Giysi askılı etiketinde normalde marka, ürün adı, beden, renk, fiyat ve barkod bulunur. Elyaf bileşimi (ABD'de ayrıca bakım talimatı ve menşe ülke) ise genellikle giysiye kalıcı olarak tutturulmuş bir etikette yer almak zorundadır, çünkü müşteri askılı etiketi keser. Askılı etiket bu bilgileri tekrar edebilir, ancak tek kaynak olmamalıdır. Ayrıntılar AB, Birleşik Krallık ve ABD'de farklıdır ve hata bir yeniden baskıdan daha pahalıya patlar. Aşağıda özel baskılı askılı etiket üzerinde normalde yer alan bilgiler, tekstil etiketleme kurallarına tabi bilgilerden ayrılıyor ve resmi kaynaklar belirtiliyor. Bu içerik genel bilgi niteliğindedir, hukuki danışmanlık değildir; yükümlülükler rolünüze (üretici, ithalatçı veya dağıtıcı) ve ürününüze bağlıdır, bu nedenle uygunluk danışmanınızla ya da ilgili makamla teyit edin.
Giysi askılı etiketinde neler yer almalı?
Askılı etikette normalde marka ve logo, ürün adı veya model, beden, renk, fiyat, barkod veya SKU ve kısa bir ürün mesajı bulunur. Elyaf içeriği ve bakım gibi yasal bilgiler genellikle giysiye tutturulmuş dayanıklı bir etikette yer alır; askılı etiket, bilginin tek yeri değilse bunu tekrar edebilir.
Pratik bir ayrım:
| Bilgi | Genellikle askılı etikette | Genellikle dikili veya kalıcı etikette | Notlar |
|---|---|---|---|
| Marka adı ve logo | Evet | Evet (marka etiketi) | Marka etiketi, askılı etiket çıkarıldıktan sonra ürünün tanınmasına da yardımcı olur |
| Ürün adı, model, koleksiyon | Evet | İsteğe bağlı | Pazarlama bilgisi |
| Beden | Evet (çoğunlukla sticker veya etiket üzerine baskı) | Evet (çoğu pazarda beden kalıcı etikette de yer alır) | Hiçbir kural gerektirmese bile beden pratik nedenlerle giysiyle birlikte kalmalıdır |
| Fiyat | Evet (veya ayrı bir fiyat stickerı) | Hayır | Fiyat gösterimi her pazarın tüketici fiyat kurallarına tabidir; askılı etiket yaygın ama tek yer değildir |
| Barkod / SKU | Evet | İsteğe bağlı | Perakende stok sistemleri için gereklidir |
| Elyaf bileşimi | Tekrar edebilir | AB ve Birleşik Krallık'ta dayanıklı etiket veya markalama üzerinde zorunlu; ABD'de etikette zorunlu | Aşağıya bakın |
| Bakım talimatları | Tekrar edebilir | ABD'de kalıcı etikette zorunlu; AB ve Birleşik Krallık'ta yaygın uygulama ve isteğe bağlı | Aşağıya bakın |
| Menşe ülke | AB ve Birleşik Krallık'ta isteğe bağlı | ABD'de satılan çoğu tekstil ürününde etikette zorunlu | ABD kuralı; aşağıya bakın |
| Üretici veya sorumlu kişi bilgileri | İsteğe bağlı | Ürün güvenliği kuralları ad ve adres istediğinde gerekli | GPSR notuna bakın |
| Marka hikâyesi, sürdürülebilirlik notu | Evet | Hayır | İddialar doğru olmalıdır |
AB Tekstil Tüzüğü neleri zorunlu kılar?
(AB) No 1007/2011 sayılı Tüzük, tekstil ürünlerinin piyasada bulundurulduğu her durumda elyaf bileşimi ile etiketlenmesini veya markalanmasını şart koşar. Etiket veya markalama dayanıklı, kolay okunur, görünür ve erişilebilir olmalı; etiket kullanılıyorsa ürüne sıkıca tutturulmalıdır (Madde 14). Tüzük bakım talimatı veya beden bilgisini kendisi zorunlu kılmaz.
Tüzüğün başlıca hükümleri (resmi metin eur-lex.europa.eu adresinde, Regulation (EU) No 1007/2011 altında):
- Elyaf adları Ek I'de listelenenler olmalıdır; yüzdelerin nasıl gösterileceğini ve birden fazla elyaf içeren ürünlerin nasıl tanımlanacağını tüzük belirler (Madde 5 ila 9).
- Etiketler, ürünün satıldığı Üye Devletin resmi dil(ler)inde olmalıdır; ilgili devlet başka bir duruma izin vermedikçe (Madde 16).
- Bir marka veya firma adı elyaf bileşiminin hemen öncesinde ya da sonrasında yer alabilir; ancak Ek I'deki bir elyaf adını (veya buna karıştırılabilecek bir ifadeyi) içeriyorsa bileşimin hemen yanında yer almalıdır. Diğer bilgiler ayrı tutulmalıdır (Madde 16).
- Hayvansal kaynaklı tekstil dışı parçalar içeren ürünlerde “Hayvansal kaynaklı tekstil dışı parçalar içerir” (“Contains non-textile parts of animal origin”) ifadesi bulunmalıdır (Madde 12).
- Tedarik zincirindeki işletmeler arasında ticari belgeler etiketlerin yerine geçebilir (Madde 14(2)).
- Etiketten ve doğruluğundan üreticiler sorumludur; üretici AB'de yerleşik değilse ithalatçı sorumludur. Bir ürünü kendi adı veya markası altında piyasaya süren ya da etiketi değiştiren dağıtıcı, üreticinin rolünü üstlenir (Madde 15).
Tüzük, çıkarılabilir bir askılı etiketin elyaf bileşimi zorunluluğu bakımından “etiket” sayılıp sayılmadığını belirtmez. Etiketin ürünle birlikte kalması gerektiği durumlarda olağan uygulama dikili etikettir; askılı etiket ise bilgiyi alıcıya yönelik olarak tekrar eder. Ürününüz için bunu danışmanınızla teyit edin. Resmi kaynak: EUR-Lex'te (AB) No 1007/2011 sayılı Tüzük. Değişiklikleri de kontrol edin.
Birleşik Krallık neleri zorunlu kılar?
Büyük Britanya'da (Great Britain) (AB) No 1007/2011 sayılı Tüzük iç hukuka dahil edilmiş (assimilated law) olarak yürürlüktedir; uygulama ve yaptırımlar Textile Products (Labelling and Fibre Composition) Regulations 2012 (SI 2012/1102) ile düzenlenir. Kuzey İrlanda'da ise AB Tüzüğünün kendisi Windsor Çerçevesi kapsamında uygulanmaya devam eder. Elyaf içeriği, listelenen elyaf adlarıyla etiketlenmelidir; Büyük Britanya'da kuralları yerel ölçü ve ağırlık makamları (Trading Standards) denetler, Kuzey İrlanda'da ayrı bir denetim makamı vardır.
Düzenlemeler, iç hukuka dahil edilmiş (AB) No 1007/2011 sayılı Tüzüğün eklerine atıf yapar. Trading Standards birimlerinin tipik rehberliği şöyledir: farklı elyaf içeriğine sahip bileşenleri olan ürünlerde her biri gösterilir; “pure” (saf) ifadesi yalnızca tek elyaftan oluşan üründe kullanılır; “ipek” sözcüğü başka bir elyafın dokusunu tarif etmek için kullanılamaz. Bakım etiketlemesi bu düzenlemelerce zorunlu kılınmamıştır ve Birleşik Krallık'ta isteğe bağlıdır. Resmi kaynak: legislation.gov.uk'te The Textile Products (Labelling and Fibre Composition) Regulations 2012; ayrıca ilgili bakanlığın (Department for Business) rehberi ve Trading Standards işletme danışmanlığı. Etiket dili zorunluluğunu güncel rehberlikle karşılaştırarak kontrol edin.
ABD neleri zorunlu kılar?
FTC tarafından 16 CFR Part 303 ile uygulanan Textile Fiber Products Identification Act, ürün üzerinde genel elyaf adlarını ve yüzdelerini, menşe ülkeyi ve üretici veya satıcının kimliğini (bir ad ya da Registered Identification Number, yani RN numarası) gösteren bir etiket şart koşar. Bakım Etiketleme Kuralı (16 CFR Part 423), çoğu giyim ürününde bakım talimatlarının kalıcı bir etikette bulunmasını gerektirir.
Bu kurallar kapsamında askılı etiketin yapabilecekleri:
- Elyaf içeriği, menşe ve üretici kimliği, tüketiciye teslim edilene kadar ürüne sıkıca tutturulmuş bir etikette bulunmalıdır (FTC'nin Textile ve Wool Acts rehberi). Bunlar tek bir etikette ya da ayrı etiketlerde yer alabilir; ancak yakalı bir giysi için menşe ülke, yakanın iç ortasına tutturulmuş bir etiketin ön yüzünde olmalıdır (16 CFR 303.15(b)), dolayısıyla askılı etiket bunu tek başına taşıyamaz.
- Yalnızca zorunlu olmayan bilgileri taşıyan bir askılı etiket tam elyaf bildirimini içermeyebilir; ancak ürün, etikette adı geçenlerin dışında elyaf içeriyorsa askılı etiket, tam elyaf içeriğini bildirmediğini belirtmeli ve etikete yönlendirmelidir (16 CFR 303.17).
- Elyaf markaları ile genel adlar birlikte kullanıldığında eşit belirginlikte görünmeli, adın etikette ilk geçtiği yerde tam elyaf bildirimi yapılmalıdır (16 CFR 303.17).
- Bakım etiketleri, satış noktasında görülebilecek veya kolayca bulunabilecek şekilde tutturulmalıdır. Giysi, etiketin gizlendiği şekilde paketlenmiş veya katlanmışsa bakım bilgisi paketin dış yüzünde ya da bir askılı etiketin üzerinde de yer almalıdır (16 CFR 423.6). Bakım talimatları “olağan bakım” talimatlarını ve tüketicilerin kullanabileceği bir işlemin ürüne zarar vereceği durumlarda uyarıları içermelidir (16 CFR 423.6).
- Bakım sembolleri: FTC kuralının sembollere ilişkin kendi hükümleri, birçok markanın kullandığı sembol sistemlerinden daha dardır. FTC rehberlik sayfası ASTM D5489 sembollerini ve sonraki ASTM ile ISO sembol sürümlerine izin verilmesine yönelik bir öneriyi açıklar. Yalnızca sembollere güvenmeden önce güncel kural metnini kontrol edin; sözlü ifadeler her zaman kabul edilir.
Yün, kürk ve bazı diğer ürünler ayrı yasa ve kurallarla düzenlenir. Resmi kaynaklar: FTC Textile ve Wool Acts rehberi, 16 CFR Part 303, 16 CFR Part 423 ve FTC bakım etiketleme rehberi.
Hangi bakım sembollerini kullanmalısınız?
Avrupa ve Birleşik Krallık'ta bakım sembolleri yaygın olarak ISO 3758 bakım etiketleme koduna (GINETEX sembol sistemi) dayanır; ABD'de birçok marka sözlü ifadelerle birlikte ASTM D5489 sembollerini kullanır. Semboller kısaltmadır; bakım kuralları pazardan pazara farklılaştığı için birden fazla ülkede satış yapan bir marka çoğu zaman sembollerin yanına her pazarın dilinde kısa bir metin bloğu basar.
Hangi sistemi kullanırsanız kullanın, bakım talimatı giysinin gerçek performansını yansıtmalıdır: ABD kuralı bakım talimatları için makul bir dayanak ister ve ürüne zarar verecek talimatlar her pazarda uygunluk riski taşır. Etiket metni kesinleşmeden önce giysiyi test edin ya da kumaşın test sonuçlarına dayanın.
Beden, fiyat ve barkod askılı etikette olmalı mı?
Uygulamada evet; mağazanın kullandığı ve müşterinin askıda okuduğu bilgiler bunlardır. Askılı etiket çıkarıldığı için beden normalde giysi etiketinde de bulunur. Fiyat gösterimi her ülkenin tüketici kurallarına ve perakendeciye bağlıdır; birçok marka önerilen fiyatı etiket üzerine basar veya fiyat stickerı ekler, toptan alıcılar ise çoğu zaman perakendecinin kendi fiyatı için boş alan ya da sticker tercih eder.
Barkod güvenilir biçimde okunmalıdır. Çevresinde yeterli sessiz alan bırakın, okuyucunun algılayabileceği bir kontrast oranı kullanın, kodun standardına uygun boyutta basın ve okuma kalitesini provada kontrol edin. Barkodun üzerine uygulanan lak veya yaldız okunmasını imkânsız hale getirebilir.
Ürün güvenliği ve sorumlu kişi bilgileri
Bazı pazarlarda tüketici ürünü güvenliği mevzuatı, üreticinin kimliğinin ve bir izlenebilirlik referansının ürün veya ambalaj üzerinde bulunmasını bekler. AB'de Genel Ürün Güvenliği Tüzüğü (AB) 2023/988 (GPSR), tüketici ürünleri için bu nitelikte gereklilikler içerir; belirli bir giysiye uygulanıp uygulanmadığı ve nasıl uygulanacağı rolünüze ve ürününüze bağlıdır. Bu konu yukarıdaki tekstil etiketleme kurallarının dışındadır; giysi etiketinde yer yoksa askılı etiket bu bilginin taşınabileceği yerlerden biri olabilir. Tüzük EUR-Lex'te Regulation (EU) 2023/988 olarak yayımlanmıştır; giysilerinize neyin uygulandığını uygunluk danışmanınızla doğrulayın.
Askılı etiketin işe yaramasını sağlayan tasarım ayrıntıları
- Beden ve barkodu, tezgâhtar etiketi giysiden kaldırmadan bulabileceği bir yere yerleştirin.
- Perakendeci fiyat stickerı yapıştıracaksa veya fiyatı elle yazacaksa temiz, beyaz ya da kaplamasız bir alan bırakın.
- Elyaf ve bakım bloklarını okunabilir boyutta tutun; çok küçük yazı, AB kuralındaki “kolay okunur” ifadesi bakımından risk taşır.
- Barkodun açık zemin üzerine siyah basıldığını ve üzerinde kaplama bulunmadığını kontrol edin.
- Askılı etiket yasal bilgileri tekrar ediyorsa bunların etiketle birebir aynı olduğundan emin olun.
Ebat ve yerleşim için askılı etiket ebatları ve şekilleri rehberine, karton ve yüzey işlemleri için (lak barkodu etkileyebilir) askılı etiket malzemeleri rehberine bakın.
Baskı dosyasını göndermeden önce askılı etiket içerik kontrol listesi
- Marka, logo ve ürün adı.
- Beden, renk, model veya SKU.
- Fiyat veya fiyat alanı.
- Sessiz alanı olan barkod; provada okuma kontrolü.
- Elyaf bileşimi: etikette; askılı etikette yalnızca birebir aynıysa tekrar edilir.
- Bakım: kalıcı etikette; yalnızca birebir aynıysa tekrar edilir.
- Satış yaptığınız pazarların gerektirdiği menşe ve sorumlu kişi bilgileri.
- Her pazar için diller.
- Delik konumu ve çevresinde güvenli boşluk.
Nihai baskı dosyasını ve askılı etiket özelliklerini iletişim sayfamız üzerinden iletebilirsiniz. Tam teknik rehber özel baskılı askılı etiketler sayfasında yer almaktadır.