Ambalaj Test Standartları Sözlüğü: Kalite ve Hata Terimleri

Bu sözlük nasıl kullanılır

Sayfa, laboratuvar geçmişi olmadan bir test raporunu okumak veya bir kalite gereksinimi yazmak zorunda olan alıcılar, kalite yöneticileri ve ambalaj mühendisleri için hazırlanmıştır. Terimler tematik bölümlere ayrılmıştır ve her bölümde İngilizce adlarına göre alfabetik sıralanmıştır. Başlıklarda terim, kısaltması ve standart numaraları, gerektiğinde ise Almanya ve Avusturya şartnamelerinde karşılaşılan Almanca (DE) terim yer alır. Tipik değerler ayrıca "tipik" olarak belirtilmiştir, çünkü sonuçlar malzemeye, yönteme ve laboratuvara göre değişir; bir sipariş için geçerli değerler o siparişin teknik şartnamesinde kararlaştırılır. Standart numaraları yalnızca yöntemin köklü olduğu yerlerde verilmiştir; bir test raporu her zaman kullanılan kesin yöntemi ve baskısını belirtmelidir.

Bu sayfa ambalaj sözlüğünün bir parçasıdır. İlgili alt sözlükler baskı ve baskı öncesi terimlerini, dönüştürme ve üretim terimlerini, ambalaj malzemelerini ve mevzuat, sürdürülebilirlik ve ticareti kapsar. Numune, onay ve muayenenin pratikte nasıl bir araya geldiği ambalajda numune alma ve kalite kontrol rehberinde anlatılır.

Ambalaj test standartlarına genel bakış

Tablo, en sık anılan ambalaj test yöntemlerini olağan standartları ve raporlama birimleriyle gösterir. Bazı yöntemler birden fazla standartta bulunur; farklı yöntemlerden gelen değerler her zaman birbirinin yerine kullanılamaz.

Test koşulları ve ölçüm temelleri

Kağıt, karton ve oluklu mukavvanın özellikleri nemle değişir ve her testin kendine ait bir saçılımı vardır. Aşağıdaki terimler, aynı malzeme için hazırlanan iki raporun neden birbirinden farklı çıkabildiğini açıklar.

İklimlendirme (standart atmosfer; ISO 187; TAPPI T402; DE Normklima)

İklimlendirme, kağıt, karton veya oluklu mukavva numunelerinin test öncesinde nem içerikleri dengelenene kadar kontrollü bir iklimde bekletilmesidir. ISO 187 ve TAPPI T402 kapsamındaki standart atmosfer 23 °C sıcaklık ve %50 bağıl nemdir (BN, RH); tropikal ülkeler için alternatif olarak 27 °C ve %65 BN kullanılır. Numuneler genellikle daha kuru havada ön iklimlendirmeye alınır ve dengeye kuru taraftan ulaşır. Elyaf esaslı ambalajların hemen her dayanım değeri neme bağlıdır; bu nedenle iklimlendirilmemiş numunelerin sonuçları karşılaştırılamaz.

Nem oranı (ISO 287)

Nem oranı, kağıt veya kartondaki suyun, numune alındığı andaki kütleye yüzdesidir ve ISO 287'ye göre fırında kurutma ile belirlenir. Ambalaj kağıtları ve kartonları kağıt fabrikasından tipik olarak yaklaşık %5-9 nemle çıkar; oran kalite sınıfına göre değişir. Kararlaştırılan aralığın dışındaki değerler kıvrılmaya, çarpılmaya, kırımlarda çatlamaya ve zayıf tutkal bağlarına yol açar. Nemli iklimlerden geçen karton taşıma sırasında nem çeker; bu yüzden gelen malzemede nem kontrol edilir.

Tekrarlanabilirlik ve yeniden üretilebilirlik

Tekrarlanabilirlik, aynı operatörün aynı malzemeyi aynı cihazda kısa süre içinde test etmesi durumundaki sonuçlar arası değişimdir; yeniden üretilebilirlik ise aynı malzemeyi test eden farklı laboratuvarlar arasındaki değişimdir. Standartlar ikisini de yayımlar ve yeniden üretilebilirlik genellikle çok daha geniştir; bu yüzden tedarikçinin değeri ile alıcının laboratuvar değeri, ikisi de hatalı olmadan farklı çıkabilir. İhtilaflı sonuçlar en iyi, saklanan numunelerin üzerinde anlaşılan tek bir laboratuvarda yeniden test edilmesiyle çözülür.

Şartname limiti ve tolerans

Şartname limiti, bir özellik için kararlaştırılan minimum, maksimum veya hedef değerdir; tolerans ise hedef değer etrafında izin verilen sapmadır. Örneğin gramaj 80 g/m² ± %4 veya ECT minimum 5,0 kN/m. Tek taraflı limitler dayanım özelliklerine, çift taraflı toleranslar ise ağırlık, kalınlık ve ölçülere uygundur. Teknik şartnameye yazılmamış bir limit muayenede talep edilemez.

Tipik değer ve garanti edilen minimum

Veri sayfasındaki tipik değer, kağıt fabrikasının veya ambalaj üreticisinin elde etmeyi beklediği ortalamadır; garanti edilen veya minimum değer ise her partinin karşılaması gereken seviyedir. Dayanım özelliklerinde tipik değerler çoğunlukla minimum değerlerin hayli üzerindedir; bu nedenle bir tedarikçinin tipik değerini bir başkasının minimum değeriyle karşılaştırmak yanıltıcıdır. Teknik şartnamede hangi tür değerin geçerli olduğu ve hangi yönteme dayandığı belirtilmelidir.

Kağıt ve karton testleri

Dönüştürme (converting) öncesinde kağıdın ve kartonun kendisine uygulanan laboratuvar testleri. Kalite seçimi ambalaj kağıdı kalitelerini anlatan rehberde, malzemeler ise ambalaj malzemeleri sözlüğünde ele alınır.

Hava geçirgenliği (gözeneklilik; Gurley, Bendtsen; ISO 5636)

Hava geçirgenliği, çoğunlukla gözeneklilik olarak anılır; belirli bir basınç farkında havanın tabakadan geçiş hızıdır. Gurley yöntemi (ISO 5636-5) 100 ml havanın geçmesi için gereken süreyi saniye olarak bildirir, bu nedenle yüksek sayılar daha kapalı bir tabaka anlamına gelir. Bendtsen yöntemi (ISO 5636-3) ise akışı ml/dk olarak bildirir, bu nedenle düşük sayılar daha kapalı bir tabaka demektir. Yağ geçirmez kağıt ve pergamin kağıt çok düşük geçirgenliğe sahiptir; geçirgenlik, kaplamaların, yapıştırıcıların ve dönüştürme makinelerindeki vakumlu beslemenin davranışını etkiler.

Eğilme rijitliği (Taber, L&W; ISO 2493; DE Biegesteifigkeit)

Eğilme rijitliği, kağıt veya kartonun eğilmeye karşı direncidir; L&W tipi cihazda milinewton cinsinden eğilme direnci olarak (ISO 2493-1) ya da Taber tipi cihazda Taber rijitlik birimiyle (ISO 2493-2) ölçülür. Rijitlik kabaca kalınlığın küpüyle artar, bu nedenle hacimli kartonlar gram başına daha rijittir; makine yönü ve enine yön için ayrı ayrı verilir. Bir kutunun şişmeye nasıl direndiğini, bardak gövdesinin tutulduğunda nasıl hissedildiğini ve açılımların katlama ve şekillendirme makinelerinde nasıl ilerlediğini belirler.

Bkz.: FBB, SBS ve WLC karşılaştırması

ISO beyazlık ve CIE beyazlığı (ISO 2470)

ISO beyazlık (brightness), kağıt tabakası destesinden 457 nm dalga boyundaki mavi ışığın yansımasıdır; ISO 2470-1'e göre ölçülür ve ağartılmış kağıt ile kartonların derecelendirilmesinde kullanılır. CIE beyazlığı ise görünür spektrumun tamamını tartar ve optik beyazlatıcılara daha güçlü tepki verir. İkisi de tonu tanımlamaz; ton, CIELAB L*, a* ve b* değerleriyle ölçülür. Beyazlık ve ton, birinci hamur ile geri dönüştürülmüş kaliteler arasında ve kağıt fabrikaları arasında farklılık gösterir; iki tedarikçinin ambalajı yan yana durduğunda bu fark görünür.

Patlama dayanımı (Mullen testi; ISO 2758, ISO 2759; DE Berstfestigkeit)

Patlama dayanımı, genleşen bir kauçuk diyaframla tek taraftan dairesel bir açıklıktan itilen kağıdı veya kartonu yırtmak için gereken basınçtır; kağıt için ISO 2758'e, karton için ISO 2759'a göre kPa, oluklu mukavva için TAPPI T 810'a göre psi cinsinden bildirilir. Patlama indeksi, yani patlama değerinin gramaja bölünmesi, farklı ağırlıktaki kağıtları karşılaştırır. Patlama dayanımı yüz kağıdının çekme dayanımını ve uzamasını yansıtır, delinme direnciyle ilişkilidir, ancak istifleme performansı hakkında az şey söyler.

Bkz.: e-ticaret kutuları için oluklu mukavva kaliteleri

Kalınlık (caliper; ISO 534; DE Dicke)

Kalınlık (caliper), tek bir kağıt veya karton tabakasının kalınlığıdır; ISO 534'e göre tanımlı bir alanda tanımlı bir basınç altında mikrometre ile ölçülür ve mikrometre cinsinden ya da 1 pt = 25,4 µm olan ABD puanı (point) cinsinden verilir. Hacim (cm³/g) ve yoğunluk (kg/m³) kalınlık ile gramajdan hesaplanır. Kalınlık; rijitliği, kırım ve bıçak ayarlarını ve düz açılımların istif yüksekliğini belirler; bu nedenle değişimi katlama, şekillendirme ve dolum aşamalarında görülür.

Gramaj (g/m²; ISO 536; DE Flächengewicht, Grammatur)

Gramaj, kağıt veya kartonun bir metrekaresinin g/m² cinsinden kütlesidir ve alanı bilinen tabakaların ISO 536'ya göre tartılmasıyla belirlenir. Kağıt fabrikaları ve ambalaj üreticileri nominal değer etrafında, tipik olarak yüzde birkaçlık toleranslarla çalışır; gramaj malzeme maliyetinin ve genişletilmiş üretici sorumluluğu (GÜS) kapsamındaki ağırlık bildiriminin temelidir. Tek başına kalınlık veya dayanım hakkında bir şey söylemez, bu yüzden kalınlık ve ilgili dayanım testiyle birlikte kontrol edilir.

Bkz.: kağıt çanta gramaj rehberi

İç yapışma dayanımı (ply bond; Scott bond; z yönünde çekme)

İç yapışma dayanımı, kağıt veya kartonun kalınlığı içinde ayrışmaya karşı direncidir; tabakanın yüzeyine dik yönde çekilerek ayrılmasıyla (z yönünde çekme, ISO 15754) ya da J/m² olarak bildirilen darbe tipi Scott bond testiyle ölçülür. Çok katlı kartonda düşük iç yapışma; kırımlarda, yapıştırılmış kapakların altında veya etiket ve bant çıkarıldığında delaminasyon (katman ayrışması) olarak görülür. Yapıştırılan, yoğun kırım uygulanan veya yüksek yapışkanlıklı mürekkeplerle basılan kutular için önemlidir.

Pürüzsüzlük ve pürüzlülük (Bendtsen, PPS, Bekk, Sheffield)

Pürüzsüzlük testleri, kağıt veya karton yüzeyinin ne kadar düz olduğunu ölçer; bu, özellikle ince yazılar ve ara tonlarda baskı kalitesini belirler. En yaygın yöntemler hava kaçağı esaslıdır: Bendtsen pürüzlülüğü (ISO 8791-2) ve Sheffield hava akışını bildirir, bu nedenle düşük değerler daha pürüzsüzdür; Parker Print-Surf (PPS, ISO 8791-4) pürüzlülüğü mikrometre cinsinden, Bekk pürüzsüzlüğü (ISO 5627) ise saniye cinsinden bildirir, bu nedenle yüksek değerler daha pürüzsüzdür. Farklı yöntemlerin sonuçları birbirine güvenilir biçimde dönüştürülemez.

Uzama (kopma uzaması; kağıt)

Uzama, ISO 1924 serisi çekme testinde kağıdın kopmadan önce orijinal uzunluğunun yüzde kaçı kadar uzadığıdır. Sıradan kraft kağıtlar makine yönünde tipik olarak yüzde birkaç uzar; esnetilebilir çuval krafti ise belirgin biçimde daha fazla uzayacak şekilde üretilir ve bu, kağıdın kopmadan önce emdiği enerjiyi artırır. Yüksek uzama, torba ve çuvalların düşme, takılma ve saplardaki ani yüklere dayanmasına yardımcı olur.

Yırtılma direnci (Elmendorf; ISO 1974; DE Weiterreißwiderstand)

Yırtılma direnci, kağıtta başlamış bir yırtığı sürdürmek için gereken kuvvettir; düşen sarkaçlı Elmendorf cihazıyla ISO 1974'e göre ölçülür ve mN cinsinden bildirilir; yırtılma indeksi bu değeri gramaja böler. Hem makine yönü hem enine yön için verilir ve genellikle enine yönde daha yüksektir. Sap kesiğindeki, körük katındaki veya yırtma çentiğindeki bir çentiğin yırtılmaya dönüşüp dönüşmeyeceğini gösterir.

Çekme dayanımı ve TEA (ISO 1924; DE Zugfestigkeit)

Çekme dayanımı, bir kağıt şeridinin kopmadan önce taşıdığı birim genişlik başına maksimum kuvvettir ve ISO 1924 serisine göre kN/m cinsinden bildirilir; çekme enerjisi emilimi (TEA, J/m²) ise şeridin kopmaya kadar emdiği enerjidir. Her ikisi de makine yönünde enine yöne göre daha yüksektir ve ISO 187 iklimi olan 23 °C ve %50 bağıl nemde test edilir. Çantalarda sap ve yama dayanımını, dikiş dayanımını ve çuvalların düşme performansını belirlerler.

Bkz.: kağıt çanta sap tipleri

Islak çekme dayanımı (ıslak dayanım; ISO 3781)

Islak çekme dayanımı, kağıdın belirli bir süre suda bekletilmesinden sonraki çekme dayanımıdır (ISO 3781) ve çoğunlukla kuru çekme dayanımının yüzdesi olarak ifade edilir. Sıradan kağıtlar ıslandığında dayanımlarının yalnızca küçük bir bölümünü korur; ıslak dayanım reçineleriyle üretilen ıslak dayanımlı kağıtlar ise tipik olarak yaklaşık %15'ten fazlasını korur. Peçeteler, yoğuşmaya maruz kalan gıda torbaları ve nemli veya buzlu ürünlerin sargıları için önemlidir; ancak ıslak dayanımlı kağıdın yeniden hamurlaştırılması daha zordur.

Yağ, su ve kaplama testleri

Kağıt ve kartonun yağa, suya ve kesim kenarlarında sıvıya nasıl direndiğini ve bariyer kaplamaların kesintisiz olup olmadığını inceleyen testler. Bariyer teknolojileri kağıt ambalaj için bariyer kaplamaları rehberinde karşılaştırılır.

Cobb testi (Cobb60; ISO 535; TAPPI T441)

Cobb testi, sabit bir alan üzerinde suyla kaplanan kağıt veya karton yüzeyinin belirli bir sürede ne kadar su emdiğini ölçer ve ISO 535 veya TAPPI T441'e göre g/m² olarak bildirilir. Cobb60, 60 saniyelik temas anlamına gelir; yoğun haşıllanmış veya kaplı kaliteler için Cobb1800 (30 dakika) gibi daha uzun temas süreleri kullanılır. Düşük değerler daha iyi su direnci demektir; bu, yüz kağıtları, bardak kartonu, gıda torbaları ve ıslak veya soslu yiyecekler için kutular açısından önemlidir.

Bkz.: ıslak yiyecekler için paket servis kutuları

Kenardan emme (edge wicking testi)

Kenardan emme, kartonun açıkta kalan ham kenarına, örneğin bardağın yan dikişine veya kabın kesim kenarına sıvının nüfuz etmesidir; bu noktada lifleri koruyan bir kaplama yoktur. Kenarı açıkta bırakılmış numune, kullanım amacına uygun seçilen bir sıvıya (sıcak su, kahve, laktik asit veya hidrojen peroksit gibi) daldırılarak ve kenar uzunluğu başına emilen miktar ölçülerek test edilir. Bardak kartonuna iç haşıl uygulanmasının amacı kenardan emmeyi düşük tutmaktır; yüksek emme, dikişler boyunca lekelenme ve yumuşama olarak görülür.

Bkz.: karton bardak iç kaplamaları

Yağ geçirgenliği testi (ISO 16532-1)

ISO 16532-1 yağ geçirgenliği testi, düz ve kırımlı numunelere bir test yağı (standart yöntemde palm çekirdeği yağı) uygulayarak ve altındaki emici tabakada zaman içinde leke oluşup oluşmadığını kontrol ederek yağın kağıttan geçmesinin ne kadar sürdüğünü ölçer. KIT testinin aksine, saatler süren tabaka içi nüfuzu ölçer ve kırımları da içerir; bu, bir sargının veya torbanın gerçek gıdayla davranışına daha yakındır. Sonuçlar, bozulma süresi veya lekelenen alanın oranı olarak verilir.

Bkz.: KIT testi ve yağ direnci dereceleri

KIT testi (TAPPI T559; ISO 16532-2)

KIT testi, kağıdın yüzeydeki yağ itme özelliğini, hint yağı, toluen ve heptandan hazırlanan ve giderek agresifleşen on iki numaralı karışımla derecelendirir; her birinin bir damlası yaklaşık 15 saniye bekletilir, silinir ve lekenin koyulaşıp koyulaşmadığına bakılır. 1 ile 12 arasındaki KIT derecesi, kağıdı lekelemeyen en yüksek numaralı çözeltidir. TAPPI T559 ve ISO 16532-2 olarak yayımlanmış olan test hızlı bir ön eleme testidir; sıcak gıdada dakikalar boyunca veya kırımlardaki performansı ölçmez.

Bkz.: KIT testi ve yağ direnci dereceleri

İğne deliği testi (kaplama sürekliliği)

İğne deliği testi, bir bariyer kaplamanın veya film katmanının kesintisiz olup olmadığını, kaplı yüzeye renkli terebentin veya mürekkep çözeltisi gibi boyalı ya da nüfuz eden bir sıvı uygulayarak ve arka yüzde ya da kurutma kağıdında leke aranarak kontrol eder. İğne delikleri; çok düşük kaplama ağırlığı, pürüzlü karton, toz veya kırımlardaki hasardan kaynaklanır. Yağ bariyerli kağıtlar, bardak kartonu ve kapak filmleri için önemlidir, çünkü tek bir iğne deliği leke veya sızıntıya neden olabilir.

Terebentin testi (TAPPI T454; ISO 16532-3)

Terebentin testi, boyalı terebentinin yağ geçirmez veya pergamin kağıttan tabakadaki boşluklar aracılığıyla ne kadar sürede nüfuz ettiğini ölçer; yöntem TAPPI T454 ve ISO 16532-3'te tanımlanmıştır. Uzun nüfuz süreleri, az iğne deliği bulunan yoğun, kapalı bir tabakaya işaret eder. Daha eski bir yöntemdir, ancak yağ geçirmez ve pergamin kağıt şartnamelerinde KIT testiyle birlikte hâlâ yer alır.

Oluklu mukavva ve koli testleri

Oluklu mukavva için kağıtlar (containerboard), birleşik oluklu mukavva ve bitmiş kolilere uygulanan testler. Bu değerlerin karton kalitelerine nasıl yansıdığı e-ticaret kutuları için oluklu mukavva kaliteleri rehberinde açıklanır.

Kutu basma testi (BCT; ISO 12048; ASTM D642; DE Stauchwiderstand)

Kutu basma testi (BCT), boş veya dolu bir kutuyu iki düz plaka arasında çökene kadar yükler; ISO 12048, ASTM D642 ve TAPPI T804 gibi yöntemlerle tepe kuvveti newton veya lbf cinsinden ve çökme anındaki şekil değiştirme kaydedilir. Bir kutunun istifin altında nasıl davrandığının en doğrudan ölçüsüdür. BCT, malzemenin ECT değerine, kalınlığına ve kutu ölçülerine bağlıdır; laboratuvar değerleri nem, süre ve palet yerleşimi için emniyet katsayılarıyla düşürülmelidir.

Kutu üreticisi sertifikası (BMC)

Kutu üreticisi sertifikası (BMC), Kuzey Amerika'da oluklu kutuların üzerine basılan yuvarlak damgadır; kutu üreticisini belirtir ve ya minimum patlama testi ile yüz kağıtlarının toplam ağırlığını ya da minimum kenar ezme testini, brüt ağırlık ve boyut sınırlarıyla birlikte gösterir. Kutunun UFC Rule 41 veya NMFC Item 222 kapsamında hangi sertifikasyon yolunu karşıladığını gösterir. Avrupa pazarı için üretilen kutular normalde eşdeğer bir işaret taşımaz.

Patlama ve ECT sertifikasyonu (UFC Rule 41; NMFC Item 222)

UFC Rule 41 (demiryolu taşımacılığı) ve NMFC Item 222 (karayolu taşımacılığı), oluklu kutular için brüt ağırlık ve boyuta göre minimum yapıları belirleyen Kuzey Amerika taşıyıcı sınıflandırma kurallarıdır. Her biri iki yola izin verir: yüz kağıtlarının minimum toplam ağırlığını esas alan patlama (Mullen) yolu veya kenar ezme testi yolu. ECT yolu genellikle yine de iyi istiflenen daha hafif veya geri dönüştürülmüş içerikli kartona izin verirken, patlama yolu güçlü, ağır yüz kağıtlarını öne çıkarır.

Bkz.: e-ticaret kutuları için oluklu mukavva kaliteleri

Kalınlık kaybı (karton ezilmesi)

Kalınlık kaybı, oluklu mukavvanın dalgalarının ezilmesiyle oluşan kalınlık azalmasıdır; dönüştürme sırasında baskı ve kesim makinelerindeki besleme ve nip silindirlerinden geçerken, daha sonra ise çemberleme ve istifleme sırasında meydana gelir. Dönüştürülmüş açılımların kalınlığının üretildiği haldeki mukavvayla karşılaştırılmasıyla ölçülür; küçük bir kayıp normaldir, ancak daha büyük kayıplar kağıt yapısı doğru olsa bile ECT, BCT ve yastıklama performansını düşürür. Oluklu üzerine flekso baskı (post-print) ve sıkı besleme ayarları sık görülen nedenlerdir.

Concora fluting testi (CMT; ISO 7263; TAPPI T809)

Concora fluting testi (CMT), dalga kağıdının düz ezme direncini ölçer: kağıt şeridi laboratuvar korugatöründe dalgalandırılır, banda yapıştırılır ve düz biçimde ezilir; kuvvet newton cinsinden bildirilir. Birleşik kartonda dalga kağıdının dalga ezilmesine ne kadar direnç göstereceğini gösterir. CMT, kutu şartname değeri değil, kağıt fabrikası ve gelen malzeme testidir.

Kenar ezme testi (ECT; ISO 3037; TAPPI T811; DE Kantenstauchwiderstand)

Kenar ezme testi (ECT), kısa bir birleşik oluklu mukavva şeridinin dalgalar dikey olacak şekilde kenarı üzerinde dururken ezilmesi için gereken kuvveti ölçer; ISO 3037'ye göre kN/m, TAPPI T 811'e göre lb/in cinsinden bildirilir. 1 lb/in yaklaşık 0,175 kN/m'dir; dolayısıyla yaygın ABD 32 ECT kalitesi yaklaşık 5,6 kN/m eder. ECT, bir kutunun istifleme dayanımının tek başına en iyi göstergesi ve McKee formülünün ana girdisidir.

Bkz.: e-ticaret kutuları için oluklu mukavva kaliteleri

Düz ezme testi (FCT; ISO 3035; TAPPI T808)

Düz ezme testi (FCT), tek oluklu mukavvanın paralel plakalar arasında düz biçimde ezilmesi için gereken basıncı ölçer ve ISO 3035 veya TAPPI T808'e göre kPa olarak bildirilir. Dalga dayanımını ve mukavvanın baskı, kesim ve kullanım sırasında ezilmeye ne kadar direndiğini gösterir; düşük değerler genellikle zayıf dalga kağıdına veya korugatörde hasar gören dalgalara işaret eder. FCT, birkaç nip noktasından geçen baskılı ve kesimli kutular için en önemlisidir.

McKee formülü

McKee formülü, amerikan tipi (RSC) bir oluklu kutunun basma dayanımını mukavvanın kenar ezme dayanımından, kalınlığından ve kutu çevresinden tahmin eder; sadeleştirilmiş biçimi, İngiliz birimleriyle BCT ≈ 5,87 × ECT × √(kalınlık × çevre) şeklindedir. ECT'nin iki katına çıkmasının BCT'yi kabaca iki katına çıkardığını ve aynı ECT'de daha kalın mukavvanın BCT'yi artırdığını gösterir. Amerikan tipi kutular için bir tahmindir; kesimli stiller, havalandırma delikleri ve tutma yerleri sonucu değiştirir, bu nedenle kritik tasarımlar bitmiş kutu olarak test edilir.

Bkz.: e-ticaret kutuları için oluklu mukavva kaliteleri

Pin adhezyon testi (PAT; TAPPI T821)

Pin adhezyon testi, bir yüz kağıdını oluklu mukavvanın dalga kağıdından ayırmak için gereken kuvveti ölçer; dalgalar arasına yerleştirilen pim sıraları basma test cihazında ayrılarak çekilir, yöntem TAPPI T821'de tanımlanmıştır. Sonuçlar, tutkal hattı uzunluğu başına kuvvet olarak verilir. Düşük değerler korugatörden gelen zayıf nişasta bağlarına işaret eder; bunlar delaminasyon, düşük rijitlik ve azalmış ECT ile BCT olarak görülür.

Halka ezme testi (RCT; ISO 12192; TAPPI T822)

Halka ezme testi (RCT), halka biçiminde kıvrılıp plakalar arasında kenarından yüklenen bir kağıt veya karton şeridinin kenar yönündeki basma dayanımını kN/m olarak ölçer. Yüz kağıdı, dalga kağıdı ve masif karton için birleşik mukavvanın ECT değerini tahmin etmede girdi olarak kullanılır. RCT numune kalınlığına duyarlıdır ve Avrupa'da oluklu mukavva için kağıtların derecelendirilmesinde büyük ölçüde SCT ile değiştirilmiştir.

Kısa mesafe basma testi (SCT; ISO 9895; TAPPI T826)

Kısa mesafe basma testi (SCT), yüz kağıdının veya dalga kağıdının kenar yönündeki basma dayanımını, burkulmayı önleyen yalnızca 0,7 mm'lik serbest açıklık üzerinden ölçer ve ISO 9895 veya TAPPI T826'ya göre makine yönü ve enine yön için kN/m olarak bildirir. Yüz kağıtlarının ve dalga kağıdının enine yön SCT değeri, birleşik mukavvanın ECT değerinin kağıt düzeyindeki en iyi göstergesidir. Kraftliner ve testliner sınıfları dahil oluklu mukavva için kağıt kaliteleri çoğunlukla SCT ile belirtilir.

İstifleme emniyet katsayısı

İstifleme emniyet katsayısı, bir kutunun test edilen basma dayanımı ile kullanımda istifin en altında taşıyacağı yük arasındaki orandır. Nemi, depolama süresini ve sünmeyi, palet yerleşimini ve taşmayı, taşıma hasarını ve kutular arası değişimi karşılar; depo depolaması için genellikle yaklaşık 3 ila 5 katsayıları kullanılır, nemli ortamlarda veya uzun depolamada daha yüksek değerler uygulanır. Emniyet katsayısı olmadan bir BCT değeri belirtmek, çöken paletlerin yaygın nedenlerinden biridir.

Taşıma ve dağıtım testleri

Elleçleme, araçla taşıma ve iklimi simüle eden, dolu paketler üzerindeki testler. Yalnızca kağıt ve karton testlerinin gösteremeyeceği biçimde, bir ambalajın ve içeriğinin gerçek güzergâhı nasıl atlattığını gösterir.

ASTM D4169 (dağıtım çevrimi testi)

ASTM D4169, sevkiyat kapları ve sistemleri için elleçleme, istifleme, titreşim, darbe ve iklimsel unsurlardan dağıtım çevrimi adı verilen bir laboratuvar test dizisi oluşturan bir ABD standart uygulamasıdır. Güvence seviyeleri, her unsurun şiddetini belirler. Bir sonuç yalnızca kullanılan dağıtım çevrimi ve güvence seviyesi yanında belirtildiğinde anlam taşır.

Taşıma testleri için iklimsel koşullandırma (ISO 2233)

Taşıma testleri çoğunlukla paketlerin sıcak ve nemli, soğuk veya döngüsel bir iklimde koşullandırılmasıyla başlar (ISO 2233 ve ISTA prosedürlerinde tanımlanmıştır), çünkü kağıt ve oluklu mukavva nemde dayanım kaybeder, yapıştırıcılar ve filmler ise sıcakta ve soğukta farklı davranır. Deniz konteynerlerindeki ihracat sevkiyatları nem ve yoğuşmada geniş dalgalanmalar görebilir; bu yüzden iklim gerçek güzergâhı yansıtmalıdır. Yalnızca standart laboratuvar ikliminde yapılan testler gerçek performansı olduğundan yüksek gösterme eğilimindedir.

Bkz.: Türkiye'den ambalaj tedariki

Basma ve istifleme testi (dolu paketler; üstten yük)

İstifleme testi, dolu bir pakete veya palet yüküne saatlerden haftalara uzanan bir süre boyunca sabit yük uygular ve sünme nedeniyle deforme olup olmadığına veya çöküp çökmediğine bakar; basma testi ise yükü kopmaya kadar artırır. ISO 12048 her ikisini de kapsar. İstifleme testleri depoları ve konteynerleri taklit etmek için nemli veya döngüsel iklimlerde yürütülebilir. Kısa bir BCT'nin kaçırdığı sorunları ortaya çıkarır; örneğin tepe yük testini geçen ancak nemli bir depoda günler sonra şişen kutular.

Düşme testi (serbest düşme; ISO 2248; ASTM D5276; DE Fallprüfung)

Düşme testi, dolu bir paketi belirli bir yükseklikten sert bir yüzeye, belirtilen yüzler, kenarlar ve köşeler üzerinden sırayla bırakır ve ardından paket ile ürünü hasar açısından kontrol eder. ISO 2248 ve ASTM D5276 yöntemi tanımlar; düşme yüksekliklerini ise ISTA prosedürleri ve ASTM D4169 belirler ve bu yükseklikler paket ağırlığı arttıkça tipik olarak azalır. Her bir paketin elleçlenmesinde tekrarlı düşmelerin yaşandığı kargo ve e-ticaret sevkiyatları için temel testtir.

ISTA test prosedürleri (ISTA serisi)

Uluslararası Güvenli Taşıma Birliği (ISTA), sevkiyat öncesi test prosedürlerini serilere ayırarak yayımlar: seri 1 simülasyonsuz bütünlük testleri, seri 2 kısmi simülasyon, seri 3 genel simülasyon, seri 4 gelişmiş simülasyon, seri 6 büyük perakendeciler ve taşıyıcılar tarafından belirlenenler gibi üyeye özgü testler ve seri 7 geliştirme testleri. Daha yüksek seriler gerçek dağıtımı daha yakından yeniden üretir ve uygulaması daha pahalıdır. Teknik şartnameler kesin prosedürü ve sürümünü belirtmelidir, çünkü her biri kendi koşullandırmasını, düşme yüksekliklerini ve titreşim profillerini belirler.

ISTA 1A

ISTA 1A, 68 kg (150 lb) veya daha hafif tekil paketlenmiş ürünler için, sabit yer değiştirmeli titreşimi paket ağırlığına göre belirlenen yükseklikten bir dizi düşmeyle birleştiren, simülasyonsuz bir bütünlük testidir. Paketin ve ürünün kaba elleçlemeden sağ çıkıp çıkmadığını gösteren temel bir ön eleme testidir; ancak belirli bir dağıtım ortamını simüle etmez. Kargo olarak gönderilen ürünler için sıklıkla asgari kontrol olarak kullanılır.

ISTA 3A

ISTA 3A, kargo teslimat sistemlerinden tek tek gönderilen 70 kg (150 lb) veya daha hafif paketlenmiş ürünler için genel bir simülasyon testidir; standart, küçük, yassı ve uzun paketler için varyantları vardır. Atmosferik koşullandırmayı, rastgele titreşimi, bir düşme dizisini ve paket tipine bağlı olarak darbe testlerini, kargo tehlikelerini yeniden üretecek bir sırayla birleştirir. E-ticaret ambalajı, e-ticaret kutuları dahil, için yaygın bir referanstır.

Bkz.: özel baskılı e-ticaret kutuları

Titreşim testi (rastgele ve sinüs; ISO 13355; ASTM D4728)

Titreşim testi, paketlenmiş bir ürünü bir tabla üzerinde sarsarak araçla taşımayı yeniden üretir: kamyon, demiryolu veya hava taşımacılığını temsil eden rastgele bir profille (ISO 13355, ASTM D4728) ya da rezonansları bulmak için sabit veya taranan sinüs titreşimiyle. Baskının sürtünmesini, kapakların gevşemesini, içeriğin oturmasını ve oluklu kutuların yorulmasını ortaya çıkarır. Bir istifteki üst paketleri temsil etmek için çoğunlukla üstten yük uygulanır.

Film ve esnek ambalaj testleri

Plastik filmler, laminatlar, poşetler ve pouch'lar için testler. Laminat yapıları ve bariyer değerleri pouch laminat yapıları ve bariyer özellikleri rehberinde, film birimleri ise plastik poşet kalınlığı: mikron, gauge ve mil rehberinde açıklanır.

Bağ dayanımı (laminat bağı; ASTM F904; DE Verbundhaftung)

Bağ dayanımı, bir laminatın katmanlarını birbirinden ayırmak için gereken kuvvettir; tipik olarak 15 mm veya 25 mm genişliğindeki şeritlerde çekme test cihazında ölçülür ve N/15 mm veya benzeri birimlerle bildirilir; ASTM F904 bir yöntemi tanımlar. Düşük bağ dayanımı özellikle sıcak dolum veya agresif ürünlerle temas sonrasında delaminasyona, tünellemeye ve yapıştırma dikişi bozulmasına yol açar. Laminatlar günler içinde bağ dayanımı kazandığı için değerler yapıştırıcı tamamen kürlendikten sonra test edilir.

Bkz.: pouch laminat yapıları ve bariyer özellikleri

Patlama ve sünme testi (pouch'lar; ASTM F1140; ASTM F2054)

Pouch patlama ve sünme testleri, kapalı bir pouch'u hava ile şişirir ve ya basıncı bozulmaya kadar artırır (patlama) ya da dikişlerin açılıp açılmadığını görmek için belirli bir basıncı sabit bir süre boyunca tutar (sünme). ASTM F1140 kısıtlanmamış pouch'ları kapsar; ASTM F2054 ise gerilimin tüm dikişlere daha eşit dağılması için pouch'u plakalar arasında kısıtlar. Bitmiş paketin tüm dikişlerini aynı anda test ettikleri için şerit yapıştırma dayanımı sonuçlarını tamamlarlar.

Sürtünme katsayısı (COF; ASTM D1894; ISO 8295; DE Reibungskoeffizient)

Sürtünme katsayısı (COF), bir yüzeyi diğeri üzerinde kaydırmak için gereken kuvvetin bunları birbirine bastıran kuvvete oranıdır; ASTM D1894 veya ISO 8295 kapsamında ağırlıklı bir kızakla statik COF (harekete geçme) ve kinetik COF (kayma) olarak ölçülür. Filmler film-film veya film-metal olarak test edilir ve değerler kaygan filmler için yaklaşık 0,1'den tutuşu yüksek filmler için 0,5 veya daha fazlasına kadar değişir. COF paketleme hattına uygun olmalıdır: çok yüksekse film şekillendirme parçalarında sürüklenir, çok düşükse poşetler ve pouch'lar istiflerden ve paletlerden kayar.

Dart darbe testi (düşen dart; ASTM D1709; ISO 7765-1)

Dart darbe dayanımı, belirli bir yükseklikten bırakılan yarım küre uçlu düşen dartın, test edilen film numunelerinin %50'sini kıran ağırlığıdır ve ASTM D1709 veya ISO 7765-1'e göre gram cinsinden bildirilir. Filmin ani darbelere ve delinmelere karşı tokluğunu yansıtır; örneğin bir çantadaki kutulu ürünlerin köşelerinden gelen darbeler. LLDPE ve metalosen kaliteler, aynı kalınlıkta sade LDPE veya HDPE'ye kıyasla dart darbe değerini artırır.

Dyne seviyesi (yüzey enerjisi; ıslatma gerilimi; ISO 8296; ASTM D2578)

Dyne seviyesi, bir plastik filmin yüzey enerjisidir; bilinen yüzey gerilimine sahip test mürekkepleri uygulanarak (ISO 8296, ASTM D2578) yüzeyi damlacık oluşturmadan ıslatan en yüksek değer bulunur ve mN/m veya dyn/cm olarak verilir. İşlem görmemiş polietilen tipik olarak yaklaşık 30-31 mN/m'dir; bu, mürekkep ve yapıştırıcıların ıslatması için çok düşüktür, bu yüzden filmlere korona veya alev işlemi uygulanır ve baskı ile laminasyon için genellikle yaklaşık 38-42 mN/m veya daha yüksek değerlere çıkarılır. İşlem etkisi depolamada zayıflar, bu nedenle seviye baskıdan kısa süre önce kontrol edilir.

Bkz.: plastik poşet baskısı

Kopma uzaması (film)

Kopma uzaması, bir film numunesinin ASTM D882 veya ISO 527-3'e göre çekme testinde kopmadan önce uzadığı yüzdedir ve makine yönü ile enine yön için bildirilir. Şişirme polietilen filmler tipik olarak yüzde birkaç yüz uzar; BOPP ve PET gibi yönlendirilmiş filmler ise çok daha az uzar. Çekme dayanımıyla birlikte, tokluğu ve bir poşetin aşırı yüklendiğinde veya bir yere takıldığında nasıl davrandığını gösterir.

Bulanıklık (haze) ve parlaklık (ASTM D1003; ASTM D2457; ISO 2813)

Bulanıklık (haze), bir filmden geçen ışığın 2,5°'den fazla saçılan yüzdesidir ve ASTM D1003'e göre ölçülür; düşük bulanıklık, pencereler, kapaklar ve vitrin poşetleri için berrak, şeffaf bir film demektir. Parlaklık ise bir yüzeyin ayna yansımasıdır; parlaklık ölçerle belirli bir açıda, tipik olarak 20°, 45° veya 60°'de, plastik filmler için ASTM D2457'ye, kaplamalar için ISO 2813'e göre parlaklık birimiyle ölçülür. Parlaklık değerleri yalnızca aynı açıda karşılaştırılabilir; her iki özellik de polimer kalitesine, katkılara ve işlemeye bağlıdır.

Isıl yapıştırma aralığı (yapıştırma penceresi; yapıştırma eğrisi)

Isıl yapıştırma aralığı veya yapıştırma penceresi, belirli bir basınç ve bekleme süresinde bir filmin veya kaplamanın yanmadan, bozulmadan veya delaminasyona uğramadan kabul edilebilir bir yapıştırma dikişi oluşturduğu yapıştırma sıcaklıkları aralığıdır. Yapıştırma dayanımının yapıştırma sıcaklığına karşı çizildiği yapıştırma eğrisinden okunur. Geniş bir pencere, paketleme hatlarındaki değişimlere tolerans gösterir; düşük yapıştırma başlangıç sıcaklığı ise daha hızlı çalışmaya imkân verir.

Isıl yapıştırma dayanımı (heat seal; ASTM F88; DE Siegelnahtfestigkeit)

Isıl yapıştırma dayanımı, bir ısıl yapıştırma dikişini ayırmak için gereken kuvvettir; dikişi kesen bir şeridin çekme test cihazında ASTM F88'e göre çekilmesiyle ölçülür ve Avrupa'da N/15 mm, ABD'de lbf/in olarak bildirilir. Soyulma, delaminasyon veya dikişin yanındaki malzemenin yırtılması gibi bozulma biçimi değerle birlikte kaydedilir, çünkü güçlü ama kırılgan bir dikiş de bozulabilir. Poşetler, pouch'lar, kapak filmleri ve kaplı kağıt dikişleri için belirtilir.

Bkz.: pouch özellikleri

Sıcak yapışma (hot tack; ASTM F1921)

Sıcak yapışma, ısıl yapıştırma dikişinin hâlâ erimiş veya sıcakken sahip olduğu dayanımdır; yapıştırma çeneleri açıldıktan saniyenin bir kesri sonra dikişi ayırarak ölçülür ve ASTM F1921'de tanımlanmıştır. Ürünün, dikiş soğumadan alt dikişin üzerine düştüğü dikey form-dolum-kapama ve diğer yüksek hızlı hatlarda önemlidir. Metalosen polietilen gibi iyi sıcak yapışmaya sahip yapıştırma katmanları daha hızlı dolum sağlar.

Sızıntı testi (kabarcık emisyonu; vakum düşümü; boya penetrasyonu)

Sızıntı testleri, kapalı bir paketin hava veya sıvı geçiren delikleri ya da kanalları olup olmadığını kontrol eder. Kabarcık emisyonu paketi vakum altında suya daldırır ve kabarcık çıkışını izler (ASTM D3078); boya penetrasyonu, kanalları ortaya çıkarmak için dikişler boyunca renkli bir çözelti gezdirir; vakum düşümü ise paketi tahrip etmeden test odasındaki basınç değişimini ölçer. Sızıntı testleri, şerit yapıştırma dayanımı testlerinin kaçırdığı kusurları, örneğin başka türlü güçlü bir dikişteki kırışıklığı veya iğne deliğini bulur.

OTR (oksijen geçirgenlik hızı; ASTM D3985; ISO 15105-2)

OTR (oksijen geçirgenlik hızı), 24 saatte bir metrekare film veya laminattan geçen oksijen hacmidir; ASTM D3985 veya ISO 15105-2'ye göre kulometrik sensörle ölçülür ve belirtilen sıcaklık ve nemde cm³/(m²·gün·atm) olarak bildirilir. Değerler ince, sade poliolefin filmlerde binlerce seviyesinden folyo ve yüksek bariyerli yapılarda 1'in altına kadar değişir. Rakamlar yalnızca aynı sıcaklık, nem ve kalınlıkta karşılaştırılabilir; EVOH gibi bazı bariyer polimerleri yüksek nemde performans kaybeder.

Bkz.: pouch laminat yapıları ve bariyer özellikleri

Delinme direnci (film)

Delinme direnci, bir film veya laminattan yavaş hızda bir ucun geçirilmesi için gereken kuvvet ve enerjidir; çekme test cihazında tanımlı bir uçla, örneğin ASTM F1306'ya göre ölçülür. Hızlı düşen ağırlık kullanan dart darbe testini tamamlar ve makarna, kuruyemiş, kemik veya donmuş gıda gibi keskin ya da sert ürünleri tutan pouch ve poşetlerde belirtilir. Daha kalın filmler, poliamid katmanları ve tok yapıştırma katmanları delinme direncini artırır.

Artık çözücü testi

Artık çözücü testi, baskılı bir filmde veya laminatta kalan baskı ve laminasyon çözücülerinin (etil asetat veya etanol gibi) izlerini ölçer; genellikle headspace gaz kromatografisiyle yapılır ve sonuçlar mg/m² olarak verilir. Fazla artık çözücü koku, yabancı tat ve koku bulaşması (taint) ve bloklanmaya (film katlarının birbirine yapışmasına) neden olur ve gıda teması uygunluğunu etkileyebilir. Ambalaj üreticileri genellikle kendi iç limitlerini belirler; gıda markaları hassas ürünler için daha sıkı limitler belirleyebilir.

Çekme dayanımı (film; ASTM D882; ISO 527-3)

Film çekme dayanımı, ince bir plastik şeridin çekme test cihazında çekildiğinde taşıdığı maksimum gerilimdir; 1 mm'den ince tabakalar için ASTM D882'ye, filmler için ISO 527-3'e göre MPa cinsinden bildirilir. Makine yönü ve enine yönde, kopma uzaması ve rijitliği ifade eden modül ile birlikte ölçülür. Çekme değerleri, poşet saplarının, pouch duvarlarının ve film bobinlerinin kullanım ve dönüştürme yüklerini taşıyıp taşıyamayacağını gösterir.

Film kalınlığı (ISO 4593)

Film kalınlığı, ISO 4593'e göre mekanik mikrometreyle veya üretim hatlarında bobin boyunca tarama yapan temassız ölçerlerle ölçülür ve µm, mil veya UK gauge olarak verilir. Hem ortalama kalınlık hem de bobin genişliği boyunca değişim önemlidir, çünkü ince noktalar ilk bozulur, kalın şeritler ise bobinlerde kalınlık bantlarına ve kırışıklıklara neden olur. Kalınlık eşikleri ayrıca birçok poşet yasasında plastik çantaların nasıl ele alınacağını belirler.

Bkz.: plastik poşet kalınlığı: mikron, gauge ve mil

WVTR (su buharı geçirgenlik hızı; ASTM F1249; ISO 15106)

WVTR (su buharı geçirgenlik hızı), 24 saatte bir metrekare malzemeden geçen su buharı kütlesidir ve g/(m²·gün) olarak verilir; ASTM F1249 veya ISO 15106 serisine göre sensörlerle ya da kağıt ve diğer tabaka malzemeler için ISO 2528'in kap yöntemiyle gravimetrik olarak ölçülür. Testler belirtilen koşullarda, tipik olarak 38 °C/%90 BN veya 23 °C/%85 BN'de yapılır; farklı koşullardan gelen değerler birbirinin yerine kullanılamaz. WVTR, kuru gıdaların ne kadar süre çıtır kalacağını ve nemli gıdaların ağırlığını ne kadar koruyacağını belirler.

Bardak ve kap testleri

Karton bardaklar, gıda kapları ve kapakları için, mümkünse gerçek ürünle ve gerçek sıcaklıkta yapılan işlevsel testler. İç kaplamalar karton bardak iç kaplamaları rehberinde, sıcak gıda kullanımı ise karton çorba kapları rehberinde karşılaştırılır.

Hacim kontrolü (ağız seviyesine kadar ve dolum çizgisi hacmi)

Hacim kontrolü, bir bardağın veya kabın ağız seviyesine kadar ve nominal dolum çizgisine kadar doldurulduğunda aldığı hacmi, genellikle bilinen sıcaklıkta suyu tartarak ölçer. 12 oz gibi nominal boyutlar etikettir; bu yüzden teknik şartnameler ağız seviyesine kadar hacmi toleransla ve gerekiyorsa dolum çizgisini belirtmelidir. Hacim; şekillendirme ayarlarına, gövde yapısına ve yuvarlaklık sapmasına göre değiştiği için ilk ürün kontrolünde ve üretim sırasında kontrol edilir.

Bkz.: karton bardak ölçüleri

Sıcak dolum testi

Sıcak dolum testi, bardak veya kapları sıcak suyla ya da asıl içecek veya yiyecekle, hedeflenen servis sıcaklığında (tipik olarak yaklaşık 70 °C ile 95 °C arasında) doldurur ve beklenen servis süresi boyunca bekleterek sızıntı, yumuşama, dikiş açılması, koku ve rijitlik kaybı açısından kontrol eder. PE kaplı ve dispersiyon kaplı bardaklar, çorba kapları ve kapakları için pratik kontroldür. Dolum sıcaklığı, bekleme süresi ve kapakların ile istiflemenin dahil olup olmadığı teknik şartnamede belirlenmelidir, çünkü her biri sonucu değiştirir.

Bkz.: karton çorba kapları

Sızıntı testi (bardak ve kaplar)

Bardak veya kap sızıntı testi, numuneleri çoğunlukla ince sızıntıları görünür kılmak için boyalı su veya ıslatıcı ile doldurur ve belirli bir süre dik, bazen eğik veya yük altında bekleterek yan dikişte, dip yapıştırmasında ve yan duvarda damlama veya lekelenme arar. Gerçek ürünle servis sıcaklığında test yapmak yalnızca soğuk su ile yapılan testten daha güvenilirdir, çünkü yağ, asit ve ısı dikişlere ve kaplamalara farklı biçimde etki eder. Sızıntı yapan birimler normalde kritik veya majör hata olarak sınıflandırılır.

Kapak uyum testi

Kapak uyum testi, bir kapağın uygun bardak veya kap ağzına oturup oturmadığını, çevresi boyunca kapatıp kapatmadığını ve paket eğildiğinde, sıkıldığında veya taşındığında yerinde kalıp kalmadığını kontrol eder; bazen dolu bir paket ters çevrilerek tutulur. Uyum, kapağın kendi toleranslarının yanı sıra bardağın ağız çapına ve ağız profiline bağlıdır; bu yüzden farklı tedarikçilerin bardak ve kapakları birlikte test edilmelidir. Teknik şartnameler kapağı belirtmeli ve her parçayı ayrı ayrı değil, çifti birlikte test etmelidir.

Bkz.: karton gıda kapları için kapaklar

Kapak çıkarma kuvveti

Kapak çıkarma kuvveti, bir bardak veya kaptan kapağı çekip ya da soyarak çıkarmak için gereken kuvvettir; kapak tırnağına veya kenarına bağlanan bir kuvvet ölçer veya çekme test cihazıyla ölçülür. Çok düşükse kapaklar teslimatta çıkar; çok yüksekse müşteriler bardağı sıkıp sıcak içeceği döker. Isı ve buhar uyumu değiştirdiği için en iyi dolu, sıcak paketlerde kontrol edilir.

Ağız kenarı dayanımı (ağız kıvrımı; ağız ezilmesi)

Ağız kenarı dayanımı, bardağın kıvrılmış ağız kenarının ezilmeye veya deforme olmaya karşı direncidir; ağız kenarına dikey veya radyal yük uygulanarak test edilir. Ağız kıvrımı bardağın ağzını sertleştirir ve kapağın kilitlendiği yerdir; bu nedenle zayıf, düzensiz veya tam kıvrılmamış bir ağız kenarı kötü kapak uyumuna, kapakta sızıntıya ve tutulduğunda çöken bardaklara yol açar. Ağız çapı ve yuvarlaklığı dayanımla birlikte ölçülür.

Yan duvar rijitliği (sıkma testi; üstten yük testi)

Yan duvar rijitliği, bir bardak veya kap duvarının içe doğru basınca direncidir; duvara belirli bir yükseklikte bir uç bastırılarak ve belirli bir sapmadaki kuvvet kaydedilerek ölçülür; üstten yük testi ise istifleme ve kapak dayanımını kontrol etmek için ağız kenarına aşağı doğru bastırır. Rijitlik, karton gramajına ve rijitliğine, gövde yapısına ve şekillendirme kalitesine bağlıdır. Düşük rijitlik, sıcak kahveyle dolu tutulduğunda bükülen bardaklar veya kapaklar bastırıldığında deforme olan ağız kenarları olarak görülür.

Bkz.: tek katlı, çift katlı ve oluklu karton bardaklar

Baskı kalitesi ve mürekkep direnci testleri

Baskılı rengi onaylamak ve kontrol etmek, ayrıca baskının elleçlemeye, neme ve ışığa dayanıp dayanmadığını kontrol etmek için kullanılan ölçümler. Baskı prosesleri ve baskı hataları baskı ve baskı öncesi sözlüğünde tanımlanır.

Barkod doğrulama (ISO/IEC 15416)

Barkod doğrulama, doğrusal bir barkodun baskı kalitesini kenar kontrastı, modülasyon ve okunabilirlik gibi parametreleri ölçen bir doğrulayıcıyla derecelendirir ve ISO/IEC 15416 kapsamında A'dan F'ye genel bir not verir; 2D kodlar için ISO/IEC 15415 kullanılır. Perakende EAN/UPC sembolleri için GS1 kılavuzu genellikle C (1,5) veya daha iyi not ister. Kraft kağıt veya oluklu mukavva üzerine flekso baskı, çubuk genişliği küçültme ve çubuk ile zemin renklerinin seçimi notu etkiler.

Delta E (ΔE; ΔE00, CIEDE2000; DE Farbabstand)

Delta E (ΔE), iki rengin arasındaki farkı CIELAB renk uzayında spektrofotometre ölçümlerinden hesaplanan tek bir sayıyla ifade eder; düşük değerler daha yakın bir eşleşme demektir. Ambalaj toleransları alıcı ile baskıcı arasında kararlaştırılır, özel renkler için çoğunlukla yaklaşık 2-4 ΔE00 civarındadır; her biri sayıyı değiştirdiği için formül (ΔE76 veya CIEDE2000), ışık kaynağı, gözlemci ve ölçüm koşulu (ISO 13655 kapsamında M0'dan M3'e) belirtilmelidir. Bir ΔE toleransı yalnızca kararlaştırılmış fiziksel veya sayısal bir referansa karşı anlam taşır.

Bkz.: ambalajda Pantone ve CMYK karşılaştırması

Nokta büyümesi (ton değeri artışı, TVI; DE Tonwertzunahme)

Nokta büyümesi veya ton değeri artışı (TVI), ara ton noktalarının dosyadakinden daha büyük basılma miktarıdır; densitometre veya spektrofotometreyle, çoğunlukla %50'lik alanda ton değeri farkı olarak ölçülür. Kaplamasız kraft gibi emici ve pürüzlü yüzeylerde ve flekso baskıda daha yüksektir; baskı öncesi aşamada ton eğrileriyle telafi edilir. Kontrolsüz nokta büyümesi görüntüleri koyulaştırır, gölgeleri kapatır ve rengi kaydırır.

Bkz.: baskı ve baskı öncesi sözlüğü

Mürekkep çekimi (drawdown)

Mürekkep çekimi, üretim baskısından önce özel bir rengi onaylamak için gerçek malzeme üzerine el silindiri veya tel çubukla yayılan ince, düzgün bir mürekkep filmidir. Aynı mürekkep beyaz kartonda, kraft kağıtta ve filmde farklı göründüğü için, üretim malzemesi üzerindeki çekim, basılı bir renk kartelasından daha iyi bir renk referansıdır. Çekimler spektrofotometreyle ölçülür ve renk standardının bir parçası olarak saklanır.

Işık haslığı (ISO 12040; Mavi Yün Skalası; DE Lichtechtheit)

Işık haslığı, baskılı rengin ışık altında solmaya karşı direncidir; baskıların ISO 12040'ta tanımlandığı biçimde filtrelenmiş ksenon ark ışığına Mavi Yün (Blue Wool) referans şeritleriyle birlikte maruz bırakılmasıyla test edilir ve Mavi Yün Skalası'nda 1 (çok zayıf) ile 8 (mükemmel) arasında derecelendirilir. Vitrinler, pencereli ambalajlar ve güçlü ışık altında saklanan ürünler için önemlidir; bu ürünlerde floresan ve bazı parlak pigmentler ilk solar. Kısa ömürlü yiyecek-içecek ambalajı nadiren yüksek derece gerektirir.

Paso toleransı (DE Passer)

Paso toleransı, baskı renkleri arasındaki (renkten renge paso) veya baskı ile kesim, kırım ya da katlama arasındaki (baskı-kesim pasosu) izin verilen kaymadır ve genellikle milimetre cinsinden belirtilir. Ulaşılabilir değerler prosese ve malzemeye bağlıdır: kartonda tabaka beslemeli ofset, malzemelerin uzayıp hareket ettiği kraft kağıt, film veya oluklu mukavva üzerindeki fleksodan daha sıkı paso tutar. Baskı dosyasındaki trapping ve güvenli alanlar, prosesin tutabileceği toleransa göre tasarlanır.

Bkz.: ambalaj baskı dosyası hazırlama

Baskıların kimyasallara direnci (ISO 2836)

ISO 2836, baskıların ve baskı mürekkeplerinin su, yağlar, asitler, alkaliler, deterjanlar ve çözücüler gibi belirli maddelere direncini, maddeyle veya maddeye batırılmış filtre kağıdıyla temas ettirip ardından akma veya renk değişimini değerlendirerek test eder. Paket ıslandığında, yağlandığında veya silindiğinde gıda ambalajı üzerindeki baskının akmayacağını kontrol etmek için kullanılır. Sonuçlar gri skalaya göre veya geçti/kaldı olarak derecelendirilir.

Sürtünme ve aşınma direnci (Sutherland sürtünme testi; ASTM D5264; DE Scheuerfestigkeit)

Sürtünme direnci, baskılı mürekkebin aşınmaya dayanma yeteneğidir; baskılı numunenin, Sutherland tipi bir sürtünme test cihazında ağırlıklı bir blok altında belirli sayıda hareketle bir alıcı tabakaya sürtülmesi (ASTM D5264) ve mürekkep kaybı ile transferinin değerlendirilmesiyle test edilir. Aşınma direnci aynı özelliği kullanımda tanımlar; kutuların, kılıfların veya torbaların koliler içinde ve taşıma titreşimi sırasında birbirine sürtünmesi durumudur. Koyu dolu alanlar, mat yüzeyler ve kaplamasız kraft en görünür biçimde aşınır; lak, daha sert mürekkepler ve tam kürlenme sonuçları iyileştirir.

Bkz.: karton kutu yüzey işlemleri

Dolu alan mürekkep yoğunluğu (densitometri)

Dolu alan mürekkep yoğunluğu, basılı dolu bir alanın ışık emme gücüdür; her proses rengine karşılık gelen filtreyle densitometreyle ölçülür ve yoğunluk birimiyle ifade edilir. Baskı operatörünün mürekkep filmi kalınlığı için ana kontrolüdür: çok düşük olursa baskı soluk görünür, çok yüksek olursa nokta büyümesi, set-off ve kuruma sorunları artar. Yoğunluk hedefleri prosese, mürekkep setine ve malzemeye göre farklılık gösterir; bu yüzden iş bazında kararlaştırılır veya ISO 12647 serisi gibi proses standartlarından alınır.

Bant testi (mürekkep tutunması; ASTM F2252)

Bant testi, baskılı veya kaplı film ya da kartona standart bir basınca duyarlı bant yapıştırır ve hızla çeker, ardından ne kadar mürekkep veya kaplamanın koptuğunu değerlendirir; ASTM F2252 esnek ambalaj için yöntemi tanımlar. Plastik filmlerde mürekkep tutunmasının rutin kontrolüdür; zayıf korona işlemi veya uygun olmayan mürekkepler mürekkebin kalkması olarak görülür. Sonuçlar, kopan yüzde olarak veya bir derece skalasında bildirilir.

Bkz.: plastik poşet baskısı

Gıda teması ve kimyasal testler

Gıda teması beyanlarını ve kimyasal gereksinimleri destekleyen laboratuvar testleri. Yasal çerçeve AB, Birleşik Krallık ve ABD'de gıda ile temas eden ambalaj uygunluğu rehberinde, PFAS kuralları ise PFAS içermeyen gıda ambalajı rehberinde ele alınır; aşağıdaki tanımlar testleri açıklar, yasal yükümlülükleri değil.

Gıda simülantı (DE Lebensmittelsimulanz)

Gıda simülantı, migrasyon testinde gıdanın yerine geçen bir test ortamıdır. (AB) 10/2011 sayılı Tüzük; A (%10 etanol), B (%3 asetik asit), C (%20 etanol), D1 (%50 etanol), D2 (bitkisel yağ) ve E (poli(2,6-difenil-p-fenilen oksit); MPPO veya ticari adıyla Tenax olarak bilinir, kuru gıdalar için) simülantlarını tanımlar ve bunları gıda kategorilerine atar. Gerçek gıdayı, sıcaklığı ve temas süresini yansıtan simülantların ve test koşullarının seçilmesi, bir migrasyon sonucunu anlamlı kılar.

Ağır metal testi (kurşun, kadmiyum, cıva, altı değerlikli krom)

Ağır metal testi, ambalajdaki veya bileşenlerindeki, örneğin mürekkepler ve pigmentlerdeki kurşun, kadmiyum, cıva ve altı değerlikli kromu ölçer; tipik olarak çözündürme sonrası ICP spektrometresiyle yapılır, altı değerlikli krom için ayrı bir yöntem kullanılır. AB ambalaj mevzuatı uzun süredir bu dördünün toplamını 100 mg/kg ile sınırlamıştır; bu gereklilik PPWR'ye de aktarılmıştır ve birkaç ABD eyaleti ambalajda toksik madde yasalarıyla benzer limitler uygular. Sonuçlar genellikle istek üzerine laboratuvar raporu veya tedarikçi beyanı olarak sunulur.

Mineral yağ analizi (MOSH/MOAH testi)

Mineral yağ analizi, ambalajdaki veya gıdadaki mineral yağ doymuş ve aromatik hidrokarbonlarını (MOSH ve MOAH) ölçer; genellikle alev iyonlaşma dedektörlü çevrimiçi eşleşmiş sıvı ve gaz kromatografisiyle (LC-GC-FID) yapılır ve sonuçlar tanımlı karbon sayısı aralıkları için mg/kg olarak bildirilir. Uçuculuk gaz fazı üzerinden neyin migre edebileceğini belirlediği için karbon aralığı önemlidir. Ekim 2026 itibarıyla ambalaj için bağlayıcı bir AB limiti yoktur; bu yüzden sonuçlar müşteri şartnameleriyle karşılaştırılır ve depolama sonrası gıdanın test edilmesi kartonun test edilmesinden daha bilgilendirici olabilir.

Bkz.: mineral yağ bariyerleri ve gıdaya uygun karton kutular

NIAS (kasıtsız eklenmiş maddeler)

NIAS, bir gıda ile temas eden malzemede bilinçli olarak eklenmemiş olarak bulunan maddelerdir; örneğin hammaddelerdeki safsızlıklar, reaksiyon ve bozunma ürünleri ve geri dönüşümden gelen kirleticiler. (AB) 10/2011 sayılı Tüzük bunların plastikler için değerlendirilmesini gerektirir; bulmak ve tanımlamak için çoğunlukla kütle spektrometreli gaz veya sıvı kromatografisi ile tarama analizi kullanılır. NIAS değerlendirmesinin mürekkepler, yapıştırıcılar, kaplamalar ve geri dönüştürülmüş malzemeler için de giderek daha fazla beklendiği görülmektedir.

Koku testi (EN 1230-1)

Koku testi, bir ambalaj malzemesinin yaydığı kokunun duyusal değerlendirmesidir; eğitimli bir panel, kavanozlarda belirli bir süre bekletilen numunelerin koku şiddetini derecelendirir; kağıt ve karton için EN 1230-1'de tanımlanmıştır. Kimyasal testlerin işaretlemeyebileceği artık çözücüleri, mürekkep kokusunu, oksitlenmiş kaplamaları ve geri dönüştürülmüş elyaf kokularını yakalar. Koku testleri bardaklar, kahve, çay ve şekerleme ambalajı için yaygındır.

Toplam migrasyon (OM; toplam migrasyon limiti, OML)

Toplam migrasyon, bir malzemenin test koşullarında gıda simülantına saldığı uçucu olmayan maddelerin toplam kütlesidir ve temas yüzeyinin mg/dm²'si olarak bildirilir. (AB) 10/2011 sayılı Tüzük, plastik gıda ile temas eden malzemeler ve plastik katmanlar için 10 mg/dm²'lik bir toplam migrasyon limiti (OML) belirler; testler, öngörülen kullanımı kapsayacak şekilde seçilen standartlaştırılmış süre ve sıcaklık koşullarında (OM1'den OM7'ye) yapılır. Toplam migrasyon inertliği ölçer, toksisiteyi değil, ve her zaman spesifik migrasyon kontrolleriyle tamamlanır.

Bkz.: gıda ile temas eden ambalaj uygunluğu

PFAS hedefli analizi

Hedefli PFAS analizi, tanımlı bir bireysel PFAS listesini genellikle sıvı kromatografisi tandem kütle spektrometresiyle (LC-MS/MS) ölçer ve her bileşiği µg/kg (ppb) olarak bildirir. (AB) 2025/40 sayılı Tüzük uyarınca, 12 Ağustos 2026'dan itibaren AB pazarına sunulan gıda ile temas eden ambalajda, hedefli analizle ölçülen herhangi bir tekil PFAS için 25 ppb'nin ve PFAS toplamı için 250 ppb'nin altında kalınmalıdır. Sonuçlar yalnızca listedeki bileşikleri kapsar; bu yüzden laboratuvarın analit listesi ve raporlama limitleri kontrol edilmelidir.

Bkz.: PFAS içermeyen gıda ambalajı

Spesifik migrasyon (SML)

Spesifik migrasyon, bir malzemeden gıdaya veya gıda simülantına geçen tek bir adlandırılmış maddenin miktarıdır ve gıdanın mg/kg'ı olarak bildirilir. (AB) 10/2011 sayılı Tüzük, belirli monomerler ve katkılar gibi listelenmiş maddeler için spesifik migrasyon limitleri (SML) belirler; uygunluk, migrasyon testiyle, artık içerikten hesaplamayla veya modellemeyle gösterilebilir. Bir Uygunluk Beyanı, dolumcunun nihai gıda için doğrulayabilmesi amacıyla SML'si olan maddeleri belirtmelidir.

Yabancı tat testi (taint; EN 1230-2; Robinson testi)

Yabancı tat testi, bir ambalaj malzemesinin gıdaya yabancı bir tat geçirip geçirmediğini kontrol eder: hassas bir test gıdası malzemeyle birlikte kapalı bir kapta bekletilir ve eğitimli bir panel bunu bir kontrol numunesiyle karşılaştırır; EN 1230-2 kağıt ve karton için yöntemi tanımlar ve Robinson tipi testte genellikle test gıdası olarak çikolata kullanılır. Çikolata, tereyağı, kahve ve fırıncılık ürünleri gibi yağlı, hafif aromalı gıdalar en hassas olanlardır. DIN 10955, ambalaj malzemelerinin duyusal testi için ilgili bir Alman yöntemidir.

Toplam flor (TF) ve toplam organik flor (TOF)

Toplam flor, bir malzemedeki organik ve inorganik tüm florun, genellikle yanma iyon kromatografisiyle yapılan bir tarama ölçümüdür ve mg/kg (ppm) olarak bildirilir; toplam organik flor (TOF) ise inorganik florürü dışarıda bırakır. PPWR uyarınca, 50 mg/kg'ın üzerindeki toplam flor, florun PFAS'tan gelip gelmediğini gösterme yükümlülüğünü doğurur (sınırın kendisi polimerik PFAS dahil tüm PFAS için 50 ppm'dir); birkaç ABD eyaleti ve BPI kompostlanabilirlik sertifikasyonu ise gösterge olarak yaklaşık 100 ppm TOF kullanır. Toplam flor sonucu tekil PFAS'ları tanımlayamaz.

Bkz.: PFAS içermeyen gıda ambalajı

En kötü durum testi (kullanım koşulları)

En kötü durum testi, tek bir test sonucunun daha hafif kullanımları da kapsaması için gerçekçi en şiddetli kullanım koşullarının, yani en agresif gıda türünün, en yüksek sıcaklığın ve en uzun temas süresinin seçilmesi demektir. İlgili simülantlarla sıcak dolum sıcaklığında test edilen bir kap, soğuk servis edilen aynı gıdaları da kapsayabilir, ancak soğuk bir test sıcak kullanımı kapsamaz. Uygunluk Beyanları test edilen koşulları belirtir; bu da ambalajın nasıl kullanılabileceğini sınırlar.

Kalite sistemleri, numune alma ve belgeler

Ambalajın onaylanması, muayenesi ve belgelendirilmesi ile sorunların ele alınmasına ilişkin terimler. Numunelerden şikayetlere uzanan süreç, ambalajda numune alma ve kalite kontrol rehberinde adım adım anlatılır.

8D raporu (sekiz disiplin)

8D raporu, otomotiv sektöründen gelen yapılandırılmış bir problem çözme biçimidir ve sekiz disiplinden geçer: ekip oluşturma, sorunu tanımlama, kontrol altına alma, kök neden analizi, kalıcı düzeltici faaliyetleri seçme, bunları uygulama ve doğrulama, tekrarını önleme ve dosyayı kapatma. Alıcılar, acil kontrolü kalıcı çözümden ayırdığı için ciddi veya tekrarlayan şikayetlerde sıklıkla 8D ister. İşe yarar bir 8D, yalnızca beyanları değil; veri, fotoğraf ve değişen iş talimatları gibi kanıtları da içerir.

Kabul ve ret sayıları (Ac/Re)

Kabul sayısı (Ac), partinin kabul edilebilmesi için bir AQL numunesinde izin verilen en fazla hatalı birim sayısıdır; ret sayısı (Re) ise partinin reddedildiği sayıdır. İkisi de numune büyüklüğü kod harfi ve kararlaştırılan AQL için ISO 2859-1 tablolarından gelir. Örneğin genel muayene seviyesi II'de 50.000 adetlik bir parti N kod harfini ve 500 adetlik numuneyi verir; AQL 2,5'te parti 21 hataya kadar kabul edilir ve 22'de reddedilir, AQL 1,0'da ise sayılar 10 ve 11'dir.

AQL (kabul edilebilir kalite seviyesi; ISO 2859-1; ANSI/ASQ Z1.4)

AQL (kabul edilebilir kalite seviyesi) örneklemesi, her birimi değil, bir partiden rastgele bir numuneyi inceler ve ISO 2859-1 tablolarını veya bunlara yakın eşdeğer ABD standardı ANSI/ASQ Z1.4'ü kullanır. Parti büyüklüğü ve muayene seviyesi numune büyüklüğünü, her hata sınıfı için kararlaştırılan AQL ise kabul ve ret sayılarını belirler. AQL, bir parti serisi boyunca tolere edilebilir en kötü ortalama hata seviyesini tanımlar, tek bir parti için garanti değildir; alıcılar genellikle kritik hatalarda sıfır tolerans, majör hatalarda yaklaşık 1,0-2,5, minör hatalarda yaklaşık 2,5-4,0 kullanır.

Bkz.: ambalajda numune alma ve kalite kontrol

Parti izlenebilirliği (lot izlenebilirliği; DE Rückverfolgbarkeit)

Parti izlenebilirliği, teslim edilen bir birimin veya kolinin parti koduyla, üretildiği üretim partisine, malzeme ve mürekkep partilerine, makineye ve tarihe bağlanabilmesidir. (EC) 1935/2004 sayılı Tüzük'ün 17. maddesi, AB'de gıda ile temas eden malzemelerin tüm aşamalarda izlenebilirliğini gerektirir; tutarlı parti kodlaması şikayet incelemesini, geri çağırmaları ve saklama numunesi kontrollerini mümkün kılar. Koli ve palet etiketlerindeki parti kodları asgari düzeydir; kolilerin atıldığı mağazalarda ürünün kendi üzerindeki kodlar yardımcı olur.

CAPA (düzeltici ve önleyici faaliyet)

CAPA, bir uygunsuzluğun nedenini ortadan kaldırma (düzeltici faaliyet) ve benzer sorunların başka yerlerde ortaya çıkmasını önleme (önleyici faaliyet) sürecidir; kök neden, faaliyetler, sorumlular, süreler ve etkinlik kontrolü ile belgelenir. Kalite yönetim sistemlerinin temel unsurlarından biridir. Bir CAPA, yalnızca faaliyet üzerinde anlaşıldığında değil, sorunun tekrarlanmadığını kanıtlar gösterdiğinde kapatılmalıdır.

Analiz Sertifikası (CoA)

Analiz Sertifikası (CoA), belirli bir parti için düzenlenen ve gramaj, kalınlık, nem, Cobb, KIT veya yapıştırma dayanımı gibi ölçülen test sonuçlarını şartname limitlerine karşı bildiren bir belgedir. Genellikle üreticinin laboratuvarı, gerekiyorsa harici bir laboratuvar tarafından düzenlenir. CoA yalnızca o parti için kanıttır; Uygunluk Beyanının veya periyodik harici testlerin yerini tutmaz.

Şartnameye Uygunluk Sertifikası (CoC; Certificate of Conformance)

Şartnameye Uygunluk Sertifikası (CoC), tedarikçinin teslim edilen partinin kararlaştırılan şartnameye ve çizimlere göre üretildiğini beyan ettiği, genellikle tekil test sonuçlarını listelemeyen bir belgedir. CoA'dan daha hafiftir ve alıcının tedarikçinin kalite sistemine güvendiği durumlarda yaygındır. Ambalajda CoC ayrıca FSC ve PEFC sertifikasyonunda gözetim zinciri (chain of custody) anlamına gelir; bu nedenle belgelerde terim açıkça yazılmalıdır.

Sapma onayı (concession)

Sapma onayı, alıcının şartnameyi tam karşılamayan ürünü belirli bir miktar veya süre için kabul ettiğini bildiren yazılı onayıdır; örneğin hafif renk kayması olan ama kullanılabilir bir parti. Kullanılabilir malzemenin reddedilmesini önler, ancak kayıt altına alınmalı, kapsamı sınırlandırılmalı ve sapmanın sessizce yeni standart hâline gelmemesi için bir düzeltici faaliyetle ilişkilendirilmelidir.

Kritik, majör ve minör hatalar (hata sınıflandırması; DE kritischer Fehler, Hauptfehler, Nebenfehler)

Hata sınıflandırması, muayene bulgularını sonuçlarına göre ayırır: kritik hatalar ürünü güvensiz, uygunsuz veya kullanıcı için zararlı kılar, örneğin kontaminasyon veya sızdıran bir sıcak içecek bardağı; majör hatalar ürünü kullanılamaz kılar veya kullanımda bozulma olasılığı yaratır, örneğin açık tutkal dikişi veya eksik sap; minör hatalar ise estetiktir ve işlevi etkilemez. Her sınıfın kendi AQL'si vardır ve en sıkısı kritik hatalar içindir. Fotoğraflı ve sınıfları kararlaştırılmış bir hata listesi teknik şartnamede yer almalıdır.

Bkz.: ambalajda numune alma ve kalite kontrol

Uygunluk Beyanı (DoC; gıda teması)

Uygunluk Beyanı (DoC), tedarikçinin gıda ile temas eden bir malzemenin, gıda türleri, sıcaklık ve temas süresi gibi belirtilen kullanım koşulları için geçerli kurallara uyduğunu doğruladığı ve migrasyon limitine tabi maddeleri tanımladığı yazılı beyandır. (AB) 10/2011 sayılı Tüzük uyarınca plastikler için perakende dışındaki her pazarlama aşamasında yasal olarak gereklidir; kağıt ve karton için alıcılar tarafından beklenir. PPWR kapsamındaki AB Uygunluk Beyanından ve bir CoA'dan farklı bir belgedir.

Bkz.: gıda ile temas eden ambalaj uygunluğu; PPWR Uygunluk Beyanı

İlk ürün kontrolü (FAI; DE Erstmusterprüfung)

İlk ürün kontrolü, yeni bir takımdan, prosesten veya işten çıkan ilk birimlerin çizimdeki ve şartnamedeki her gereksinime karşı tam kontrolüdür; ölçüleri, malzemeyi, baskıyı, işlevi ve belgeleri kapsar. Ambalajda genellikle yeni bir bıçağın, bardak kalıbının veya baskı işinin kurulumunun ardından gelir ve üretimin geri kalanı sürdürülmeden önce onaylanır. FAI raporu her ölçülen değeri toleransıyla karşılaştırarak kaydeder ve sonraki partiler için referans olur.

Referans numune (golden sample; master sample; DE Referenzmuster)

Referans numune (golden sample), üretimin ve muayenelerin karşılaştırıldığı, onaylanmış ve imzalanmış fiziksel numunedir. En az iki set olarak bulunmalıdır; biri alıcıda, biri üreticide, mümkünse bir üçüncüsü muayene kuruluşunda; kağıt ve baskı zamanla değiştiği için ışık ve nemden uzak saklanmalıdır. Tasarım veya şartname değiştiğinde referans numune değiştirilmez, yenisiyle değiştirilir.

Bkz.: ambalajda numune alma ve kalite kontrol

Proses içi kontrol (IPC; kontrol planı)

Proses içi kontrol, üretim sırasında operatörler ve kalite personeli tarafından tanımlı sıklıklarda yapılan kontroller bütünüdür; renk ölçümleri, paso, tutkal varlığı, ölçüler, yapıştırma dayanımı ve sayımlar gibi. Sapmayı tüm parti etkilenmeden yakalar; bu da onu tek başına nihai muayeneden daha etkili kılar. Kontrol planı her kontrolü sıklığı, yöntemi, limiti ve sonucun limit dışına çıkması durumundaki tepkiyle listeler.

Muayene seviyesi (genel I, II, III; özel S-1 ila S-4)

ISO 2859-1'deki muayene seviyesi, belirli bir parti büyüklüğü için numunenin ne kadar büyük olacağını belirler: genel seviyeler I, II ve III; II olağan varsayılandır, seviye I daha küçük, seviye III daha büyük numune verir. Özel seviyeler S-1 ila S-4 çok küçük numuneler kullanır ve patlama, sızıntı veya yapıştırma testleri gibi tahribatlı, yavaş veya pahalı testler için uygundur. Seviye, AQL gibi, muayeneden önce kararlaştırılır.

Limit numune (boundary sample; DE Grenzmuster)

Limit numune, görsel bir özelliğin kabul edilebilir en kötü durumunu gösterir; kabul edilebilir en açık renk, izin verilen en büyük leke veya kabul edilebilir en güçlü oluk izi (washboarding) gibi. Çoğunlukla tam kabul edilebilir ve tam reddedilebilir örneklerden oluşan bir çift olarak saklanan limit numuneler, görsel muayeneyi yazılı tariflerden daha az öznel kılar. Kraft ve geri dönüştürülmüş karton üzerindeki ton ve estetik baskı hataları için özellikle yararlıdır.

Uygunsuzluk raporu (NCR; uygunsuzluk)

Uygunsuzluk, ürünün veya prosesin belirtilen bir gereksinimi karşılayamamasıdır ve parti, miktar, kanıt ve sınıflandırma ile bir uygunsuzluk raporuna (NCR) kaydedilir. NCR; kötü ürünün kullanıma ulaşmasını önlemek için stokun karantinaya alınması veya ayıklanması gibi acil önlemlerden oluşan kontrol altına almayı, ardından kök neden analizini ve CAPA'yı başlatır; her türlü iade, yeniden işleme veya değiştirmenin de temelidir. Alıcının tedarikçiye şikayeti, Almanca'da Reklamation, genellikle bir NCR açar.

PPAP tarzı onay (üretim parçası onayı)

PPAP tarzı onay, otomotivin Üretim Parçası Onay Prosesini ambalaja uyarlar: seri tedarikten önce tedarikçi bir kanıt dosyası sunar; bu dosya tipik olarak çizimleri ve bıçak izini, malzeme şartnamelerini ve beyanları, test sonuçlarını, ilk ürün ölçümlerini, proses akışını, kontrol planını ve onaylanmış numuneleri içerir; alıcı bunu onaylar. Büyük zincirler ve marka sahipleri bunu yeni ürünler ve büyük değişiklikler için kullanır. Malzeme, kağıt fabrikası, tesis veya takımdaki sonraki bir değişiklik normalde yeni bir onayı tetikler.

Üretim öncesi numune (PPS)

Üretim öncesi numune (PPS), ana üretimden önce alıcının baskı dosyasıyla öngörülen malzeme üzerinde yapılan, görünümü, baskıyı ve işlevi onaylamak için kullanılan basılı bir numunedir. Üretimden farklı bir prosesle, örneğin flekso yerine dijital baskıyla yapılırsa rengi nihai üretimden farklı olabilir; bu yüzden rengin kritik olduğu işlerde bir mürekkep çekimi veya baskı provası eklenir. İmzalanmış PPS veya ardından onaylanan bir üretim numunesi genellikle referans numune olur.

Bkz.: ambalajda numune alma ve kalite kontrol

Sevkiyat öncesi muayene (PSI; nihai rastgele muayene)

Sevkiyat öncesi muayene, bitmiş ve paketlenmiş ürünlerin alıcının personeli veya üçüncü taraf bir kuruluş tarafından, mal fabrikadan çıkmadan önce, tipik olarak siparişin büyük bölümü, çoğunlukla %80 veya daha fazlası paketlendiğinde yapılan AQL esaslı muayenesidir. Miktarı, paketlemeyi, koli işaretlemeyi, görünümü ve işlevi şartnameye ve referans numuneye karşı kontrol eder. PSI yalnızca kullanımda ortaya çıkan hataları bulamaz; bu yüzden sızıntı, yük veya düşme testleri gibi işlevsel testlerle birlikte uygulanır.

Saklama numuneleri (retained samples; DE Rückstellmuster)

Saklama numuneleri, sonradan gelen herhangi bir şikayetin gerçekte üretilenle karşılaştırılabilmesi için her üretim partisinden tanımlı bir süre boyunca saklanan birimlerdir. Parti kimlikleriyle birlikte onları değiştirmeyecek koşullarda saklanır ve saklama süresi genellikle paketlenen ürünün raf ömrünü bir marj ile veya sözleşmesel bir minimumla kapsar. Parti kodlarıyla birlikte, şikayeti bir tartışmadan bir karşılaştırmaya dönüştürürler.

Bkz.: ambalajda numune alma ve kalite kontrol

Kök neden analizi (5 Neden; Ishikawa diyagramı)

Kök neden analizi, bir hatanın belirtisi yerine altta yatan nedenini yapılandırılmış biçimde arayan çalışmadır; 5 Neden ve olası nedenleri malzeme, makine, yöntem, insan, ölçüm ve çevre gibi başlıklar altında gruplayan Ishikawa (balık kılçığı) diyagramı gibi araçları kullanır. Ambalajda tekrarlayan bir tutkal sorunu, yapıştırıcının kendisinden çok karton nemine, tutkal sıcaklığına veya hat hızına dayanabilir. Doğrulanmış kök neden, bir CAPA veya 8D'nin ele alması gereken şeydir.

Teknik şartname (specification sheet)

Teknik şartname, bir ambalaj ürününün üzerinde anlaşılmış teknik tanımıdır: toleranslı ölçüler, malzeme kalitesi ve gramaj, kaplamalar, baskı prosesi ve renk referansları, yüzey işlemleri, yöntemleriyle birlikte gereken test değerleri, paketleme ve etiketleme. Muayenelerin, CoA'ların ve şikayetlerin dayandığı belgedir; bu nedenle içinde olmayan bir şeyin talep edilmesi zordur. Bir sürüm numarası taşır ve herhangi bir şey değiştiğinde gayriresmî olarak düzenlenmez, yeniden yayımlanır.

Bkz.: ambalaj teklif talebi rehberi

İstatistiksel proses kontrolü (SPC; Cpk)

İstatistiksel proses kontrolü (SPC), normal değişimi gerçek bir değişimden ayırmak için gramaj, yapıştırma dayanımı veya paso gibi ölçümleri kontrol kartlarına işleyerek prosesi izler. Cpk gibi proses yeterlilik indeksleri, prosesin yayılımını ve merkezlenmesini şartname toleransıyla karşılaştırır; 1,33 veya daha fazlası yaygın bir hedeftir ve prosesin limitler içine rahatça sığdığı anlamına gelir. Yeterlilik verileri, tek bir CoA değerinden daha fazla parti üzerinde güven sağlar.

Geçiş kuralları (normal, sıkılaştırılmış ve azaltılmış muayene)

ISO 2859-1'deki geçiş kuralları, belirli sayıda reddedilen partiden sonra muayeneyi normalden sıkılaştırılmışa, kabul edilen partilerden oluşan sürekli bir kayıt ve kararlı üretim sonrasında ise normalden azaltılmışa taşır. Sıkılaştırılmış muayene daha sıkı kabul sayıları kullanırken, azaltılmış muayene daha küçük numuneler kullanır. Yalnızca normal muayeneyi uygulayan alıcılar, şemanın bir parti serisi boyunca sağlamak üzere tasarlandığı korumanın bir kısmını kaybeder.

Hatalar: kağıt torba ve çantalar

SOS, düz ve taşıma çantaları için muayene kontrol listelerinde kullanılan hata adları. Torba ve çantaların nasıl şekillendirildiği, dolayısıyla bu hataların nerede ortaya çıktığı kağıt torba ve çantaların nasıl üretildiği rehberinde anlatılır. Paso kayması, set-off ve mottle gibi tüm formatlar için geçerli baskı hataları baskı ve baskı öncesi sözlüğünde tanımlanır.

Dip açılması (dip dikişi bozulması)

Dip açılması, yapıştırılmış tabanı açılan veya kısmen ayrılan bir kağıt torbadır; ya doğrudan makineden çıktığında ya da yüklendiğinde olur. Nedenleri arasında tutkal atlamaları veya az tutkal, kağıda veya kaplamaya uygun olmayan yapıştırıcı, zayıf katlama basıncı ve kağıt neminin kararlaştırılan aralığın dışında olması yer alır. İçerik düşebileceği için açık diplar majör veya kritik hata olarak sınıflandırılır ve yük testiyle kontrol edilir.

Tutkal atlaması (eksik tutkal)

Tutkal atlaması, bir torbanın yan dikişinde, dibinde veya sap yamasında ya da bir kutunun tutkal kapağında tutkalın uygulanmadığı, yapıştırıcı hattındaki bir boşluktur. Tıkanmış nozullardan, aşınmış tutkal tekerleklerinden, sıçramadan veya bobin ek yerlerindeki kesintilerden kaynaklanır; açılan dikişler veya soyulan yamalar olarak görülür. Dönüştürme makinelerindeki tutkal algılama sistemleri birçok atlamayı reddeder, ancak numune muayenesinde dikişler elle açılarak yine de kontrol edilir.

Körük hataları (kaymış veya çarpık körük)

Körük hataları, yan körükleri merkezden kaymış, derinliği düzensiz veya çarpık katlanmış torbalardır; bu nedenle torba düzgün durmaz, ön ve arka yüzlerin genişliği farklıdır ve baskı körüğe taşar. Tüp oluşturma ayarlarından ve kağıt davranışından kaynaklanır ve SOS torbaların dağıtıcılarda nasıl açıldığını ve istiflendiğini etkiler. Körük derinliği, teknik şartnamedeki ölçü toleransına karşı kontrol edilir.

Bkz.: SOS torbalar açıklaması

Sap kopması (sap ayrılması)

Sap kopması, burgulu veya yassı bir kağıt sapının yüklü bir çantadan ayrılmasıdır; yama çanta duvarından soyulduğu için ya da sap yamadan koptuğu için olur. Nedenleri arasında yetersiz veya yanlış yerleştirilmiş tutkal, zayıf yama veya çanta kağıdı, üst katlamaya çok yakın yerleştirilmiş saplar ve çantanın tasarım sınırını aşan yükler yer alır. Tanımlı bir ağırlıkta statik veya dinamik sap yük testiyle kontrol edilir ve bozulmalar majör hatadır.

Bkz.: kağıt çanta sap tipleri

Baskı-kesim sapması (kesim boyu sapması)

Baskı-kesim sapması, baskılı tasarımın torbanın kesim kenarlarına göre kaymasıdır; logolar onaylanandan daha yüksekte veya alçakta durur ya da kesilir. Bobinden beslemeli torba makinelerinde kağıt uzamasından, paso kontrolünden ve kesim boyu değişiminden kaynaklanır; bu da torba yüksekliğini değiştirir. Toleranslar milimetre cinsinden belirtilir ve referans numuneye karşı kontrol edilir.

Tüp kaçıklığı (yan dikiş kayması)

Tüp kaçıklığı, kağıt bobin bir tüp hâline katlanırken oluşan boyuna yan dikişin kayması veya çarpık binmesidir; eğri bir dikiş, ön yüzde görünen bir dikiş veya düzensiz körükler ortaya çıkar. Bobin takibinden, kağıt genişliğindeki değişimden ve katlama ayarlarından kaynaklanır. Ciddi kaçıklık dikişi ve dibi zayıflatır ve baskılı torbalarda göze çarpar.

Buruşma ve kırışıklıklar (tüp kırışıklıkları)

Kırışıklıklar, bir torbanın kağıdındaki, tipik olarak tüp boyunca, dibe yakın veya sap yamalarının çevresindeki istenmeyen katlardır; düzensiz bobin gerginliği, nem veya kötü ayarlanmış katlama parçalarından kaynaklanır. Görünümlerinin yanı sıra baskıyı bozar, yapıştırılmış alanları zayıflatır ve torbaların dağıtıcılarda veya otomatik torbalama hatlarında düzgün açılmasını engelleyebilir. Hafif kırışıklıklar minör hatadır, tutkal hatlarını kesen kırışıklıklar ise genellikle majördür.

Hatalar: karton kutular ve oluklu mukavva kolileri

Katlanır karton kutular, gıda kutuları ve oluklu mukavva koliler için hata adları. Bunların arkasındaki dönüştürme adımları katlanır karton kutuların ve gıda kutularının nasıl üretildiği ve oluklu mukavva ambalajın nasıl üretildiği rehberlerinde anlatılır.

Kırımda çatlama (kırım çatlağı; elyaf çatlağı)

Kırımda çatlama, bir katlama çizgisi boyunca kaplamanın, baskının veya liflerin kırılmasıdır; bir kutu veya koli büküldüğünde beyaz veya kahverengi bir çizgi olarak görünür. Kırım için çok kuru veya çok sert karton, karton kalınlığına uyumlu olmayan kırım bıçakları ve kanalları, elyaf yönüne göre yanlış doğrultuda açılmış kırımlar veya kırım üzerinde yoğun mürekkep ve lak nedeniyle ortaya çıkar. Görünür yüzeylerdeki çatlaklar şiddetine göre estetik veya majör hatadır; derin elyaf çatlakları ise kırımın kendisini zayıflatır.

Bkz.: karton kutu bıçak izleri, bıçaklar ve prototipleme

Ezilme (koli ezilmesi; dalga ezilmesi)

Ezilme, oluklu mukavvanın veya kolilerin dönüştürmede besleme silindirleri, çemberleme, aşırı yüklü paletler veya taşımadaki darbeler nedeniyle yerel veya tümden yassılmasıdır. Dalga ezilmesi kalınlığı, rijitliği ve istifleme dayanımını, çoğu zaman belirgin bir görsel hasar olmadan düşürür; bu yüzden dönüştürülmüş açılımlarda kalınlık ve düz ezme kontrol edilir. Teslim edilen kolilerde ezilmiş köşeler ve bombeleşmiş yüzler genellikle yalnızca karton kalitesine değil, sıkışma veya elleçleme sorunlarına işaret eder.

Delaminasyon (katman ayrışması)

Delaminasyon, katmanların ayrılmasıdır: oluklu mukavvada yüz kağıdının dalga kağıdından, kartonda katların kendi aralarında, selefonlu kutularda filmin kartondan veya esnek bir laminattaki katmanların ayrılması. Kenarlarda kabarcıklar, gevşek yüz kağıtları veya soyulan film olarak görülür; zayıf yapışmadan, nemden, ısıdan veya kırımlarda aşırı bükülmeden kaynaklanır. Pin adhezyon, iç yapışma ve laminat bağ dayanımı testleri altta yatan dayanımı ölçer.

Elyaf tozu ve ince tüyler (angel hair)

Elyaf tozu ve ince tüyler, körelmiş bıçaklar, aşınmış kesim bıçakları, kötü sıyırma veya düzensiz köprüler nedeniyle kesim kenarlarında ve kutuların içinde kalan gevşek lifler ve ince kağıt ipliklerdir. Özellikle gıda ve elektronik ürünleri kirletir ve gıda güvenliği denetimlerinde reddedilmeye yol açabilir. Keskin takımlar, etkili sıyırma ve toz emme bunları kontrol altında tutar.

Fishtail ve aralık değişimi (üretici birleşim yeri)

Fishtail, panellerinin hizası bozulmuş katlanmış bir kutu veya kartondur; kapanış ucundaki kenarlar düzgün buluşmak yerine V biçimi oluşturur. Aralık değişimi ise bir ucunda diğerinden daha geniş olan birleşim aralığıdır. Her ikisi de kutu yapıştırma makinesinde çarpık katlamadan veya yapıştırmadan, hatalı kırımdan ya da kareliği bozuk kesilmiş açılımlardan kaynaklanır. Otomatik kurma ve kapama hatlarında sorun yaratır ve yapıştırılmış birleşimlerin açılmasına yol açabilir.

Tutkal bozulması (zayıf tutkal; pop-open)

Tutkal bozulması, hemen ya da sonradan depolamada veya kullanımda açılan bir karton yan dikişi, otomatik dip veya kutu üreticisi birleşim yeridir; pop-open ise düz karton kurulurken yaylanarak açılan yapıştırılmış birleşimdir. Nedenleri arasında tutkal atlamaları, az veya uygun olmayan yapıştırıcı, tutkal alanındaki lak veya kaplama, kısa sıkıştırma süresi ve karton nemi yer alır. Majör hata olarak sınıflandırılır ve yapıştırılmış birleşimler yırtılarak kontrol edilir; birleşim boyunca elyaf yırtılması iyi bir bağa işaret eder.

Köprü (nick) hataları (çok güçlü veya çok zayıf köprüler)

Köprüler (nick), bıçaktaki, açılımları kesim sonrası sıyırmaya kadar tabakada tutan küçük kesilmemiş noktalardır. Çok güçlü köprüler, açılımlar koparılırken yırtık kenarlar ve tüylenme bırakır; çok zayıf köprüler ise açılımların erken düşmesine ve kutu yapıştırma makinesinin sıkışmasına neden olur. Köprü konumu da görünümü etkiler, çünkü her köprü bitmiş kenarda küçük bir iz bırakır.

Çarpık katlama (karesiz katlama)

Çarpık katlama, amaçlanan kırıma açılı giden bir katlama çizgisi veya karesiz katlanmış bir paneldir; bu nedenle kutu gerçek bir dikdörtgen oluşturmaz ve kapak kanatları çarpışır ya da aralık bırakır. Nedenleri arasında kutu yapıştırma makinesine yanlış beslenen açılımlar, kartona uymayan kırımlar ve baskıyla paso dışı yapılan kesim yer alır. Çarpıklık, kurulmuş numunelerde köşegen farkı veya açısal sapma olarak ölçülür.

Çarpılma (warp; kavis, burulma, kıvrılma)

Çarpılma, bir tabakanın, açılımın veya oluklu mukavvanın düzlükten sapmasıdır; tabaka boyunca veya enine kavis, burulma ya da S biçimli kıvrılma olarak görünür. Oluklu mukavvada, oluklu üretimi sırasında ve sonrasında yüz kağıtları arasındaki nem farklarından; kartonda düzensiz nemden veya tek taraflı kaplama ve laminatlardan kaynaklanır. Çarpılmış açılımlar baskıda, kesimde, kutu yapıştırma makinelerinde ve otomatik paketleme makinelerinde yanlış beslenir; bu yüzden düzlük çoğunlukla belirli bir uzunlukta izin verilen maksimum sapma olarak belirtilir.

Oluk izi (washboarding; DE Waschbretteffekt)

Oluk izi, baskılı oluklu mukavva üzerinde yüz kağıdının altındaki dalgaları takip ettiği görünür bir dalgalanma desenidir; en çok kalın dalgalarda, hafif yüz kağıtlarında ve koyu veya parlak dolu baskıda belirgindir. Her dalga için bir miktar dalgalanma normal olduğundan, bir limit numuneye karşı değerlendirilen estetik bir hatadır. Daha ince dalgalar, daha ağır yüz kağıtları, ön baskı (pre-print) veya ofset lamine (litho-lamination) bunu azaltır.

Bkz.: pizza kutusu baskısı

Hatalar: bardak ve kaplar

Karton bardaklar ile yuvarlak veya kare gıda kapları için hata adları. Şekillendirme ve yapıştırma karton bardak ve kapların nasıl üretildiği rehberinde anlatılır.

Dip sızıntısı (dip yapıştırma bozulması; knurl sızıntısı)

Dip sızıntısı, bir bardak veya kabın dip diski ile yan duvarı arasındaki birleşimden sıvının sızmasıdır; birleşim ısıl yapıştırılır ve ardından kilitlemek için basınç altında kıvrılır (knurling). Nedenleri arasında yetersiz ısı veya basınç, merkezden kaymış dip diskleri, yapıştırma yerindeki kaplama hataları ve uygun olmayan karton ve kaplama kombinasyonları yer alır. İçecekler ve çorbalar için dip sızıntıları kritik veya majör hatadır ve sızıntı ile sıcak dolum testleriyle bulunur.

Kaplama hataları (iğne delikleri, çatlaklar, boşluklar)

Kaplama hataları, bardak kartonu ve kap kartonu üzerindeki PE, PLA veya dispersiyon bariyerindeki kopukluklardır; iğne delikleri, kırımlarda çatlaklar, boşluklar ve ince bölgeler gibi, sıvının liflere ulaşmasına izin verirler. Nemli lekeler, lekelenme veya yumuşayan duvarlar olarak görülürler; çoğu zaman yalnızca sıcak sıvıyla birkaç dakikalık temastan sonra. Boya penetrasyonu ve sıcak dolum testleri bunları tespit eder.

Bkz.: karton bardak iç kaplamaları

Yan dikiş sızıntısı (dikiş sızıntısı)

Yan dikiş sızıntısı, yan duvar açılımının koni hâline yapıştırıldığı dikey bindirme boyunca, çoğunlukla dikişin üst veya alt ucuna yakın yerde sıvı kaybeden bir bardak veya kaptır. Nedenleri arasında kötü ısıl yapıştırma, açıktaki karton kenarından emme ve kaymış açılımlar yer alır. Yan dikiş sızıntıları boyalı su ve servis sıcaklığında gerçek içeceklerle test edilir ve majör veya kritik hatadır.

Yuvarlaklık sapması (ovallik)

Yuvarlaklığı bozuk bir bardak veya kabın ağız kenarı ya da gövdesi dairesel yerine ovaldir; en büyük ve en küçük çapları arasındaki fark olarak ölçülür. Şekillendirmeden, yük altında depolamadan veya nemden kaynaklanır ve kapakların düzgün oturmasını ve kapatmasını engeller. Ovallik, ağız çapıyla birlikte kapağın toleranslarına karşı kontrol edilir.

Ağız kenarı hataları (eksik kıvrım; çatlak veya yırtık ağız kenarı)

Ağız kenarı hataları, bir bardak veya kabın kıvrılmış ağız kenarındaki kusurlardır; eksik veya düzensiz kıvrım, kıvırma sırasında kartonun kırıldığı bir çatlak, yan dikişte yırtık veya yassılaşmış bir ağız kenarı gibi. Ağız kenarını zayıflatır, kapakların kötü oturmasına veya sızdırmasına yol açar ve dudaklarda pürüzlü hissedilebilir. Ağız profili ve çapı, ilk ürün kontrolünde ve üretim sırasında kontrol edilir.

Hatalar: filmler, plastik poşetler ve pouch'lar

Şişirme ve cast filmler, baskılı poşetler ve laminat pouch'lar için hata adları. Üretim adımları plastik poşet ve filmin nasıl üretildiği ve pouch ve laminatların nasıl üretildiği rehberlerinde anlatılır.

Bloklanma (blocking; katlar arası yapışma; DE Blocken)

Bloklanma (blocking), bir bobindeki film katları arasında veya istiflenmiş poşetler arasında istenmeyen yapışmadır; ayırmak veya açmak zorlaşır. Çok pürüzsüz yüzeylerden, depolamadaki ısı ve basınçtan, çok az antiblok katkısından, aşırı işlemden veya artık çözücüden kaynaklanır. Poşetler açılarak veya film katlarını ayırmak için gereken kuvvet ölçülerek kontrol edilir; poşetlerin elle hızlı açıldığı yerlerde majör hatadır.

Kıvrılma (film ve laminat kıvrılması)

Kıvrılma, bir filmin, laminatın, kapağın veya poşetin düz durmak yerine kıvrılma eğilimidir; ekstrüzyon, yönlendirme veya laminasyon sırasında oluşan gerilmelerden ya da ısıya ve neme farklı tepki veren katmanlardan kaynaklanır. Kıvrılmış film paketleme makinelerinde kötü beslenir; kıvrılmış pouch'lar ve kapaklar doldurması ve kapatması zordur. Kesilmiş bir numunenin kalkma miktarı veya yarıçapı ölçülerek değerlendirilir.

Jel (gel) ve balık gözü (DE Stippen)

Jeller veya balık gözleri, plastik filmde erimemiş, çapraz bağlanmış veya kirlenmiş polimerden oluşan, çoğunlukla göz gibi görünen ince bir bölgeyle çevrili küçük şeffaf veya opak yumrulardır. Baskıyı bozarlar, gerilim altında iğne deliğine veya zayıf noktaya dönüşebilirler ve geri dönüştürülmüş içerikli filmlerde daha sık görülürler. Alan başına jel sayısı, ekstrüzyon hattındaki optik tarayıcılarla veya bir limit numuneye karşı görsel muayeneyle ölçülür.

İğne delikleri (film)

İğne delikleri, film gerildiğinde kırılan jellerden veya kirleticilerden, esneme çatlamasından, aşınmadan ya da keskin ürünlerden kaynaklanan, film, folyo veya laminattan geçen minik deliklerdir. Bariyerli ambalajda tek bir iğne deliği raf ömrünü bozabilir; bu yüzden iğne delikleri boya penetrasyonu, ışıklı masalar veya elektriksel algılamayla bulunur. Tekrar tekrar bükülen ince folyolar ve laminatlar en yatkın olanlardır.

Yapıştırma dikişi bozulması (zayıf dikiş; kanal sızıntısı; yanık dikiş)

Yapıştırma dikişi bozulması, tutmayan ısıl yapıştırmaları kapsar: zayıf dikişler yük altında soyulup açılır, kanal sızıntıları kırışıklıklardan veya sıkışan üründen geçen dar yapıştırılmamış yollardır, yanık veya aşırı yapıştırılmış dikişler ise kırılganlaşır ve dikiş çizgisinin yanında çatlar. Nedenleri arasında yapıştırma penceresi dışındaki sıcaklık, basınç veya bekleme süresi, yapıştırma alanındaki ürün kirliliği ve kırışıklıklar yer alır. Yapıştırma dikişi bozulmaları, yapıştırma dayanımı, patlama ve sızıntı testleriyle bulunur ve normalde majör veya kritik hatadır.

Tünelleme (laminat tünellemesi)

Tünelleme, bir katmanın diğerinden uzun, dar ve kabarık kanallar biçiminde, genellikle makine yönünde kalktığı bir laminat hatasıdır. Zayıf bağ ile laminasyon, kürlenme veya sonraki ısıtma sırasında katmanlar arasındaki gerilim ya da büzülme farklarının birleşiminden kaynaklanır. Tüneller görünümü bozar ve yapıştırma dikişi bozulmalarına ve iğne deliklerine yol açabilir.

Test terimlerini teknik şartnameye yazmak

Bir kalite gereksinimi, ancak ifadesi kadar işe yarar. Pakete önemli olan her özellik için teknik şartname; yöntemi ve baskısını, iklimlendirme ortamını, birimi, değerin minimum, maksimum veya toleranslı hedef olup olmadığını ve kaç numunenin ortalaması alındığını belirtmelidir. Muayene için parti tanımını, muayene seviyesini ve hata sınıfı başına AQL'yi, bir hata listesi ve limit numunelerle birlikte belirtmelidir. Belgeler bundan doğar: ölçülen özellikler için parti başına bir CoA, gıda teması için bir Uygunluk Beyanı ve bir saklama numunesi ile parti kodlama kuralı.

• Malzeme testleri: gramaj, kalınlık ve hata riskine uyan dayanım özelliği (saplar için çekme, istifleme için ECT, delinme için patlama, pouch'lar için yapıştırma dayanımı).
• Bariyer testleri: test koşulları belirtilmiş KIT, Cobb, OTR veya WVTR.
• Bitmiş ürün üzerindeki işlevsel testler: sap yükü, sızıntı, sıcak dolum, kapak uyumu, düşme veya ISTA prosedürü.
• Baskı: ΔE formülü ve toleransıyla renk referansları, paso toleransı, elleçlemenin ağır olduğu yerlerde sürtünme veya bant testi.
• Muayene: AQL, muayene seviyesi, hata sınıfları, referans ve limit numuneler.
• Belgeler: CoA, DoC, test raporları ve bunların yenilenme sıklığı.

Ambalaj teklif talebi rehberi bu satırların bir teklif talebinde nerede yer aldığını gösterir; ambalajda numune alma ve kalite kontrol rehberi ise numunelerin ve muayenelerin nasıl planlandığını açıklar. 9 Packaging, işletmelere yönelik baskılı ambalaj üreten ve ihraç eden, İstanbul merkezli bir üreticidir; hızlı servis ve zincir restoran tarzı yiyecek-içecek işletmelerine tedarik deneyimi vardır. Belirli bir sipariş için geçerli test ve toleranslar, teklif ve teknik inceleme aşamasında teyit edilir. Mevcut bir şartnamenin veya test gereksiniminin incelenmesi için bunu iletişim sayfamız üzerinden gönderebilirsiniz.