Berlin, Viyana, Amsterdam ve Manchester'da şube açan bir kahve zinciri hemen her yerde tek bir bardak tasarımı kullanabilir, ancak tek bir yükümlülük setiyle yetinemez. Bardak AB'de belirli bir işaret taşımak zorundadır, Almanya'da kilogram başına fon katkı payı doğurur, Hollanda'da yerinde tüketilen içecekler için kullanılamaz, Birleşik Krallık'ta ise ayrı bir üretici sorumluluğu rejimine tabidir. Karton bardak mevzuatı tedarik zincirinin farklı noktalarında devreye girer: kimi baskı dosyasına, kimi ithalatçıya, kimi satış noktasına. Bu rehber, özel baskılı karton bardak alıcıları için kuralları pazar pazar özetler. Hukuki tavsiye değildir; yükümlülükler rolünüze bağlıdır ve yetkili makam ya da uyum kuruluşunuzla teyit edilmelidir.
Karton bardak uyumundan kim sorumludur?
Sorumluluk, bardağı kimin bastığına değil, her pazardaki rolünüze bağlıdır. Özel baskılı bir bardakta adı yer alan marka sahibi, bardakları bir ulusal pazara ilk kez sunan ithalatçı ve içecekleri müşteriye veren satış noktası, farklı yükümlülükler taşıyabilir.
| Rol | Karton bardaklar için tipik yükümlülükler |
|---|---|
| Özel baskılı bardakların marka sahibi | PPWR ((AB) 2025/40 sayılı Tüzük) kapsamında, ambalajı kendi adı veya markası altında tasarlatan ya da ürettiren işletme “üretici” sayılabilir; teknik dokümantasyon ve AB Uygunluk Beyanı yükümlülükleri de buna bağlıdır |
| İthalatçı / ulusal pazara ilk sunan | Çoğu zaman GÜS kapsamındaki “üretici”dir ve Almanya'da tek kullanımlık plastik fonu katkı payını ödemekle yükümlü taraftır; üreticinin dokümantasyonunu kontrol eder |
| Satış noktası (kafe, restoran, büfe) | Yeniden kullanılabilir seçenek sunma, müşterinin kendi kabını kabul etme, bazı ülkelerde servis ambalajı için ulusal kayıt yükümlülükleri |
| AB dışı üretici (Türkiye'deki bir tedarikçi gibi) | Bardağı, teknik özellikleri ve malzeme/ağırlık verilerini sağlar; yalnızca bir pazarda doğrudan son kullanıcılara satış yaptığında kendisi üretici olur |
AB veya Birleşik Krallık dışındaki bir tedarikçi, bir zincirin ithalatçı tüzel kişiliğine satış yaptığında normalde üretici sayılmaz; ancak üreticinin doğru raporlama ve ödeme yapabilmesi için doğru ağırlıkları, malzeme dağılımlarını ve uygunluk belgelerini sağlamalıdır.
AB Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi karton bardaklar için ne gerektirir?
SUP Direktifi ((AB) 2019/904) uyarınca plastik kaplama içeren bir karton bardak, tek kullanımlık plastik içecek bardağıdır. 3 Temmuz 2021'den itibaren (AB) 2020/2151 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'nde tanımlanan basılı “Plastic in product” (ürün plastik içerir) işaretini taşımak zorundadır; ayrıca bardaklar, çöp temizleme maliyetlerini kapsayan GÜS sistemlerinin ve tüketimi azaltmaya yönelik ulusal tedbirlerin kapsamındadır.
Karton bardak neden plastik ürün sayılır?
Komisyon'un SUP rehberi (2021/C 216/01), plastik kaplama içeren kağıt veya karton ürünlerin tek kullanımlık plastik ürün olduğunu belirtir. Dolayısıyla standart bir PE kaplı bardak kapsamdadır; PLA kaplı bardak da kapsamdadır, çünkü biyo bazlı ve kompostlanabilir plastikler Direktif uyarınca yine plastiktir. Su bazlı dispersiyon kaplamalı bir bardağın kapsamda olup olmadığı, kaplamanın plastik tanımını karşılayıp karşılamadığına bağlıdır; birçok dispersiyon sentetik polimerdir. Bkz. karton bardak kaplamaları: PE, su bazlı dispersiyon ve PLA. Tamamen plastikten üretilen bardaklar aynı Direktifin kapsamındadır; PET ve PP bardaklara özgü noktalar tek kullanımlık plastik bardak kuralları rehberinde yer alır.
Kapakları dahil, genleştirilmiş polistirenden yapılan içecek bardakları 3 Temmuz 2021'den beri yasaktır. Karton bardaklar Direktif tarafından yasaklanmamıştır.
“Plastic in product” işareti
(AB) 2020/2151 sayılı Uygulama Tüzüğü, içecek bardakları için uyumlaştırılmış bir işaret belirler: “Plastic in product” ifadesini (veya eşdeğer metni) içeren bir piktogram; ifade, bardağın piyasaya sunulduğu Üye Devletin resmî dilinde veya dillerinde yer alır. Tüzüğün eki tasarımı, boyutu ve konumu belirler; işaret yalnızca dış kolinin üzerine değil, bardağın üzerine basılmalıdır.
Baskı dosyası açısından pratik sonuçlar:
- Her dil pazarı için doğru metin gerekir. Almanya ve Avusturya'da satılan bir bardak Almanca sürümü kullanabilir; Hollanda için Hollandaca gerekir; Belçika'da birden fazla dil gerekebilir.
- Çok pazarlı bardaklar birkaç dil sürümünü taşıyabilir; bu, küçük boylarda yer kaplar. Paneli erkenden planlayın.
- Tüzüğün ekindeki resmî çalışma dosyalarını kullanın ve boyut ile konum kurallarını önce serideki en küçük bardakta kontrol edin.
- İşaret, görünür dış yüzeyde, yan dikişten ile ağız ve dip kıvrımlarından uzakta yer almalıdır.
Konik bir bardakta yerleşim, karton bardak baskısı ve konik bardak için baskı dosyası rehberinde ele alınır. Almanya işaret yükümlülüğünü Einwegkunststoffkennzeichnungsverordnung ile uygular, ancak tasarım AB Tüzüğünü izler.
PPWR karton bardaklar için neyi değiştirir?
AB Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Tüzüğü ((AB) 2025/40 sayılı Tüzük), 12 Ağustos 2026'dan itibaren SUP Direktifi ile birlikte uygulanır. Bardaklar açısından en ilgili hükümler 2027 ve 2028'den itibaren paket servis yeniden kullanım yükümlülükleri, 2030'dan itibaren geri dönüştürülebilirlik sınıfları ve on yılın ilerleyen döneminde uyumlaştırılmış etiketlemedir.
| PPWR hükmü | Tarih | Bardaklar için anlamı |
|---|---|---|
| Madde 32: müşterinin kendi kabını kabul etme | 12 Şubat 2027'den itibaren | Paket servis satış noktaları, müşterinin kendi bardağını daha yüksek bir fiyat talep etmeden doldurmasına izin vermelidir |
| Madde 33: yeniden kullanılabilir seçenek sunma | 12 Şubat 2028'den itibaren | Paket servis satış noktaları içecekleri, tek kullanımlıktan daha yüksek olmayan bir fiyatla yeniden kullanılabilir ambalajda sunmalıdır; mikro işletmeler muaftır |
| Yeniden kullanım hedefi | 2030'dan itibaren | Paket servis satış noktaları, satışların %10'unu yeniden kullanılabilir ambalajla yapmaya çalışır |
| Madde 6: geri dönüştürülebilirlik sınıfları | 1 Ocak 2030'dan itibaren | Ambalaj A, B veya C sınıfına ulaşmalıdır; GÜS ücretleri sınıfa göre kademelendirilir |
| Madde 12: uyumlaştırılmış ayrıştırma etiketi | 12 Ağustos 2028'den veya uygulama düzenlemesinden 24 ay sonrasından, hangisi daha geç ise, itibaren beklenir | Ambalaj üzerinde malzeme ayrıştırma etiketi; kesin tarih uygulama düzenlemesinin kabulüne bağlıdır |
| Madde 5(5): gıda ile temas eden ambalajda PFAS | 12 Ağustos 2026'dan itibaren | Sınırlar karton, kaplama ve mürekkepler dahil tüm bardağa uygulanır |
| Ek V kısıtlamaları | 1 Ocak 2030'dan itibaren | HORECA tesislerinde doldurulan ve tüketilen gıda ve içecekler için tek kullanımlık plastik ambalajı kısıtlar |
Yerinde tüketilen içecekler açısından bir nokta önemlidir. PPWR “tek kullanımlık plastik ambalajı” tanımlamaz ve plastik tanımı, ambalajın ana yapısal bileşeni olarak işlev görebilen bir polimere atıfta bulunur. Ancak Komisyon'un 5 Haziran 2026 tarihli rehber bildirimi (C(2026) 3702), ağırlıkça %5 veya daha fazla plastik içeren kağıt bazlı ambalajlar dahil kompozit ambalajları Ek V kısıtlamalarının kapsamında sayarken, en fazla %5 plastik içeren ambalajları kapsam dışında tutar. Rehber hukuken bağlayıcı değildir; ancak bu düzeyde veya üzerinde plastik içeren PE kaplı bir bardağın, 1 Ocak 2030'dan itibaren yerinde tüketilen içecekler için kısıtlama kapsamına gireceği beklenmelidir. Tüzüğün bütünü için bkz. PPWR rehberi.
Almanya: plastik fonu katkı payı, yeniden kullanılabilir seçenek sunma ve kayıt
Almanya, bardaklar için AB kurallarına üç katman ekler: kilogram başına alınan tek kullanımlık plastik fonu katkı payı, paket servis satış noktalarının yeniden kullanılabilir bardak sunma yükümlülüğü ve 12 Ağustos 2026'dan itibaren VerpackG'nin yerini alan VerpackDG kapsamında ambalaj kaydı.
Einwegkunststofffondsgesetz (tek kullanımlık plastik fonu)
Plastik kaplı içecek bardakları dahil, kapsamdaki tek kullanımlık plastik ürünlerin üreticileri 1 Ocak 2024'ten beri DIVID platformuna kayıt yaptırmak zorundadır. Katkı payı 2025'ten beri, 2024 miktarları esas alınarak, EWKFondsV'de belirlenen oranlarla tahsil edilmektedir; içecek bardakları için oran kilogram başına 1,236 EUR'dur. Katkı payını bardakları Almanya pazarına ilk kez sunan taraf öder; bu genellikle ithalatçıdır. Alman tüzel kişiliğiniz bardakları doğrudan yurt dışındaki bir üreticiden ithal ediyorsa, büyük olasılıkla bu taraf odur. Katkı payı yalnızca plastik kaplamanın değil, kağıt dahil bardağın tamamının ağırlığı üzerinden hesaplanır: Umweltbundesamt'ın denetim yönergeleri (Prüfleitlinien, Şubat 2025), tek kullanımlık plastik ürünün tamamının tartılmasını gerektirir.
Mehrwegangebotspflicht (Mehrwegpflicht, yeniden kullanılabilir seçenek sunma yükümlülüğü)
1 Ocak 2023'ten itibaren, tek kullanımlık plastik gıda ambalajı veya malzemesi ne olursa olsun tek kullanımlık içecek bardağı dolduran paket servis satış noktaları, daha yüksek olmayan bir fiyatla yeniden kullanılabilir bir alternatif de sunmak zorundadır. Bardak malzemesi muafiyet doğurmaz: dispersiyon kaplı veya tamamen kağıttan bir bardak da yükümlülüğü doğurur. En fazla beş çalışanı ve en fazla 80 m² satış alanı olan küçük satış noktaları muaftır, ancak talep halinde müşterinin kendi kabını doldurmak zorundadır. Hükümler artık VerpackDG çerçevesinde yer almaktadır; güncel madde atıflarını danışmanınızla kontrol edin.
VerpackDG ve LUCID
LUCID ambalaj sicilinde (ZSVR) kayıt zorunlu olmaya devam eder ve devredilemez. Bardaklar servis ambalajıdır (Serviceverpackungen). ZSVR'ye göre kendi adı, logosu veya markasıyla basılmış bardak satın alan bir satış noktası, bardaklar nerede üretilmiş olursa olsun üreticidir ve bunları kendisi lisanslamak zorundadır; tedarik zincirinde üstteki bir tedarikçi tarafından ön lisanslama (§ 7(2) VerpackDG) yalnızca yurt dışından sipariş edilen, sonradan markalanan veya değiştirilen nötr ambalajlara ilişkin dar durumlarda geçerliliğini korur. Bkz. Almanya ve Avusturya'da ambalaj uyumu.
Avusturya: lisanslama ve yetkili temsilci
Avusturya, AB SUP işaretini ve GÜS kurallarını uygular. Ambalaj lisanslaması, ARA veya Reclay gibi toplama sistemleri aracılığıyla Verpackungsverordnung 2014 (2023'te değiştirilmiş) kapsamında yürür. 1 Ocak 2023'ten beri Avusturya'daki özel tüketicilere tedarik yapan yabancı uzaktan satıcılar bir Avusturya yetkili temsilcisi (Bevollmächtigter, § 16b Verpackungsverordnung) atamak zorundadır; başka bir AB Üye Devletinde yerleşik üreticiler ise Avusturyalı ticari müşteriler için ambalajı lisanslamak üzere isteğe bağlı olarak bir temsilci atayabilir (§ 16a). Bardak gibi servis ambalajlarında asıl yükümlülük, ambalajın Avusturyalı üreticisinde veya ithalatçısındadır. PPWR'nin ulusal düzeyde uygulanması beklemededir; bu arada mevcut sistem devam eder.
Hollanda: yerinde tüketim yasağı ve paket servis kuralları
Hollanda, bu grup içinde en katı bardak kurallarına sahiptir. 1 Ocak 2024'ten beri, PE kaplı karton bardaklar dahil plastik içeren tek kullanımlık bardaklar ve gıda kapları, tesiste tüketilen yiyecek veya içecekler için kullanılamaz. 1 Temmuz 2023'ten beri paket servis satış yapan işletmeler, yeniden kullanılabilir bir seçenek sunmak ya da müşterinin kendi bardak ve kaplarını kabul etmek ve tek kullanımlık plastik olanlar için ek ücret almak zorundadır. Bardakların ve kapların geri dönüşüm için toplandığı durumlarda yerinde kullanım için sınırlı bir istisna geçerlidir (%85, 2027'den itibaren %90'a yükselerek); 2026'dan itibaren bu istisna etkinlikler ve cazibe merkezleri gibi ortamlarla sınırlıdır ve artık ofisleri kapsamaz.
Hollanda Parlamentosu'na gönderilen Aralık 2025 tarihli bir mektuba göre paket servis ek ücreti 2026'da uygulanmamaktadır ve 1 Ocak 2027'den itibaren kaldırılması öngörülmektedir; yeniden kullanılabilir seçenek sunma veya müşterinin kendi bardağını kabul etme yükümlülüğü devam eder. Değiştirici kararname Ekim 2026 itibarıyla yayımlanmamıştı, bu nedenle planlama yapmadan önce teyit edin. GÜS, Verpact (eski adıyla Afvalfonds Verpakkingen) aracılığıyla yürür; yılda 50.000 kg'lık genel raporlama eşiği SUP ürünleri için geçerli değildir.
Bir zincir için Hollanda kuralları şu anlama gelir: yerinde servis için yeniden kullanılabilir bardaklar veya hiç plastik içermeyen bardaklar gerekir, paket servis bardakları ise Hollandaca SUP işaretini taşımalıdır.
Birleşik Krallık: pEPR ve AB'den farkları
Büyük Britanya, AB SUP işaretini uygulamaz. Karton bardaklar, Birleşik Krallık ambalaj genişletilmiş üretici sorumluluğu (pEPR) kapsamına girer; burada üretici, Birleşik Krallık dışındaki üretici değil, Birleşik Krallık'taki ithalatçı veya marka sahibidir.
Ambalaj GÜS'ü
İşletmeler, üretici testlerini karşıladıklarında yükümlü olur (1 milyon GBP üzeri ciro, 25 tondan fazla ambalaj elleçleme, Birleşik Krallık'ta yerleşik olma); büyük üreticiler (2 milyon GBP üzeri ve 50 tondan fazla) ücret öder. Ücretleri PackUK yönetir; birinci yıl baz ücretleri Ekim 2025'ten itibaren faturalandı, ikinci yıldan (2026/27) itibaren ücretler geri dönüştürülebilirlik değerlendirmesine göre (yeşil, amber, kırmızı) kademelendirilir. Paket servis bardakları gibi servis ambalajlarında kimin raporlayacağına ilişkin özel kurallar vardır. Elyaf bazlı kompozit (PE kaplı kağıt) bardaklar kendi malzeme kategorisi ve kendi ücret oranlarıyla raporlanır (PackUK'ın Aralık 2025 tarihli gösterge niteliğindeki ikinci yıl ücretleri, yeşil, amber ve kırmızı için ton başına yaklaşık 475, 525 ve 630 GBP idi). Daha önce önerilen ve 10 veya daha fazla çalışanı olan, dolu elyaf bazlı kompozit bardak satıcılarının bardakları geri dönüşüm için toplamasını gerektirecek zorunlu bardak geri alma planı, Defra tarafından Aralık 2024'te dört Birleşik Krallık ülkesinde de iptal edildi. Bkz. Birleşik Krallık ambalaj düzenlemeleri.
Plastik Ambalaj Vergisi, SUP yasakları ve etiketleme
Plastik Ambalaj Vergisi (PPT; 1 Nisan 2026'dan itibaren ton başına 228,82 GBP), plastiğin ağırlıkça en ağır malzeme olduğu ambalajlara uygulanır; bu nedenle standart karton bardaklar tipik olarak kapsam dışındadır. Plastik kapaklar ise plastik ambalajdır ve ithalatçının PPT durumuna dahil olabilir. İngiltere'nin 1 Ekim 2023'ten itibaren geçerli tek kullanımlık plastik yasağı, bardaklar dahil genleştirilmiş polistiren gıda ve içecek kaplarını kapsar, karton bardakları kapsamaz. Zorunlu geri dönüştürülebilirlik etiketlemesi, uyumlaştırma sonuçlanana kadar düzenlemelerden çıkarılmıştır ve OPRL etiketlemesi gönüllü olmaya devam etmektedir. Kuzey İrlanda, Windsor Çerçevesi uyarınca bazı AB kurallarını izler; konumunu ayrıca kontrol edin.
ABD'ye kısa bir bakış
ABD'de SUP işaretinin federal düzeyde bir karşılığı yoktur. Bardak alıcıları esas olarak FDA gıda ile temas gereklilikleri, eyalet PFAS yasakları, eyalet ambalaj GÜS yasaları (California, Oregon ve Colorado dahil) ve geri dönüştürülebilirlik ile kompostlanabilirlik beyanlarına ilişkin eyalet kurallarıyla ilgilenir; bunlara örnek olarak California SB 343 (uygulaması 14 Temmuz 2026'dan beri federal mahkeme tarafından ön tedbirle durdurulmuştur) ve AB 1201 (kompostlanabilir etiketler için USDA organik girdi şartı; CalRecycle tarafından PLA gibi sentetik maddeler içeren ürünler için 30 Haziran 2027'ye uzatılmıştır) verilebilir. Bkz. ABD yiyecek-içecek ambalajı düzenlemeleri.
Pazarlara göre özet
| Pazar | Bardak üzerinde işaret | Katkı payı / GÜS | Yeniden kullanım ve kullanım kısıtlamaları |
|---|---|---|---|
| AB (tümü) | “Plastic in product”, (AB) 2020/2151 sayılı Tüzük, yerel dil | Çöp maliyetlerini içeren SUP GÜS; PPWR GÜS | PPWR Md. 32 Şubat 2027'den, Md. 33 Şubat 2028'den itibaren |
| Almanya | Almanca işaret | VerpackDG/LUCID; bardaklar için Einwegkunststofffonds 1,236 EUR/kg | 2023'ten beri Mehrwegangebotspflicht |
| Avusturya | Almanca işaret | Verpackungsverordnung kapsamında lisanslama; uzaktan satıcılar için Bevollmächtigter | PPWR yükümlülükleri; ulusal uygulama beklemede |
| Hollanda | Hollandaca işaret | Verpact; SUP ürünleri için eşik yok | 2024'ten beri yerinde kullanım için plastik içeren bardak yok; paket servis kuralları 2027'de değişiyor |
| UK (GB) | AB işareti yok | PackUK üzerinden pEPR; plastiğin baskın olduğu ürünlerde PPT | Karton bardak yasağı yok; İngiltere'de EPS bardaklar yasak |
Baskı öncesi uyum kontrol listesi
- Bardakların kullanılacağı her ülkeyi ve her biri için işaretin dil(ler)ini listeleyin
- Kaplamayı ve dispersiyon kaplamalar için SUP plastik tanımı kapsamındaki durumunu teyit edin
- Her pazar için ithalatçıyı veya ilk piyasaya sunanı, GÜS'ü ve Almanya'da plastik fonu katkı payını kimin ödeyeceğini belirleyin
- Raporlama için bardak boyu başına malzeme ve ağırlık verilerini (karton, kaplama, varsa kapak) toplayın
- Alman satış noktaları için LUCID kaydını ve Avusturya lisanslama düzenlemelerini kontrol edin
- Hollanda'da yerinde servisi ve 2030 için PPWR Ek V konusunu gözden geçirin
- 2027 ve 2028 için yeniden kullanılabilir seçenek sunma ve müşterinin kendi bardağını getirmesine ilişkin süreçleri planlayın
- Bardak üzerinde genel çevre beyanlarından kaçının; bkz. geri dönüştürülebilir, kompostlanabilir ve biyobozunur beyanları
Mevzuat gereklilikleri netleştiğinde özel baskılı karton bardak teknik özellik listesine dönebilir veya baskı dosyası varyantlarının ve dokümantasyonun fiyat teklifiyle birlikte planlanabilmesi için pazarlarınızı ve bardak serinizi 9 Packaging'e iletebilirsiniz.