Berrak soğuk bardakların çoğunda doğru malzeme PET'tir (ya da rPET); mühürlü, ılık dolumlu veya tekrar kullanılabilir bardaklarda PP tercih edilir, PLA ise yalnızca kullanılmış bardakların endüstriyel kompostlama için toplandığı yerlerde anlamlıdır. Malzeme, soğuk bardak gamında verilecek ilk karardır, çünkü kapak, baskı ve geri dönüşüm beyanı ondan türer: mühürleme makinesine uyum için berrak PET'ten yarı saydam PP'ye geçen bir smoothie zinciri bu üçünü birden değiştirmiş olur. Aşağıda PET bardak ve PP bardak farkı, rPET ve PLA ile birlikte, yalnızca görünüme göre değil içeceğe, servis biçimine ve satış yapılan ülkeye göre karşılaştırılıyor. Ürün gamının kendisi özel baskılı plastik bardaklar sayfasında yer alır.
PET bardak ve PP bardak farkı nedir?
PET berrak, sert ve parlaktır; içeceğin görünmesi istenen buzlu içeceklerde standarttır. PP yarı saydam veya opaktır, daha esnektir, düşürüldüğünde daha dayanıklıdır ve daha yüksek sıcaklıklara dayanır. PET bir polyester, PP ise bir poliolefindir; bu nedenle ayrı geri dönüşüm akışlarında ayrıştırılırlar ve hiçbiri her durum için evrensel bir çözüm değildir.
| Özellik | PET | PP |
|---|---|---|
| Berraklık | Berrak, cam görünümlü | Yarı saydam (berraklaştırılmış kaliteler daha berraktır) veya opak |
| Sertlik | Sert; soğukken düşürülürse çatlayabilir veya yarılabilir | Esnek; cidar sıkılabilir |
| Isı | Yalnızca soğuk ve ortam sıcaklığı; orta sıcaklıklarda yumuşar | Daha yüksek ısı dayanımı; değer bardak tasarımına göre değişir |
| Tipik şekillendirme | Ekstrüde levhadan termoform | Termoform veya enjeksiyonla kalıplama |
| Baskı yüzeyi | Parlak yüzey, baskı cidar boyunca görünür | Mat veya saten yüzey; opak renkler için uygun |
| Kapak | Geçmeli kapaklar, genellikle PET veya uyumlu malzeme | Geçmeli kapak veya ısıyla mühürlenen film |
| Geri dönüşüm akışı | PET (reçine kodu 1) | PP (reçine kodu 5) |
Yol gösterici değerler (kaliteye ve cidar kalınlığına göre değişir): ince cidarlı PET bardaklar genellikle yaklaşık 60 °C'ye, PLA bardaklar yaklaşık 40-45 °C'ye, PP bardaklar ise yaygın olarak yaklaşık 100 °C'ye kadar kullanılır. Belirleyici olan, ilgili bardak için üreticinin verdiği değerdir.
Berrak tek kullanımlık soğuk bardaklar çoğunlukla termoform PET'ten üretilir. Sert, tekrar kullanılabilir bardaklarda ve kalıp içi etiketli (IML) ince cidarlı bardaklarda ise enjeksiyonla kalıplanan PP standarttır. Şekillendirme yöntemi cidar kalınlığını, toleransları ve baskı yöntemini belirler; baskı seçenekleri bu nedenle ayrıca plastik bardaklara baskı rehberinde ele alınır.
Hangi malzeme hangi içeceğe uygundur?
Önce malzemeyi servis sıcaklığına, kapatma biçimine ve kullanım koşullarına göre eşleştirin. Tabloda yaygın eşleşmeler yer alır; kesin seçim, içeceğe, dolum sıcaklığına ve bardak tasarımına bağlıdır.
| İçecek veya servis | Genelde kullanılan malzeme | Gerekçe |
|---|---|---|
| Buzlu kahve, cold brew | PET | Berraklık, standart kapak uyumu |
| Smoothie, meyve suyu | PET | Berraklık; üst boşluk için kubbeli kapak |
| Milkshake | PET veya PP | Yoğun içecek, geniş pipet deliği |
| Mühürleme filmli bubble tea | PP | Isıyla mühürlenen film için mühürlenebilir ağız gerekir |
| Meşrubat, su | PET | Berraklık, düşük maliyet |
| Tekrar kullanılabilir etkinlik bardakları | PP | Darbe ve yıkama dayanımı |
| Sıcak dolum veya ılık içecekler | PP, dayanım değeri uygunsa | PET orta sıcaklıklarda yumuşar |
| Etkinliklerde kokteyl ve alkollü içecekler | PET veya tekrar kullanılabilir PP | Berraklık veya tekrar kullanım sistemleri |
Sıcak içecekler için karton bardak kullanın: tek katlı ve çift katlı bardaklar rehberine ve karton bardaklar sayfasına bakın.
rPET nedir ve bardak geri dönüştürülmüş içerik barındırabilir mi?
rPET, tüketici sonrası geri dönüştürülmüş malzemeden üretilen PET'tir; geri dönüştürülmüş malzeme gıda ile temasa uygun kalitedeyse bardak bunu içerebilir. AB'de gıda ile temas eden malzemelerde kullanılan geri dönüştürülmüş plastik, (AB) 2022/1616 sayılı Tüzük kapsamında yetkilendirilmiş bir geri dönüşüm sürecinden gelmelidir; bu nedenle tedarikçi, rPET'in hangi süreçten geldiğini gösterebilmelidir.
rPET'in pratikte neyi değiştirdiği:
- Berraklık ve renk birincil PET'ten biraz farklı olabilir; genellikle hafif bir ton farkı görülür
- Geri dönüştürülmüş içerik oranı bir belirleme kriteridir; daha yüksek oran her bardak için otomatik olarak daha iyi değildir
- Beyanlar kanıtlanabilir olmalıdır: “%50 geri dönüştürülmüş plastikten üretilmiştir” gibi bir beyan belgelendirilmiş ve doğru olmalıdır; çevresel beyanlara ilişkin kurallar için geri dönüştürülebilir ve kompostlanabilir ambalaj rehberine bakın
- AB Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Tüzüğü (PPWR), plastik ambalajlarda en erken 1 Ocak 2030'dan itibaren asgari geri dönüştürülmüş içerik oranları getirir; temasa duyarlı PET ambalajlar için bu oran %30'dur ve 2040'tan itibaren %50'ye yükselir. Birleşik Krallık'ta en az %30 geri dönüştürülmüş plastik içeren plastik ambalajlar Plastik Ambalaj Vergisi (Plastic Packaging Tax) kapsamı dışında kalır
Belirli bir bardağın bu hedefler bakımından “temasa duyarlı” sayılıp sayılmadığı ve geri dönüştürülmüş içeriğin nasıl hesaplanıp doğrulanacağı, PPWR'nin nihai uygulama kurallarına göre teyit edilmelidir. Bkz. PPWR ambalaj tüzüğü rehberi.
PLA, soğuk bardaklarda PET'e iyi bir alternatif midir?
PLA, PET'e benzeyen ve berrak soğuk bardaklarda kullanılan bitki bazlı bir plastiktir; ancak çevresel açıdan doğrudan bir iyileştirme değildir. Yalnızca endüstriyel kompostlama koşullarında kompostlanabilir, PET'ten daha düşük sıcaklıklarda yumuşar ve PET geri dönüşüm akışına karışırsa bu akışı kirletir.
Değerlendirilecek noktalar:
- PLA, AB Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi (SUPD) kapsamında bir plastiktir: biyobazlı ve kompostlanabilir plastikler SUPD kurallarından muaf değildir
- Endüstriyel kompostlanabilirlik Avrupa'da EN 13432'ye, ABD'de ASTM D6400'e göre belgelendirilir; “OK compost HOME” özel bir sertifikasyondur. Bardak, endüstriyel kompostlamaya ancak mekân veya şehir bunu gerçekten ayrı topluyorsa ulaşır
- PPWR, kompostlanabilir ambalaja yalnızca kısa bir ürün listesi için izin verir (çay ve kahve poşetleri, meyve etiketleri ve isteğe bağlı olarak çok hafif ve hafif plastik taşıma poşetleri); dolayısıyla bardaklar için uzun vadeli yol kompostlanabilirlik değil, geri dönüştürülebilirliktir
- Kaliforniya'nın kompostlanabilir etiketlemeye ilişkin kuralları (AB 1201) PLA beyanlarını zorlaştırmıştır; PLA şartı 30 Haziran 2027'ye ertelenmiştir
- PLA bardaklar için ayrıştırma altyapısı sınırlıdır ve PET ile karıştığında geri dönüştürülmüş hammaddenin kalitesini düşürür
PLA, catering firmasının endüstriyel kompostlama için bardakları topladığı kapalı döngülü etkinliklere hâlâ uygundur. Açık perakendede olağan tercih PET, rPET veya tekrar kullanılabilir PP'dir. Beyanlar hakkında daha fazlası için: geri dönüştürülebilir ve kompostlanabilir ambalaj.
Polistiren bardaklar ne durumda?
Berrak polistiren (PS) bardaklar mevcuttur; ancak genleştirilmiş polistiren (EPS) bardak ve kaplar AB'de, Birleşik Krallık'ı oluşturan ülkelerde ve başka yerlerde yasaktır. AB'de kapakları dahil EPS içecek bardakları, (AB) 2019/904 sayılı Direktif uyarınca 3 Temmuz 2021'den beri yasaktır; İngiltere'de tek kullanımlık plastik yasağı EPS yiyecek ve içecek kaplarını 1 Ekim 2023'ten itibaren kapsar. Katı, genleştirilmemiş PS bu yasakların kapsamında değildir, ancak zincirler geri dönüşüm ve imaj kaygılarıyla PS'den giderek uzaklaşıyor. Bu ürün gamı PET ve PP'ye odaklanır. Bkz. tek kullanımlık plastik bardak kuralları.
Malzeme seçimi baskıyı, kapakları ve geri dönüşümü nasıl etkiler?
Malzeme; baskı yöntemini, kapak uyumunu ve geri dönüşüm akışını belirler, dolayısıyla birine ilişkin karar diğerlerini de değiştirir. Aşağıdaki tablo bu bağlantıları seçenek bazında özetler.
| Seçim | Baskıya etkisi | Kapağa etkisi | Geri dönüşüme etkisi |
|---|---|---|---|
| Berrak PET | Kuru ofset ile özel renk; opaklık için beyaz katman gerekir | PET geçmeli kapak | PET akışı; bardak kılıfından ve yoğun mürekkepten kaçının |
| PP (termoform) | Kuru ofset; mat yüzey opak renklere uygundur | PP kapak veya mühürleme filmi | PP akışı; bazı pazarlarda bardakların evsel toplama sistemlerinde kabulü sınırlıdır |
| PP (enjeksiyonla kalıplanmış) | Serigrafi baskı, kuru ofset veya IML | PP kapak | PP akışı; buna göre tasarlanmışsa tekrar kullanılabilir |
| rPET | PET gibi; hafif ton farkı | PET gibi | PET akışı |
| PLA | PET gibi, baskı sürecinde daha düşük ısı sınırlarıyla | PLA veya PET kapak | Endüstriyel kompost veya genel atık |
Kapağı bardakla aynı malzemeden seçmek, ikisinin aynı geri dönüşüm akışına gitmesini sağlar. Kapak şekilleri ve ağız ölçüleri plastik bardak ölçüleri ve kapakları rehberinde yer alır.
Hangi malzeme seçilmeli?
Açık perakendede berrak soğuk bardaklar için PET, mühürlü veya tekrar kullanılabilir bardaklar için PP, doğrulanmış bir geri dönüştürülmüş içerik hedefinin geçerli olduğu durumlarda rPET seçin. PLA'yı yalnızca kompostlama gerçekten toplanıyorsa kullanın. Hangi malzeme olursa olsun, teklif aşamasında malzemenin gıda ile temas uygunluk beyanını isteyin ve bardak, kapak ve baskının birlikte belgelendiğini teyit edin. İlgili belgeler için bkz. gıda ile temas eden ambalajlarda uygunluk.
Bardak ve kapak çifti için fiyat teklifi almak üzere içeceği ve servis sıcaklığını, hedef malzemeyi, ölçüleri ve baskı renklerini plastik bardaklar sayfasındaki kontrol listesi üzerinden veya doğrudan iletişim sayfası aracılığıyla iletin.
Karton bardaklarda sıcak içecekler için kaplama seçimi ayrı bir karardır ve karton bardak kaplamaları: PE, sulu dispersiyon ve PLA rehberinde ele alınır.