Opaska na kubek czy kubek dwuwarstwowy: koszt porcji i parametry użytkowe

Co jest tańsze w przeliczeniu na porcję: opaska na kubek czy kubek dwuwarstwowy?

Kubek jednowarstwowy z opaską jest zwykle tańszy w przeliczeniu na porcję, gdy duża część napojów gorących jest wydawana bez opaski. Kubek dwuwarstwowy lub ryflowany zazwyczaj wygrywa wtedy, gdy opaskę i tak dostałby niemal każdy napój gorący, ponieważ system z opaską płaci wówczas za dwa elementy, dodatkową obsługę i dodatkowe miejsce w magazynie przy prawie każdej porcji.

O wyniku decyduje udział opasek: odsetek napojów gorących, które faktycznie dostają opaskę. Wielu operatorów nigdy go nie mierzyło. Zużycie opasek podzielone przez liczbę kubków na napoje gorące w tych samych tygodniach daje użyteczne oszacowanie. Wskaźnik zmienia się w zależności od sezonu, struktury sprzedaży napojów i tego, jak ściśle personel stosuje zasadę „opaska na życzenie”.

Jak zbudować model kosztu jednej porcji?

Oba systemy porównujemy w przeliczeniu na jeden podany napój gorący, a nie na tysiąc kupionych sztuk. Należy wypisać wszystkie koszty, które różnią się między systemami, i pominąć te, które są takie same w obu, na przykład pokrywki.

Zmienne

System z opaską na jedną porcję gorącą = Csw + Ssw + Esw + s x (Csl + H + Ssl + Esl) + Wsl

System z kubkiem izolowanym na jedną porcję gorącą = Cin + Sin + Ein + Win

Graniczny udział opasek to wartość s, przy której oba systemy kosztują tyle samo:

s* = (Cin + Sin + Ein + Win - Csw - Ssw - Esw - Wsl) / (Csl + H + Ssl + Esl)

Jeśli zmierzony udział opasek jest niższy niż s*, tańszy jest system z opaską; jeśli wyższy, tańszy jest kubek izolowany. Jeśli s* wychodzi powyżej 1, system z opaską wygrywa nawet wtedy, gdy każdy napój gorący dostaje opaskę.

Przykład obliczeniowy w jednostkach umownych

Poniższe liczby to jednostki względne, dobrane wyłącznie po to, by pokazać rachunek. Nie są to ceny ani typowe proporcje; każdą wartość należy zastąpić danymi z własnych ofert i własnej operacji.

System z opaską = 10,0 + 0,5 + s x (3,0 + 1,0 + 0,2) = 10,5 + 4,2s

System z kubkiem izolowanym = 13,0 + 1,0 = 14,0

Graniczny udział opasek s* = (14,0 - 10,5) / 4,2 = ok. 0,83

Nawet przy wymyślonych liczbach widać dwie rzeczy. Po pierwsze, wynik zależy od s znacznie bardziej niż od drobnych różnic w cenach jednostkowych, więc pomiar udziału opasek jest wart więcej niż wynegocjowanie ostatniego ułamka z ceny opaski. Po drugie, pracownicy, którzy wkładają jeden kubek w drugi, gdy zabraknie opasek, niwelują oszczędność przy każdym takim napoju. Jeśli zakładanie drugiego kubka jest częste przy Państwa ladach, należy uwzględnić to w modelu. Najczęściej pomijane są kubatura transportowa (liczona na tysiąc porcji, a nie na tysiąc kubków) oraz odpis kubków z nadrukiem po kampanii lub zmianie identyfikacji wizualnej. Jak powstaje sama cena jednostkowa (karton, druk, nakład, transport), opisujemy w poradniku od czego zależy cena opakowań z nadrukiem.

Czy opaska chroni dłoń tak samo dobrze jak kubek dwuwarstwowy?

Tak, w przypadku większości napojów gorących podawanych w typowej temperaturze i noszonych na krótkim dystansie. Opaska zakrywa strefę chwytu, czyli miejsce, w którym znajduje się dłoń. Izolowana ścianka obejmuje całą powierzchnię boczną, co ma większe znaczenie przy bardzo gorących napojach, długich spacerach albo gdy klient trzyma kubek przy rancie lub przy dnie. Sam mechanizm izolacji opisano w porównaniu konstrukcji ścianek.

W codziennym użyciu różnice są raczej praktyczne niż termiczne. Opaska może zsunąć się z kubka, do którego nie pasuje pod względem zbieżności ścianek, a napój wydany bez opaski to po prostu kubek jednowarstwowy. Kubek izolowany daje ten sam efekt przy każdej porcji i nie wymaga decyzji personelu.

Który system zajmuje mniej miejsca w magazynie?

Zwykle system z opaską. Kubki jednowarstwowe zagnieżdżają się ciasno, a opaski są dostarczane płasko, więc system z opaską zajmuje zwykle mniej miejsca w przeliczeniu na porcję, szczególnie przy niskim udziale opasek. Kubki dwuwarstwowe i ryflowane zagnieżdżają się luźniej, dlatego w kartonie mieści się ich mniej.

W punktach z małym zapleczem to może przesądzić o wyborze. Warto poprosić dostawców o liczbę sztuk w kartonie, wymiary kartonów i układ na palecie dla każdego rozmiaru, a następnie porównać liczbę kartonów na tysiąc porcji w obu systemach, stosując własny udział opasek.

Ile SKU wymaga każdy system?

System z opaską dodaje jedno lub dwa SKU opasek na cały asortyment napojów gorących. System z kubkiem izolowanym zastępuje każdy rozmiar kubka gorącego wersją izolowaną. Liczba SKU jest na papierze często podobna; różnica dotyczy tego, ile elementów z nadrukiem trzeba zmienić przy zmianie projektu graficznego.

Kubki na napoje zimne zwykle pozostają osobną pozycją w obu systemach. To, czy jedna opaska rzeczywiście pasuje do 12, 16 i 20 oz, zależy od typu rantu i zbieżności ścianek. Wymiary sprawdzą Państwo w poradniku rozmiary kubków papierowych, a przed testami próbek na napełnionych kubkach warto zajrzeć na stronę kategorii, gdzie opisano, jak dopasowanie opaski zależy od zbieżności ścianek kubka.

Jak praca przy ladzie wpływa na udział opasek?

Najtańsza opaska to ta, której nie założono. Zasada „opaska na życzenie”, według której opaska trafia tylko do napojów gorących i tylko wtedy, gdy klient o nią poprosi albo napój jest duży i na wynos, utrzymuje niski udział opasek i przewagę systemu z opaską w modelu.

Praktyczne kwestie, które wpływają na udział opasek:

• Opaski należy trzymać w punkcie wydawania zamówień, a nie na stanowisku z kubkami, aby trafiały do napojów tylko wtedy, gdy są potrzebne.
• Napoje gorące na miejscu, espresso i małe kubki warto wyłączyć z automatycznego zakładania opaski, stosując regułę, którą personel zastosuje w sekundę, na przykład: „opaska na 12 oz i większe na wynos, w pozostałych przypadkach na życzenie”.
• Zapas opasek powinien być widoczny i uzupełniany; puste pojemniki na opaski prowadzą prosto do zakładania drugiego kubka.

Kubki izolowane całkowicie eliminują te decyzje. Tam, gdzie szybkość obsługi przy ladzie, rotacja personelu lub czas na stanowisku drive-thru ważą więcej niż koszt jednostkowy, właśnie ta prostota skłania wiele sieci do wyboru kubków izolowanych dla głównych rozmiarów napojów gorących.

Który system lepiej służy marce i kampaniom?

Zależy, czy ważniejszy jest stały wygląd, czy częste zmiany. Kubek dwuwarstwowy daje większą, gładszą powierzchnię nadruku i jednakowy wygląd przy każdej porcji. Opaska ma mniejszy pas nadruku, który można zmieniać co sezon bez ruszania zapasów kubków, dlatego jest bardziej elastycznym nośnikiem kampanii.

W praktyce:

• Kubki izolowane: projekt na pełną wysokość na gładkiej zewnętrznej warstwie (faktura ryflowana rozbija drobne detale; zob. porównanie ścianek, do którego odsyłamy wyżej). Zmiana kampanii oznacza nowe serie kubków we wszystkich rozmiarach i wyprzedawanie starych zapasów.
• System z opaską: kubek może mieć stały projekt marki, a opaski mogą nieść napoje sezonowe, kody lojalnościowe lub promocje partnerskie w krótkich seriach. Napoje bez opaski pokazują tylko projekt kubka, więc kampania nie dociera do każdego klienta.

Szablony projektów opasek, podłoża i planowanie serii kampanijnych opisujemy w poradniku nadruk na opaskach na kubki: projekt graficzny, szablony i serie kampanijne.

Odpady i koniec cyklu życia: który system zużywa mniej materiału?

Żaden system nie jest lżejszy w każdym przypadku. Opaska to dodatkowy element papierowy, ale używany tylko do części napojów; kubek dwuwarstwowy dodaje karton do każdego napoju. To, który system zużywa mniej materiału na porcję gorącą, zależy od mas kubków i od udziału opasek.

Rzetelne porównanie liczy się tak samo jak model kosztowy: masa kubka izolowanego wobec masy kubka jednowarstwowego plus masa opaski pomnożona przez udział opasek, na podstawie mas poszczególnych elementów dla każdego rozmiaru, uzyskanych od dostawców. Papierowa opaska bez plastiku to element z jednego materiału, który zwykle trafia do zbiórki papieru, gdy jest czysty i suchy, natomiast zewnętrzna warstwa kubka izolowanego trafia do odpadów razem z kubkiem. W obu systemach to bariera na wewnętrznym kubku utrudnia recykling.

Należy unikać kategorycznych twierdzeń w jedną lub drugą stronę, takich jak „opaski generują więcej odpadów” czy „kubki dwuwarstwowe są bardziej ekologiczne”. Deklaracje środowiskowe w UE i Wielkiej Brytanii muszą być konkretne i możliwe do udokumentowania.

Które przepisy wpływają na wybór systemu?

Przepisy dotyczące samego kubka obowiązują w obu systemach, bo w obu używa się kubka jednorazowego. Różnice dotyczą opłat zależnych od masy oraz wpływu obowiązków dotyczących opakowań wielokrotnego użytku na wolumen opakowań jednorazowych. To informacje ogólne, a nie porada prawna; obowiązki zależą od Państwa roli jako producenta, importera lub dystrybutora i powinny zostać potwierdzone w odpowiednim organie lub w organizacji odzysku.

Oznakowanie SUP pozostaje na kubku

Zgodnie z dyrektywą (UE) 2019/904 (dyrektywa SUP) i rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2020/2151 jednorazowe kubki na napoje wykonane w całości lub w części z tworzywa sztucznego muszą nosić oznakowanie: „PRODUKT ZAWIERA PLASTIK” na kubkach wykonanych z niego w części, np. kubkach papierowych z powłoką PE, i „WYKONANE Z PLASTIKU” na kubkach wykonanych z niego w całości. Dotyczy to zarówno kubka jednowarstwowego, jak i dwuwarstwowego. Papierowa opaska bez plastiku nie wymaga oznakowania i go nie zastępuje; należy sprawdzić, czy opaska nie zasłania trwale oznakowania kubka. Szczegóły dotyczące umiejscowienia znajdą Państwo w poradniku przepisy dla kubków papierowych w Europie i Wielkiej Brytanii.

Niemcy: opłata do funduszu tworzyw sztucznych według masy całego kubka

Na podstawie Einwegkunststofffondsgesetz od jednorazowych plastikowych kubków na napoje pobierana jest opłata w wysokości 1,236 EUR za kilogram (EWKFondsV, obowiązuje od 1 stycznia 2024 r.; pierwsza opłata w 2025 r. od ilości z 2024 r.). Płaci ją podmiot, który jako pierwszy udostępnia kubki na rynku niemieckim, często importer. Wytyczne kontrolne Umweltbundesamt (luty 2025 r.) wymagają ważenia całego produktu, a nie tylko jego plastikowego komponentu, więc kubek z powłoką PE jest obciążany opłatą według pełnej masy, łącznie z papierem. Przy takiej interpretacji zewnętrzna warstwa kubka dwuwarstwowego lub ryflowanego zwiększa masę objętą opłatą przy każdej porcji.

Osobna papierowa opaska niezawierająca plastiku nie wydaje się sama w sobie produktem z tworzywa sztucznego jednorazowego użytku. Nie znaleźliśmy wytycznych co do tego, czy osobno dostarczana opaska mogłaby kiedykolwiek być wliczana do masy kubka, dlatego przed oparciem się na tej różnicy należy potwierdzić sposób jej traktowania z doradcą ds. zgodności. Tam, gdzie opłata obowiązuje, należy dodać ją do modelu jako E dla każdego elementu.

Opłaty ROP

Kubki i opaski wydawane przy ladzie to zazwyczaj opakowania serwisowe, zgłaszane według masy i materiału w Niemczech (VerpackDG), Austrii, Holandii oraz w brytyjskim systemie pEPR, z różnymi w poszczególnych krajach opłatami i kryteriami uznania za producenta; zob. poradniki zgodność opakowań w Niemczech i Austrii oraz przepisy dotyczące opakowań w Wielkiej Brytanii.

Obowiązki dotyczące opakowań wielokrotnego użytku zmniejszają wolumen jednorazowych

Niemiecki obowiązek Mehrwegangebotspflicht od 1 stycznia 2023 r. nakłada na punkty z jedzeniem na wynos, które nalewają napoje do kubków jednorazowych z dowolnego materiału, obowiązek zaoferowania opcji wielokrotnego użytku w cenie nie wyższej, z wyłączeniem dla małych punktów. Zgodnie z PPWR, czyli rozporządzeniem (UE) 2025/40, punkty z żywnością na wynos muszą od 12 lutego 2027 r. przyjmować pojemniki własne klientów (art. 32), a od 12 lutego 2028 r. oferować opcję wielokrotnego użytku w cenie nie wyższej (art. 33); mikroprzedsiębiorstwa są zwolnione z art. 33. Wraz ze wzrostem udziału opakowań wielokrotnego użytku i własnych kubków klientów wolumen jednorazowych kubków na napoje gorące spada, co sprzyja systemowi z mniejszą liczbą SKU kubków z nadrukiem i mniejszym zapasem narażonym na odpis. W modelu należy przyjąć malejącą prognozę kubków jednorazowych, a nie dzisiejsze wolumeny.

Art. 10 ust. 2 PPWR zakazuje cech opakowania, których jedynym celem jest zwiększenie postrzeganej objętości, i wymienia podwójne ścianki wśród przykładów. Izolująca ścianka kubka służy innemu celowi, jakim jest ochrona dłoni przed ciepłem, więc to inny przypadek niż dekoracyjna pozorna ścianka. Nie opublikowano wytycznych dotyczących kubków, dlatego rozsądnie jest odnotować w dokumentacji technicznej, dlaczego dana konstrukcja jest potrzebna.

Który system wybrać w danej sytuacji?

Kiedy sieci stosują oba systemy?

Wiele sieci nie wybiera jednego systemu dla całego asortymentu. Typowe podziały:

• Według rozmiaru: kubek dwuwarstwowy lub ryflowany dla podstawowych rozmiarów na wynos 12–16 oz, kubek jednowarstwowy z opaską na życzenie dla 8 oz, kawy filtrowanej i herbaty.
• Według kanału: kubki izolowane przy drive-thru i w dostawie, system z opaską przy ladach z obsługą na miejscu.
• Według typu lokalizacji: kubki izolowane na dworcach i lotniskach, gdzie klienci niosą napój daleko, opaski na głównych ulicach handlowych i na kampusach.
• Według sezonu: wyższy udział kubków izolowanych zimą, opaski przez resztę roku.

Stosowanie obu systemów zwiększa liczbę SKU, dlatego warto sprawdzić, czy dodatkowa złożoność jest mniejsza niż oszczędność. Jedną opaskę należy stosować do tylu rozmiarów kubków jednowarstwowych, do ilu pasuje, a ten sam typ rantu i te same pokrywki zachować w obu konstrukcjach, gdy tylko to możliwe. Konstrukcję i nadruk kubków w całym asortymencie opisuje strona kategorii kubki papierowe z nadrukiem, a to, jak opaski, kubki i nosidła łączą się w programie dla kawiarni, pokazujemy na stronie branżowej opakowania dla kawiarni i sieci kawiarni.

Jakie dane zebrać przed zapytaniem ofertowym?

• Wolumeny kubków gorących według rozmiaru, z podziałem na konsumpcję na miejscu, na wynos, drive-thru i dostawę
• Zmierzony lub szacowany udział opasek według rozmiaru i sezonu oraz informacja o zakładaniu drugiego kubka zamiast opaski
• Prośba o ceny z dostawą, liczbę sztuk w kartonie i masy elementów dla każdego rozmiaru kubków jednowarstwowych, kubków izolowanych i opasek, na tej samej formule Incoterms
• Liczba kampanii w roku oraz informacja, czy projekt graficzny zmienia się na kubkach, opaskach, czy na obu
• Prognozy udziału opakowań wielokrotnego użytku i własnych kubków klientów na lata 2027 i 2028

Zestawienie rozmiarów, szacunek udziału opasek i plan projektów graficznych prosimy przesłać za pośrednictwem strony kategorii opaski na kubki i nosidła na kubki z nadrukiem lub przez kontakt z 9 Packaging, aby zapytać o oferty na obie opcje. Ostateczne specyfikacje są potwierdzane na etapie oferty i przeglądu technicznego.

Powiązane materiały

• Nosidła na kubki z formowanej masy włóknistej czy z kartonu

Wybór pokrywki wpływa również na ciepło przy rancie i rozlewanie podczas transportu; zob. poradnik pokrywki do kubków na kawę: papierowe czy plastikowe.