Drukbestanden die dit jaar worden goedgekeurd, worden in 2028 en daarna nog steeds gedrukt. Marketingteams stellen daarom een praktische vraag: hoeveel ruimte reserveren we op onze bekers, tassen en dozen voor een label waarvan de EU het ontwerp nog niet heeft gepubliceerd? De PPWR-etiketteringseisen in artikel 12 van Verordening (EU) 2025/40 voeren een geharmoniseerd, op pictogrammen gebaseerd label in dat de materiaalsamenstelling toont en consumenten helpt afval te scheiden. Daarnaast komen er aparte labels voor herbruikbare verpakkingen en regels voor composteerbare verpakkingen. Het sorteerlabel wordt niet vóór 12 augustus 2028 verplicht, en in de praktijk later, omdat de Commissie de uitvoeringshandeling die het label definieert nog niet heeft vastgesteld.
Deze gids zet uiteen wat er geëtiketteerd moet worden, wanneer, door wie, hoe nationale labels zoals de Franse Triman worden geraakt en wat u nu al in uw drukbestanden kunt opnemen. Voor het bredere PPWR-beeld begint u bij ons PPWR-overzicht voor foodservice- en e-commerce-inkopers. Dit is oriëntatie en geen juridisch advies: laat uw verplichtingen voor uw rol en markten bevestigen door de bevoegde autoriteit of uw compliance-organisatie. Etiketten met product- en ingrediëntinformatie op voedselverpakkingen zijn een apart onderwerp; zie etiketten voor voedselverpakkingen.
Stand van zaken: oktober 2026. Bronnen: Verordening (EU) 2025/40, artikel 12, op EUR-Lex (eur-lex.europa.eu/eli/reg/2025/40/oj), en de mededeling met richtsnoeren van de Commissie C(2026) 3702 van 5 juni 2026 (niet-bindend).
Wanneer gelden de PPWR-etiketteringseisen?
Het geharmoniseerde sorteerlabel geldt vanaf 12 augustus 2028 of 24 maanden nadat de uitvoeringshandelingen die het label definiëren in werking zijn getreden, als dat later is. De Commissie moest die handelingen uiterlijk 12 augustus 2026 vaststellen en had dat in oktober 2026 nog niet gedaan. Het label wordt in de praktijk dus later verplicht dan augustus 2028. Het label voor herbruikbare verpakkingen volgt vanaf 12 februari 2029 of 30 maanden na de bijbehorende uitvoeringshandeling, als dat later is.
| Eis | Artikel | Geldt vanaf | Status (okt. 2026) |
|---|---|---|---|
| Naam, handelsnaam of merk en postadres van de fabrikant op de verpakking (of op een gegevensdrager of begeleidend document) | Art. 15(6) | 12 aug. 2026 | Geldt nu |
| Type-, batch- of serienummer of andere identificatie | Art. 15(5) | 12 aug. 2026 | Geldt nu |
| Naam en adres van de importeur | Art. 18(3) | 12 aug. 2026 | Geldt nu |
| Geharmoniseerd sorteerlabel met materiaalsamenstelling | Art. 12(1) | 12 aug. 2028 of 24 maanden na de uitvoeringshandeling, wat later valt | Handeling niet vastgesteld; in de praktijk na aug. 2028 |
| Tekst voor composteerbare verpakkingen in het label | Art. 12(1) | Samen met het sorteerlabel | Hangt af van dezelfde handeling |
| Label voor herbruikbare verpakkingen en QR-code of gegevensdrager | Art. 12(2) | 12 feb. 2029 of 30 maanden na de uitvoeringshandeling, wat later valt | Handeling niet vastgesteld |
| Label voor gerecycleerd of biogebaseerd gehalte (vrijwillig, maar geharmoniseerd formaat indien gebruikt) | Art. 12(4) | 12 aug. 2028 of 24 maanden na de uitvoeringshandeling, wat later valt | Handeling niet vastgesteld |
| Digitale markering van zorgwekkende stoffen | Art. 12(1), 12(7) | Na de handeling over de methodologie, verwacht uiterlijk 1 jan. 2030 | Niet vastgesteld |
Artikel 12, lid 12, voegt een afverkoopregeling toe: verpakkingen die vóór deze data in de EU zijn vervaardigd of zijn ingevoerd, mogen nog tot drie jaar nadat de eis van kracht is geworden op de markt worden aangeboden. Dat helpt bij voorraden, maar geldt niet voor artikelen die na de deadline met oude drukbestanden zijn geproduceerd.
Wat gaat het geharmoniseerde sorteerlabel tonen?
Het label toont de materiaalsamenstelling van de verpakking met pictogrammen die gemakkelijk te begrijpen moeten zijn, ook voor mensen met een beperking, zodat consumenten weten welke afvalbak ze moeten gebruiken. Het exacte ontwerp, de kleuren en het formaat worden in de uitvoeringshandeling vastgesteld, en overeenkomstige labels komen op afvalbakken op grond van artikel 13.
Wat de verordening al vastlegt:
- Het label is gebaseerd op pictogrammen en niet op tekst, zodat één ontwerp in meerdere talen kan werken.
- Het moet zichtbaar, leesbaar en onuitwisbaar op de verpakking worden gedrukt, aangebracht of gegraveerd.
- Als de omvang of aard van de verpakking dit niet toelaat, komt het label op de groepsverpakking. Is ook dat niet mogelijk, dan kan de informatie via één elektronisch leesbare code worden verstrekt.
- De informatie moet ook vóór aankoop beschikbaar zijn voor online kopers.
- Marktdeelnemers mogen naast het label (niet in plaats ervan) een QR-code of andere open gegevensdrager toevoegen met de bestemming van elk afzonderlijk onderdeel.
- Met samengestelde verpakkingen moet rekening worden gehouden: een papieren beker met een kunststof binnenlaag of een tas met venster heeft een label nodig dat meer dan één materiaal weergeeft.
Het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek (JRC) publiceerde in januari 2026 een technisch voorstel voor de labels, maar dat is input voor de uitvoeringshandeling en niet het definitieve ontwerp. Druk geen conceptpictogrammen af alsof het het EU-label is.
Welke verpakkingen moeten het label dragen?
Zodra het sorteerlabel van toepassing is, moeten alle verpakkingen op de EU-markt het dragen. Er zijn twee belangrijke uitzonderingen: transportverpakkingen (met uitzondering van e-commerceverpakkingen) en verpakkingen in een statiegeldsysteem, die hun eigen etikettering hebben. E-commerceverpakkingen vallen uitdrukkelijk onder de verplichting, dus bedrukte verzenddozen en verzendzakken die naar consumenten gaan, hebben het label nodig.
| Type verpakking | Sorteerlabel verplicht? | Opmerkingen |
|---|---|---|
| Afhaalbekers, voedselbakjes, tassen, wikkels (serviceverpakkingen) | Ja | Bij kleine artikelen kan de groepsverpakking of een code worden gebruikt als er onvoldoende ruimte is |
| Verkoopverpakkingen voor de detailhandel (kartonnen dozen, zakken) | Ja | |
| E-commerce-verzenddozen en verzendzakken | Ja | Uitdrukkelijke uitzondering op de uitsluiting van transportverpakkingen |
| Overige transportverpakkingen (omdozen, palletfolie) | Nee | Tenzij het e-commerceverpakkingen zijn |
| Statiegeldverpakkingen (bijv. drankflessen en -blikjes in een statiegeldsysteem) | Niet het sorteerlabel | In plaats daarvan een duidelijk statiegeldlabel; geharmoniseerd kleurlabel optioneel |
| Bepaalde verpakkingen voor medische producten en geneesmiddelen | Vrijstellingen in art. 12(11) | Waar ruimte of veilig gebruik dit vereisen |
Wie moet ervoor zorgen dat verpakkingen zijn geëtiketteerd?
De fabrikant moet ervoor zorgen dat de verpakking voldoet aan artikel 12 voordat deze op de markt wordt gebracht, want etikettering is een van de eisen die onder de PPWR-conformiteitsverklaring vallen. Importeurs moeten de etikettering controleren voordat zij ingevoerde verpakkingen op de markt brengen, en distributeurs moeten dit verifiëren voordat zij verpakkingen op de markt aanbieden. Bij bedrukte verpakkingen op maat is de fabrikant vaak de merkhouder.
In de praktijk betekent dit dat het bedrijf waarvan het merk op de verpakking staat, de beslissing over het drukbestand neemt, terwijl de drukker reproduceert wat is goedgekeurd en de importeur controleert. Importeert u bedrukte verpakkingen van buiten de EU, dan moet het label bij aankomst correct zijn. Een distributeur of importeur die verpakkingen later wijzigt op een manier die de naleving kan beïnvloeden, wordt op grond van artikel 21 als fabrikant beschouwd. Hoe de verklaring en het bijbehorende technisch dossier werken, leest u in onze gids over de PPWR-conformiteitsverklaring.
Hoe werken de labels voor herbruikbare en composteerbare verpakkingen?
Herbruikbare verpakkingen krijgen een label dat aangeeft dat ze herbruikbaar zijn, plus een QR-code of andere open gegevensdrager met informatie over het hergebruiksysteem en de inzamelpunten, vanaf 12 februari 2029 of 30 maanden na de uitvoeringshandeling, afhankelijk van welke datum later valt. Composteerbare verpakkingen moeten binnen het geharmoniseerde label vermelden dat ze composteerbaar zijn, niet geschikt zijn voor thuiscompostering en niet in de natuur mogen worden achtergelaten.
Herbruikbare verpakkingen
De gegevensdrager moet het volgen van de verpakking en het berekenen van het aantal reizen en omlopen mogelijk maken, of een gemiddelde schatting geven als volgen niet haalbaar is. Herbruikbare verkoopverpakkingen moeten op het verkooppunt ook duidelijk te onderscheiden zijn van verpakkingen voor eenmalig gebruik. Open systemen zonder systeembeheerder zijn vrijgesteld van het label en de gegevensdrager. Bereidt u als keten de herbruikbare optie voor afhaal voor die vanaf februari 2028 verplicht is, kies dan een herbruikbare beker of bak waarvan het oppervlak een blijvende markering en een duurzame code aankan, want gedrukte labels op herbruikbare verpakkingen moeten wasbeurten doorstaan.
Composteerbare verpakkingen
De tekst over composteerbaarheid geldt voor de verpakkingsvormen die volgens de PPWR composteerbaar moeten zijn (thee- en koffiezakjes en -pads, stickers op groenten en fruit en, indien een lidstaat dat voorschrijft, zeer lichte en lichte plastic draagtassen en bepaalde andere vormen). Andere verpakkingen van composteerbare materialen moeten nog steeds recyclebaar worden ontworpen en, net als alle andere verpakkingen, het sorteerlabel dragen. De regels voor claims met de woorden “composteerbaar” en “biologisch afbreekbaar” staan in recyclebare, composteerbare en biologisch afbreekbare verpakkingen.
Wat gebeurt er met nationale labels zoals Triman?
Volgens de richtsnoeren van de Commissie harmoniseert artikel 12 de sorteerlabels volledig. Lidstaten mogen dan ook geen nationale sorteerlabels naast het EU-label handhaven zodra dat van toepassing is, en mogen geen nieuwe verplichte nationale verpakkingslabels invoeren. Tot dat moment blijven nationale regels op hun eigen markt gelden.
Twee nationale systemen zijn het belangrijkst voor inkopers die meerdere EU-landen beleveren:
- Frankrijk: het Triman-logo met Info-tri-sorteerinstructies is verplicht op huishoudelijke verpakkingen die op de Franse markt worden gebracht, inclusief e-commerce, op grond van de AGEC-wet tegen verspilling en decreet 2021-835.
- Italië: de milieu-etikettering van verpakkingen volgens wetsbesluit 116/2020 geldt sinds 1 januari 2023 en vereist materiaalidentificatie en sorteerinformatie voor verpakkingen die op de Italiaanse markt worden gebracht.
Volgens de richtsnoeren van de Commissie moeten dergelijke nationale maatregelen worden ingetrokken voordat het EU-label van toepassing wordt, of worden aangepast om een overgang mogelijk te maken. Nationale sorteerinstructies die als onevenredig worden beoordeeld, moeten eerder worden ingetrokken. Zolang Frankrijk en Italië hun regels niet wijzigen, blijft u daaraan voldoen voor die markten. Laat de actuele eisen vóór elke herdruk bevestigen door de Franse en Italiaanse compliance-organisaties.
Materiaalcodes en andere markeringen
Beschikking 97/129/EG van de Commissie, die de nummers en afkortingen voor de identificatie van verpakkingsmaterialen vaststelt (bijvoorbeeld “PAP”-codes voor papier en karton), geldt tot 12 augustus 2028. Volgens de richtsnoeren van de Commissie zijn de afkortingen daarna niet langer toegestaan. Artikel 12, lid 8, verbiedt bovendien labels en symbolen die consumenten waarschijnlijk misleiden over duurzaamheid of sortering, zodra geharmoniseerde etikettering bestaat. De richtsnoeren lezen artikel 12, lid 9, zo dat markeringen die deelname aan een UPV-systeem tonen alleen in digitale vorm zijn toegestaan. Dat kan gevolgen hebben voor bestaande logo’s op de verpakking; stem dit af met uw compliance-organisatie. De SUP-markering “PRODUCT BEVAT PLASTIC” op PE-gecoate bekers is een aparte verplichting die blijft bestaan; zie regels voor papieren bekers in Europa en het Verenigd Koninkrijk.
Wat kunt u nu al in uw drukbestanden plannen?
Reserveer een vaste labelzone op elk artikel, houd wettelijke markeringen in een aparte laag van het drukbestand en leg langlopende ontwerpen niet vast in grote oplagen vlak voordat het label van toepassing wordt. De exacte labelgrootte is nog niet bekend, dus plan met flexibiliteit in plaats van een vaste afmeting.
Praktische stappen voor bedrukte verpakkingen:
- Reserveer ruimte: een vrij vlak op een vlakke, zichtbare zijde van elk artikel (zijkant van de beker, zijvouw of achterkant van de tas, zijkant of bodem van de doos), uit de buurt van vouwen, naden en lijmzones. Houd bij bekers voldoende afstand tot de naad en gebruik dezelfde zijde als de SUP-markering.
- Bouw een flexibel drukbestandsysteem: zet wettelijke markeringen (sorteerlabel, SUP-markering, gegevens van fabrikant en importeur, batchcode, marktspecifieke nationale markeringen) op een aparte laag, zodat ze kunnen wijzigen zonder het merkontwerp opnieuw te maken. Het wisselen van clichés en de voorbereiding van bestanden komen aan bod in onze gids voor drukbestanden van verpakkingen.
- Houd rekening met samengestelde artikelen: vensters, binnenlagen en handvatten kunnen informatie per onderdeel vereisen, dus houd de stuklijst van elk artikel actueel.
- Reserveer een positie voor een gegevensdrager: een QR-code is optioneel voor het sorteerlabel, verplicht voor herbruikbare verpakkingen en nuttig voor fabrikantgegevens als de ruimte beperkt is. Houd hem gescheiden van marketing-QR-codes, want de verordening eist dat etiketteringsinformatie niet wordt vermengd met verkoopinhoud.
- Controleer contrast en formaat: pictogrammen moeten na het drukken op kraftpapier of gekleurd karton leesbaar zijn, dus laat zo nodig een lichte achtergrondvlek toe.
- Plan herdrukken: stem bij langzaam lopende artikelen wijzigingen in het drukbestand af op de verwachte labeldatum en op de afverkooptermijn van drie jaar in artikel 12, lid 12.
- Houd Frankrijk en Italië gescheiden tot de harmonisatie: marktspecifieke versies of vlakken voor meerdere markten kunnen nog nodig zijn.
Leg de labelzone en de gegevensdrager vast in uw briefing voor het drukbestand en in uw offerteaanvraag. Bij 9 Packaging worden drukmethode en plaatsing per artikel bevestigd bij de offerte en de controle van het drukbestand.
Geldt de PPWR-etikettering ook in het Verenigd Koninkrijk?
Niet voor Groot-Brittannië. De PPWR is EU-recht en geldt niet in Engeland, Schotland of Wales. Daar is de verplichte etikettering over recyclebaarheid uit de EPR-regelgeving gehaald in afwachting van verdere afstemming, en labels op de verpakking zoals OPRL blijven vrijwillig. Noord-Ierland ligt anders: op grond van het Raamwerk van Windsor is de PPWR daar grotendeels van toepassing, dus controleer de etikettering van verpakkingen die u naar Noord-Ierland levert. De Britse regels komen aan bod in onze gids over verpakkingsregelgeving in het Verenigd Koninkrijk.
Volgende stap: voeg een labelzone toe aan uw volgende drukbestandsrevisie
Maak een lijst van de artikelen die u vóór 2029 opnieuw drukt, noteer voor welke markten elk artikel bestemd is (en of Frankrijk of Italië daarbij zit) en spreek per artikel een labelzone en een laag voor wettelijke markeringen af. Zorg dat geplande wijzigingen in recyclebaarheid, die we uitleggen in onze gids over PPWR-recyclebaarheidsklassen, in dezelfde revisie worden doorgevoerd, zodat u clichés maar één keer hoeft te wijzigen. Wilt u de ruimte voor drukbestanden op nieuwe of bestaande artikelen laten beoordelen, stuur dan uw bestanden en doelmarkten via onze contactpagina.