Plastic tassen worden vrijwel altijd met flexodruk op coronabehandeld polyethyleen bedrukt, en de meeste beperkingen komen van het materiaal zelf: een rekbare, vaak doorschijnende folie met een lage oppervlakte-energie. Daarom kan een logo dat op een papieren tas scherp staat, op PE-folie onscherp, verschoven of afbladderend uitvallen als drukbestand en persinstelling daar geen rekening mee houden. Hieronder leest u hoe tassen worden bedrukt, hoe inkthechting tot stand komt en wordt gecontroleerd, hoeveel kleuren zinvol zijn en hoe u een drukbestand opzet dat na lassen, vouwen en stansen nog klopt. Voor formaten en bestellen begint u bij de hub bedrukte plastic tassen op maat.
Hoe worden plastic tassen bedrukt?
De meeste bedrukte plastic tassen worden met flexodruk gemaakt: flexibele fotopolymeerplaten brengen snel drogende vloeibare inkt over op de folie, met één plaat per kleur. De folie wordt als vlakke of slangvormige baan bedrukt, in lijn met de extrusie of als aparte stap, en vervolgens verwerkt tot tassen door lassen, zijvouwen en stansen.
De gebruikelijke volgorde:
- Blaasfolie-extrusie levert een slang PE-folie in de opgegeven breedte, dikte en kleur.
- Coronabehandeling verhoogt de oppervlakte-energie aan de zijde of zijden die worden bedrukt.
- Flexodruk, meestal op een central-impressionpers (CI-pers), waarbij alle kleurstations rond één grote drukcilinder drukken voor een stabiele registratie, of op een stackpers, waarbij de stations verticaal boven elkaar staan en beide zijden van de baan in één doorgang bedrukt kunnen worden.
- Drogen tussen en na de stations.
- Verwerking: zij- of bodemlassen, zijvouwen, stansen of lassen van handvatten, aanbrengen van patch- of loophandvatten, perforaties en verpakken.
Er bestaan andere processen, maar die zijn bij tassen minder gebruikelijk. Diepdruk (rotogravure) wordt ingezet voor zeer grote oplagen folie van hoge kwaliteit, meer voor gelamineerde zakken dan voor draagtassen. Digitale druk op folie groeit voor kleine oplagen en prototypes, maar is bij het verwerken tot tassen minder ingeburgerd. Zeefdruk wordt gebruikt voor kleine aantallen afgewerkte tassen. Hoe deze processen zich over verpakkingssoorten heen tot elkaar verhouden, staat in onze gids over flexo, offset, diepdruk en digitale druk.
Waarom heeft polyethyleen coronabehandeling nodig?
Onbehandeld polyethyleen heeft een lage oppervlakte-energie, doorgaans rond 30-31 dyn/cm, waardoor inkt gaat parelen en eraf wrijft. Coronabehandeling oxideert het folieoppervlak met een hoogspanningsontlading en verhoogt zo de oppervlakte-energie, zodat de inkt het oppervlak bevochtigt en hecht. Drukkers streven doorgaans naar ongeveer 38-42 dyn/cm of hoger, waarbij inkten op waterbasis meestal het bovenste deel van dat bereik nodig hebben.
Waar inkopers op moeten letten:
- De behandeling zwakt af. Additieven in de folie (zoals glijmiddelen) migreren na verloop van tijd naar het oppervlak, waardoor de oppervlakte-energie daalt. Folie die bij de extrusie is behandeld en weken is opgeslagen, kan voor het bedrukken opnieuw behandeld moeten worden.
- Tweezijdige druk vraagt tweezijdige behandeling. Geef op of de tas één- of tweezijdig wordt bedrukt, zodat de juiste zijden worden behandeld.
- Gerecyclede folie varieert. PCR-folie kan additieven en verontreinigingen bevatten die behandeling en hechting beïnvloeden, dus de niveaus moeten per partij worden gecontroleerd.
- Overbehandeling is mogelijk en kan blocking (folielagen die aan elkaar kleven) veroorzaken of het lassen beïnvloeden.
Hoe inkthechting wordt gecontroleerd
- Dynepennen of testinkten (bijvoorbeeld volgens ISO 8296 of ASTM D2578) geven vóór het drukken de oppervlakte-energie van de folie aan.
- Tapetest: plakband wordt op de gedroogde druk aangebracht en er weer afgetrokken; loskomende inkt wijst op slechte hechting. ASTM F2252 beschrijft een methode die veel wordt gebruikt voor flexibele verpakkingen.
- Kreuk- en wrijftests laten zien of de inkt barst als de folie buigt, of afslijt bij gebruik.
- Blocktest: stapels bedrukte folie of tassen worden onder warmte tegen elkaar gedrukt om te controleren dat de inkt niet overgaat of blijft plakken.
Vraag uw leverancier welke tests worden gebruikt voor de vrijgave, en spreek eventuele bijzondere eisen, zoals bestandheid tegen koude of condens bij tassen voor gekoelde producten, af tijdens de technische beoordeling.
Inkten op oplosmiddelbasis of op waterbasis voor plastic tassen?
Beide werken op coronabehandeld PE. Inkten op oplosmiddelbasis drogen snel, bevochtigen folie met lage energie gemakkelijk en hechten sterk, maar geven vluchtige organische stoffen (VOS) af die beheerst moeten worden. Inkten op waterbasis verminderen oplosmiddelemissies en geur, maar drogen langzamer en vragen op folie meestal een hogere oppervlakte-energie en een zorgvuldige persinstelling.
| Aspect | Inkten op oplosmiddelbasis | Inkten op waterbasis |
|---|---|---|
| Hechting op PE | Zeer goed; verdraagt lagere dyne-niveaus | Goed bij hogere behandeling en de juiste formulering |
| Droogsnelheid | Snel | Langzamer; vraagt meer droogcapaciteit |
| Emissies en geur | VOS; vraagt afzuiging, vaak naverbranding of terugwinning | Minder VOS; weinig geur |
| Drukkwaliteit | Uitstekende kleurdichtheid en glans | Zeer goed; kan iets minder glanzend zijn |
| Typisch gebruik | Breed toegepast bij foliedruk | Groeiend gebruik, vooral waar emissies of geur een aandachtspunt zijn |
UV-uithardende flexo-inkten zijn op sommige persen een derde optie. De keuze hangt af van de apparatuur van de verwerker, de folie en het eindgebruik. Bij tassen die met levensmiddelen in contact kunnen komen, wordt de inkt aan de buitenzijde gedrukt en mag die niet via afzetten (set-off) in de rol of stapel naar de voedselzijde overgaan. Dit valt onder goede fabricagepraktijken (GMP) in Verordening (EG) 2023/2006, en de EuPIA-richtlijnen en de Zwitserse inktverordening zijn gangbare referenties. De Duitse Druckfarbenverordnung (Printing Ink Ordinance) is vanaf 1 januari 2027 van toepassing op inkten op materialen voor voedselcontact. Welke documenten daarbij horen, leest u in onze gids over conformiteit van verpakkingen voor voedselcontact.
Hoeveel kleuren kunnen op een plastic tas worden gedrukt?
Plastic tassen worden gewoonlijk in één tot zes steunkleuren per zijde bedrukt, op sommige persen in meer. De meeste tasontwerpen gebruiken één tot drie kleuren, omdat elke kleur een extra plaat, een drukstation en opstartafval toevoegt, en omdat minder kleuren op dunne folie betrouwbaarder registreren.
| Ontwerpaanpak | Wat goed werkt op folie | Aandachtspunten |
|---|---|---|
| 1-2 steunkleuren | Opvallende logo's, tekst, eenvoudige patronen | Zeer fijne lijnen in dunne folie |
| 3-4 steunkleuren | Huisstijlpaletten, vlakke illustraties | Registratie tussen aangrenzende kleuren; overlap (trapping) inplannen |
| Vierkleurendruk (CMYK) | Foto's, kleurverlopen op goede folie en persen | Punttoename, moiré, kleurverschuiving op getinte of gerecyclede folie; vraagt meestal een witte onderdruk |
| Volledig vlak in kleur | Sterke merkimpact | Hoog inktverbruik, kans op blocking, beïnvloedt de kleur van het recyclaat; kan gaatjes (pinholes) tonen |
Steunkleuren op basis van Pantone zijn de standaardaanpak. Kleur op folie komt niet exact overeen met een staal op gecoat papier, omdat de folie doorschijnend is en de basiskleur doorschemert. Keur de kleur daarom goed op een gedrukt sample van de werkelijke folie. De afwegingen tussen steunkleuren en vierkleurendruk staan in Pantone versus CMYK.
Foliekleur en witte onderdruk
Op naturel (doorschijnende) folie zien kleuren er donkerder en minder verzadigd uit dan op wit. De opties:
- Wit gepigmenteerde folie: de hele tas is ondoorzichtig wit, wat een schone basis geeft.
- Witte inktonderdruk: wit dat eerst onder bepaalde kleuren of vlakken wordt gedrukt, zodat die helder blijven op transparante, gekleurde of gerecyclede folie. Dit kost een drukstation.
- Gekleurde folie: de tas zelf is met masterbatch gekleurd en de druk in wit of een contrasterende kleur staat daarbovenop. Geschikt voor opvallende, kostenefficiënte ontwerpen.
Gerecyclede folie heeft meestal een grijze of gebroken witte tint, waardoor lichte kleuren verschuiven. Meer hierover leest u in LDPE, HDPE en gerecycled PE voor draagtassen.
Waarom is registratie lastiger op plastic folie?
Dunne PE-folie rekt onder baanspanning en door warmte tijdens het drogen, waardoor de positie van elke kleur licht kan verschuiven ten opzichte van de andere kleuren en van het handvat, de lassen en de zijvouwen van de tas. Ontwerpen die afhankelijk zijn van een strakke aansluiting tussen kleuren, of van exacte drukposities ten opzichte van het handvat, moeten speling inbouwen.
Ontwerpregels die helpen:
- Overlap (trapping): laat aangrenzende kleuren iets overlappen, zodat kleine verschuivingen geen openingen zichtbaar maken.
- Vermijd haarlijnen als contour rond vormen en tekst; een dunne omlijning toont als eerste een registratiefout.
- Houd minimale lijndiktes en lettergroottes ruim; omgekeerde (uitgespaarde) tekst moet groter en vetter zijn dan op papier. Uw drukker bevestigt de minima voor de folie en de pers.
- Laat een marge rond uitsparingen voor handvatten, lassen en zijvouwen. Plaats geen cruciale tekst eroverheen.
- Bij tweezijdig drukken is de uitlijning van voor- op achterzijde minder exact dan de uitlijning van kleur op kleur aan één zijde.
- Eén drukrapport komt overeen met één tas (de breedte bij tassen met zijlas, de lengte bij tassen met bodemlas), dus het ontwerp moet ook werken als de positie op de tas licht varieert.
De stanstekening moet de contouren van de tas, de lassen, zijvouwen, handvatposities en veilige zones tonen. Algemene voorbereiding van drukbestanden, bestandsformaten en drukproeven staat in onze gids voor drukbestanden van verpakkingen.
Heeft de bedrukking invloed op recyclebaarheid of naleving van regels?
Een matige inktdekking op een mono-PE-tas is over het algemeen verenigbaar met folierecycling, maar sterke volvlakdekking, metallic inkten en niet-PE-etiketten kunnen de kwaliteit van het recyclaat verlagen. Ook de gedrukte tekst moet voldoen aan de regels voor milieuclaims.
- Ontwerpen voor recycling: onder de PPWR moeten verpakkingen die in de EU in de handel worden gebracht vanaf 1 januari 2030 recyclebaarheidsklasse A, B of C halen; de gedetailleerde criteria worden nog ontwikkeld, en inktdekking kan een van de factoren zijn die in ontwerprichtlijnen worden meegenomen.
- Claims en markeringen: milieuclaims die op de tas worden gedrukt moeten specifiek en onderbouwd zijn volgens Richtlijn (EU) 2024/825 in de EU (van toepassing vanaf 27 september 2026) en de CMA Green Claims Code in het VK. Sommige rechtsgebieden vereisen specifieke bewoording op afhaaltassen of herbruikbare tassen.
- Marktregels: de wettelijke achtergrond voor bedrukte tassen per markt staat in regelgeving voor plastic draagtassen.
Checklist voor drukbestand en druk bij plastic tassen
- Vectorbestand (PDF, AI of EPS) met lettertypen omgezet naar contouren en kleuren benoemd als Pantone-referenties.
- Stanstekening van de tas met lassen, zijvouwen, handvatposities en veilige zones aangegeven.
- Aantal kleuren per zijde en of beide zijden worden bedrukt.
- Foliekleur (naturel, wit, gekleurd, gerecycled) en of een witte onderdruk nodig is.
- Kleurkritische merkelementen en hoe die worden goedgekeurd (gedrukt sample op de werkelijke folie).
- Gebruiksomstandigheden: gekoeld, nat, buiten, voedselcontact of zware belasting.
- Vereiste claims of wettelijke markeringen voor de gebruiksmarkt.
- Hoeveelheid per ontwerp; elk extra ontwerp of elke kleurwijziging betekent meestal nieuwe drukplaten.
Stuur de checklist samen met uw bestanden via de hub bedrukte plastic tassen op maat of onze contactpagina. De positie van de handvatten bepaalt de opmaak, dus het helpt om eerst het handvat te kiezen; zie soorten handvatten voor plastic tassen.