PFAS-vrije voedselverpakkingen: regels en alternatieven voor vetbarrières

Wat zijn de EU-limieten voor PFAS in voedselverpakkingen onder de PPWR?

Vanaf 12 augustus 2026 verbiedt artikel 5, lid 5, van de Verpakkingsverordening (PPWR), Verordening (EU) 2025/40, het in de handel brengen van verpakkingen voor voedselcontact in de EU als ze PFAS boven drie drempelwaarden bevatten: 25 ppb voor elke afzonderlijke PFAS gemeten met gerichte analyse, 250 ppb voor de som van PFAS gemeten met gerichte analyse en 50 ppm voor alle PFAS inclusief polymere PFAS. Voor eerder geproduceerde voorraad die pas na die datum in de handel wordt gebracht, geldt geen afverkoopperiode; volgens de richtsnoeren van de Commissie mogen verpakkingen die al vóór die datum in de handel zijn gebracht, op de markt blijven.

De limiet van 50 ppm geldt voor PFAS inclusief polymere PFAS. Als totaal fluor hoger is dan 50 mg/kg, moet de leverancier van het materiaal de verpakkingsfabrikant of importeur op verzoek bewijs leveren over welk deel van het fluor PFAS is en welk deel niet, ten behoeve van de technische documentatie. De richtsnoeren van de Commissie van juni 2026 adviseren totaal fluor als eerste handhavingstest: onder 50 mg/kg kan een monster als conform worden beschouwd. Het sterkst geraakt zijn vetvrij papier en pergamijn, hamburger- en pizzadozen, frietzakjes en bakkerszakjes en gevormde vezelverpakkingen, waar het vetbestendig maken met fluorverbindingen van oudsher gangbaar was.

De beperking geldt in alle lidstaten zonder omzetting in nationaal recht, omdat de PPWR een verordening is. Zij staat naast het algemene kader voor voedselcontactmaterialen in Verordening (EG) nr. 1935/2004, dat wij behandelen in onze gids over naleving van regels voor voedselcontactmaterialen.

Wat is de situatie in de VS voor PFAS in voedselverpakkingen?

De VS kennen geen enkele federale PFAS-limiet voor verpakkingen, maar de FDA maakte op 28 februari 2024 bekend dat PFAS-houdende middelen om papier vetbestendig te maken in de VS niet langer worden verkocht voor voedselcontact, en stelde in januari 2025 vast dat 35 PFAS Food Contact Notifications (FCN's) niet langer van kracht waren, waarbij bestaande voorraad tot 30 juni 2025 gebruikt mocht worden. Daarnaast verbieden veel staten opzettelijk toegevoegde PFAS in voedselverpakkingen.

De praktische ondergrens in al deze wetten is: geen opzettelijk toegevoegde PFAS. Verschillende staten hanteren drempels voor totaal organisch fluor, meestal 100 ppm, als indicator, en de BPI-certificering voor composteerbaarheid past een limiet van 100 ppm totaal organisch fluor toe. Omdat definities, reikwijdte en handhaving per staat verschillen, moet u elke staat controleren waar u distribueert. In onze gids over Amerikaanse regelgeving voor foodservice-verpakkingen komt PFAS naast UPV (EPR) en tassenwetgeving aan bod.

De PPWR is een EU-verordening en geldt niet in Groot-Brittannië (GB). Per oktober 2026 kent GB geen specifieke beperking voor PFAS in voedselcontactmaterialen. Het Britse PFAS-plan (Defra, februari 2026) verplicht tot het testen en monitoren van PFAS in voedselcontactmaterialen, waarbij de reikwijdte samenhangt met de SPS-overeenkomst tussen het VK en de EU, die nog wordt onderhandeld en voedselcontactmaterialen zou omvatten. Noord-Ierland volgt de EU-regels voor voedselcontact onder het Windsor Framework, en DAERA stelt dat de productvereisten van de PPWR daar gelden voor verpakkingen die vanaf 12 augustus 2026 in de handel worden gebracht (de bepalingen over hergebruik, UPV en statiegeld niet), dus de PFAS-limieten moeten daar als van toepassing worden beschouwd. Veel Britse ketens specificeren toch fluorvrij papier, zodat één specificatie geldt voor Britse en EU-vestigingen; controleer de actuele situatie in GB bij de Food Standards Agency.

Wie is verantwoordelijk voor naleving van de PFAS-regels?

De verpakkingsfabrikant is verantwoordelijk voor het produceren van conforme verpakkingen en het bewaren van testbewijs; in de EU mogen de partij die de verpakking in de handel brengt en elke latere marktdeelnemer geen niet-conforme verpakkingen leveren. In de praktijk stellen merkeigenaren en ketens de eis, controleren importeurs die voordat zij goederen in de handel brengen en geven distributeurs de documenten door.

Merkeigenaar of keten

Onder de PPWR kan een merkeigenaar die verpakkingen onder eigen naam of merk laat ontwerpen of produceren, zelf als “fabrikant” gelden voor de conformiteit. Staat uw logo op het inpakpapier, dan kunt u ervan uitgaan dat auditors en toezichthouders zich ook tot u richten en niet alleen tot de verwerker. Neem “geen opzettelijk toegevoegde PFAS” en de PPWR-limieten op in uw verpakkingsspecificatie en eis testgegevens per materiaal.

Importeur

Een importeur die verpakkingen van buiten de EU in de handel brengt, moet controleren dat de fabrikant de conformiteitsbeoordeling heeft uitgevoerd, dat de EU-conformiteitsverklaring en de technische documentatie bestaan, en moet zijn eigen naam en adres toevoegen. Voor PFAS betekent dat: testrapporten in huis hebben of kunnen verkrijgen die het geïmporteerde materiaal dekken. Een Amerikaanse importeur heeft gelijkwaardig bewijs nodig voor de wetgeving van elke staat.

Distributeur

Een distributeur mag verpakkingen niet op de markt aanbieden als hij weet of redelijkerwijs kan weten dat ze niet conform zijn, en moet de documentatie van leveranciers bewaren. Gemengde voorraad (oud fluorhoudend inpakpapier naast nieuw fluorvrij papier) is een typisch risico na een ingangsdatum zonder afverkoopperiode.

Fabrikant buiten de EU of de VS

Een verwerker buiten de EU of de VS moet fluorvrije papieren en kartons betrekken, bevestigen dat coatings, inkten, lijmen en proceschemicaliën geen PFAS toevoegen, representatieve monsters testen en technische documentatie bijhouden. Hij is daarbij afhankelijk van verklaringen van de papierfabriek voor basispapieren, dus traceerbaarheid stroomopwaarts is net zo belangrijk als het testen van het eindproduct.

Wat vervangt PFAS als vetbarrière?

Er bestaat geen enkele kant-en-klare vervanger; de juiste keuze hangt af van vetbelasting, temperatuur, warmhoudtijd, belasting bij vouwen of kreukelen en de gewenste recyclebaarheid. De belangrijkste opties zijn mechanisch verdichte (vetvrije) pulp, dispersiecoatings op waterbasis, geëxtrudeerde PE- of biopolymeerlagen, was en slimmer constructief ontwerp.

Een vetbarrière die een labtest doorstaat, kan in de praktijk toch falen bij de vouw van een hamburgerdoos of de bodem van een frietzakje. Test daarom met uw eigen product en realistische warmhoudtijden. De vergelijking van coatingchemie en recyclebaarheid behandelen wij uitgebreid in onze gids over barrièrecoatings voor papieren verpakkingen; de gangbare methode voor het classificeren van vetbestendigheid staat in de KIT-test en vetbestendigheidsklassen.

Hoe wordt PFAS in verpakkingen getest?

Gebruik beide soorten tests: gerichte analyse laat zien welke PFAS van de lijst aanwezig zijn en in welke hoeveelheid; totaal fluor of totaal organisch fluor (TOF) screent op alles wat fluor bevat, inclusief polymere PFAS die gerichte methoden missen. De EU-limieten vragen om beide invalshoeken.

• Gerichte analyse (meestal LC-MS/MS) meet een vaste lijst van afzonderlijke PFAS. De methode is nauwkeurig op lage ppb-niveaus, maar ziet alleen stoffen die op de lijst staan. Vraag welke analyten en welke rapportagegrenzen het laboratorium heeft gehanteerd; een resultaat “niet aangetoond” zegt alleen iets als de rapportagegrens onder 25 ppb ligt.
• Totaal fluor (meestal verbrandingsionchromatografie) meet al het fluor in het monster, organisch en anorganisch. Het is de gebruikelijke eerste screening voor de EU-limiet van 50 ppm voor alle PFAS inclusief polymere PFAS. Totaal fluor is zelf niet de limiet, maar ligt het resultaat boven dat niveau, dan moet de leverancier aantonen welk deel van het fluor van PFAS afkomstig is.
• Totaal organisch fluor (TOF) sluit anorganisch fluoride uit en wordt in meerdere Amerikaanse staten gebruikt als indicator voor opzettelijk toegevoegde PFAS, meestal bij 100 ppm. De BPI-certificering voor composteerbaarheid past een limiet van 100 ppm totaal organisch fluor toe.

Anorganisch fluor kan afkomstig zijn van mineralen of vulstoffen in papier. Een totaal-fluorresultaat boven een screeningsniveau is daarom een aanleiding voor nader onderzoek en geen bewijs van PFAS. Test het afgewerkte, bedrukte product of minstens het basispapier met coating, omdat inkten en coatings kunnen bijdragen. Herhaal de test telkens wanneer de papierkwaliteit, de papierfabriek, de coating of het inktsysteem verandert.

Tijdlijn voor PFAS in voedselverpakkingen

Documenten die u bij uw verpakkingsfabrikant moet opvragen

• Schriftelijke verklaring dat in geen enkele fase PFAS opzettelijk zijn toegevoegd (papier, coating, inkten, lakken, lijmen, hulpstoffen bij de productie).
• Rapport van de gerichte PFAS-analyse per materiaal, met de analytenlijst en de rapportagegrenzen.
• Rapport over totaal fluor (en TOF waar Amerikaanse staten of BPI van toepassing zijn), met vermelding van methode en laboratorium.
• Verklaringen van de papierfabriek voor basispapieren en kartons, en verklaringen van de coatingleverancier.
• EU-conformiteitsverklaring en samenvatting van de technische documentatie onder de PPWR voor levering in de EU.
• Conformiteitsverklaring voor levensmiddelencontact (DoC) voor hetzelfde materiaal en dezelfde gebruiksomstandigheden (zie naleving van regels voor voedselcontactmaterialen).
• Toezegging tot wijzigingsbeheer: melding vóór elke wijziging van papier-, coating- of inktleverancier.

Bij 9 Packaging worden de barrière, het testplan en de documentenset per artikel vastgesteld tijdens de offerte en de technische beoordeling, omdat ze afhangen van het voedingsmiddel, het formaat en de bestemmingsmarkt.

Wat dit betekent voor foodservice- en e-commerceverpakkingen

• Vetvrij inpakpapier en inlegvellen: stap over op fluorvrije, verdichte vetvrije kwaliteiten of gecoate papieren; controleer het gedrag bij vouwen. Zie bedrukt vetvrij papier op maat.
• Voedselzakjes voor friet, gebak en kebab: dispersiegecoate of vetvrije papieren; controleer de heatseal en vetvlekken op de bodem. Zie bedrukte papieren voedselzakjes op maat.
• Hamburger- en pizzadozen: het karton zelf heeft zelden een fluorbehandeling nodig als ventilatie, inlegvellen of barrièrecoatings juist zijn gespecificeerd. Zie bedrukte hamburgerdozen op maat en bedrukte pizzadozen op maat.
• Afhaalbakken voor gerechten met saus: dispersie- of PE-barrière aan de voedselzijde. Zie bedrukte afhaalbakken op maat.
• Verzenddozen voor e-commerce: buiten voedselcontact geldt de PFAS-beperking van de PPWR niet, maar ketens die online voedsel verkopen vragen vaak dezelfde PFAS-vrije norm voor de binnenverpakking van voedsel.

Volgende stap: leg de PFAS-eis vast in uw specificatie

Voeg drie regels toe aan elke specificatie voor voedselverpakkingen: “geen opzettelijk toegevoegde PFAS”, “voldoet aan de limieten van Verordening (EU) 2025/40, artikel 5, lid 5” (voor levering in de EU) en “voldoet aan de PFAS-wetgeving in [lijst van Amerikaanse staten]” (voor levering in de VS), plus de testrapporten die u per materiaal verwacht. Beschrijf vervolgens het voedingsmiddel, de temperatuur en de warmhoudtijd, zodat de leverancier de juiste barrière kan voorstellen. Stuur die specificatie mee met uw offerteaanvraag of rechtstreeks via onze contactpagina.