacji projektu graficznego, wykonania form, dostępności surowca i recyklatu, harmonogramu wytłaczania i druku, konfekcjonowania oraz transportu.

Szczegóły znajdą Państwo w naszych ogólnych poradnikach: MOQ w opakowaniach, czynniki kosztowe opakowań i czas realizacji zamówień na opakowania. W przypadku konkretnej torby minimum i terminy zależą od materiału, rozmiaru, nadruku i konfiguracji serii i są potwierdzane w ofercie.

Jakie normy higieniczne obowiązują przy produkcji toreb do kontaktu z żywnością?

Jeśli torba lub folia ma mieć kontakt z żywnością, zakład produkcyjny pracuje zgodnie z dobrą praktyką produkcyjną (w UE rozporządzenie (WE) nr 2023/2006), a samo tworzywo musi spełniać wymagania rozporządzenia (UE) nr 10/2011, co potwierdza deklaracja zgodności. Wiele firm spożywczych pyta też przetwórców o certyfikację w uznanym systemie higieny.

W praktyce produkcyjnej higiena przy kontakcie z żywnością oznacza: kontrolowane surowce z dokumentami zgodności dla każdego tworzywa, masterbatchu i farby; rozdzielenie produkcji do kontaktu z żywnością i produkcji innej lub wyraźne czyszczenie linii między nimi; czyste, osłonięte magazynowanie rolek i wyrobów gotowych; zwalczanie szkodników; zasady dotyczące szkła i kruchych tworzyw; kontrolę ostrzy i narzędzi tnących na maszynach do toreb; odzież ochronną i zasady higieny rąk; oraz identyfikowalność partii od surowca do kartonu. Recyklat wymaga szczególnej ostrożności: polietylen z recyklingu pokonsumenckiego zasadniczo nie nadaje się do bezpośredniego kontaktu z nieopakowaną żywnością, chyba że pochodzi z procesu recyklingu dopuszczonego do kontaktu z żywnością.

Systemy, o które kupujący pytają najczęściej, to BRCGS Packaging Materials, FSSC 22000 i systemy oparte na ISO 22000. Różnią się zakresem i modelem audytu, a certyfikat dotyczy konkretnego zakładu i zakresu, więc warto poprosić o certyfikat wraz z zakresem, a nie poprzestawać na ogólnym oświadczeniu. Wiele toreb służy tylko do żywności już zapakowanej, a wtedy wymagania dotyczące kontaktu z żywnością są dla takiej torby zwykle mniej rygorystyczne. Szerszy kontekst prawny dla toreb foliowych (unijne przepisy o lekkich torbach, PPWR, brytyjska opłata za torby i podatek od opakowań z tworzyw sztucznych, przepisy stanowe w USA) omawiamy w poradnikach przepisy dotyczące toreb foliowych i przepisy dotyczące opakowań w Wielkiej Brytanii; obowiązki zależą od roli i rynku i należy je potwierdzić we właściwym organie lub systemie zgodności.

O co zapytać producenta toreb foliowych w kwestii produkcji?

Warto zadawać pytania, które pokazują, jak specyfikacja będzie kontrolowana, a nie tylko co zawiera. Poniższa lista obejmuje ścieżkę produkcji opisaną w tym poradniku; ogólną ocenę dostawców omawiamy w poradniku jak wybrać producenta opakowań z nadrukiem, a strukturę zapytania ofertowego w poradniku o zapytaniach ofertowych na opakowania.

• Receptura folii: jakie gatunki PE, jaki udział LLDPE, czy jest napełniacz, jaki udział recyklatu (PIR lub PCR) i w której warstwie struktury współwytłaczanej się znajduje.
• Dodatki: poziomy środków poślizgowych i antyblokingowych, stabilizator UV, jeśli jest potrzebny, typ środka pomocniczego (fluoropolimer lub bez PFAS), potwierdzenie, że nie stosuje się dodatków oksydegradowalnych.
• Grubość: wartość nominalna, uzgodniona tolerancja, metoda pomiaru i liczba punktów uśredniania.
• Wytłaczanie: jednowarstwowe czy współwytłaczane, kolor folii, czy fałdy są formowane przy wytłaczarce.
• Obróbka powierzchni: docelowy poziom dyn i czy folia jest ponownie obrabiana na maszynie drukującej.
• Druk: typ maszyny, system farb (rozpuszczalnikowe, wodne lub UV), liczba kolorów, druk po obu stronach, metoda akceptacji koloru na rzeczywistej folii.
• Konfekcjonowanie: zgrzew boczny lub denny, konstrukcja uchwytu (wycinany, ze złożeniem, z łatką, pętelkowy, typu koszulka), grubość folii łatki lub pętelki, typ kleju w torbach wysyłkowych.
• Badania: jakie badania wykonuje się dla każdej partii (grubość, dart, rozciąganie, zgrzew, COF, test taśmą, próba obciążeniowa) i czy wyniki można udostępnić.
• Dowody udziału recyklatu: dokumenty dostawcy recyklatu, identyfikowalność partii, metoda obliczeń.
• Kontakt z żywnością (jeśli dotyczy): deklaracja zgodności, oświadczenia o zgodności farb, certyfikat systemu higieny i jego zakres.
• Pakowanie: liczba sztuk w paczce i kartonie, oznakowanie kartonów numerami partii, typ i schemat układania palet, zalecenia dotyczące magazynowania.
• Rynek zastosowania, aby grubość i udział recyklatu można było sprawdzić względem lokalnych progów.

Następny krok: prześlij specyfikację gotową do produkcji

Aby otrzymać ofertę uwzględniającą rzeczywistą ścieżkę produkcji, prosimy o przesłanie: formatu i rozmiaru torby, fałd, typu folii lub informacji „do uzgodnienia”, grubości z tolerancją, koloru folii, docelowego udziału recyklatu, typu uchwytu, kolorów druku na każdej stronie z odniesieniami Pantone, projektu graficznego na rysunku wykrojnika, ilości na projekt oraz rynku, na którym torby będą używane. Mogą Państwo skorzystać z listy kontrolnej w sekcji torby foliowe z nadrukiem lub przesłać specyfikację przez naszą stronę kontaktową. 9 Packaging, stambulski producent i eksporter opakowań z nadrukiem dla klientów B2B, weryfikuje każdą specyfikację pod kątem docelowego rynku na etapie wyceny i przeglądu technicznego. Pozostałe rodziny opakowań omawia przegląd jak powstają opakowania, a jeśli rozważają Państwo alternatywę papierową, warto zajrzeć do poradnika jak powstają torby papierowe.